Tại sao Giáo hội cử hành ba Thánh lễ trong ngày cầu cho các tín hữu đã qua đời (2/11) hàng năm.

Theo như Quy Chế Tổng Quát Sách Lễ Rôma, số 204(d), Giáo Hội Công Giáo cho phép các linh mục được cử hành hoặc đồng tế ba Thánh lễ trong ngày Lễ Cầu Cho Các Tín Hữu Đã Qua Đời (2/11). Đây là một ngoại lệ so với quy định thông thường về số lần một linh mục được phép cử hành Thánh lễ trong một ngày. Tuy nhiên, có một điều quan trọng cần hiểu rõ: Linh mục được phép cử hành ba Thánh lễ, chứ không bắt buộc phải cử hành cả ba.

Đặc ân này được Đức Thánh Cha Bênêđictô XV mở rộng cho các linh mục trên toàn Giáo Hội vào năm 1915, trong thời kỳ Đệ Nhất Thế Chiến. Bối cảnh vào thời điểm này là thế giới đang chìm trong một cuộc chiến tranh vô cùng tàn khốc. Hàng ngàn, hàng vạn binh sĩ phải hy sinh, nhiều gia đình mất đi những người thân yêu. Có rất nhiều gia đình của các nạn nhân này không biết người thân của mình đã qua đời để mà cấu nguyện cho họ. Vì thế ngày 10/8/1915, Đức Thánh Cha Bênêđictô XV đã ban hành Tông Hiến mang tên Incruentum Altaris Sacrificium, cho phép các linh mục được cử hành ba Thánh lễ trong ngày 2 tháng 11. Đây là một biểu hiện về sự quan tâm và lòng thương yêu của Giáo Hội đối với những người đã khuất.

Ba Thánh Lễ Có Ý Chỉ Khác Nhau

Đây chính là điểm đặc biệt và đáng chú ý của truyền thống này.

• Thánh Lễ Thứ Nhất (Mẫu 1) - Theo một ý chỉ riêng: Linh mục có thể dâng Thánh lễ thứ nhất theo một ý chỉ riêng, phù hợp với những quy định của Giáo Hội.

• Thánh Lễ Thứ Hai (Mẫu 2) - Cầu cho tất cả các tín hữu đã qua đời: Thánh lễ thứ hai có ý cầu cho tất cả các tín hữu đã qua đời, chứ không chỉ dành riêng cho những người có gia đình còn nhớ đến hoặc đã xin lễ. Điều này nói lên một điều là Giáo Hội vẫn nhớ đến và cầu nguyện cho cả những người không còn bất cứ thân nhân nào trên trần gian để cầu nguyện cho họ.

• Thánh Lễ Thứ Ba (Mẫu 3) – Theo ý chỉ của Đức Thánh Cha: Thánh lễ thứ ba được cử hành theo các ý chỉ của Đức Thánh Cha.

Tại sao ngày Lễ Các Đẳng lại quan trọng đối với người Công Giáo?

Ngày 2 tháng 11 không chỉ đơn thuần là ngày tưởng nhớ những người đã qua đời, mà còn là ngày đặc biệt để chúng ta cầu nguyện cho các linh hồn. Có những người khi qua đời vẫn còn con cháu tưởng nhớ và cầu nguyện cho mình. Nhưng cũng có những người không còn thân nhân nào trên đời. Có những người đã qua đời từ rất lâu, đến nỗi tên tuổi của họ không còn được ai nhắc đến. Thế nhưng, Giáo Hội không bao giờ quên họ. Trong mỗi lần cử hành Bí tích Thánh Thể, Giáo Hội luôn tưởng nhớ đến các tín hữu đã qua đời và khẩn cầu Thiên Chúa ban cho họ được nghỉ yên muôn đời.

Nguyện xin cho linh hồn các tín hữu đã qua đời, nhờ lòng thương xót của Thiên Chúa, được nghỉ yên muôn đời.

Châu Xuân Hùng

2/11/2026 – Ngày Giỗ Cố TT Ngô Đình Diệm

Nguồn:

1. Sách Lễ Rôma

2. Tông Hiến Incruentum Altaris Sacrificium (1915).

3. Catholic Online Class

 

"Ra các đường làng, đường xóm, ép người ta vào đầy nhà cho ta!”.

“Đối mặt với sự cởi mở - tính phổ quát của bữa tiệc - là thái độ khép kín trái tim!” - Phanxicô.

Kính thưa Anh Chị em,

Tin Mừng hôm nay kể chuyện một bữa tiệc thật lạ: khách được mời thì từ chối, người chẳng dám mong lại được đón chào. Một nghịch lý bất ngờ - ‘tớ ép - Chủ nài!’.

Vậy mà điều đáng mừng lại lớn hơn điều đáng trách. Khách mời thì đồng loạt xin kiếu; chủ nhà không huỷ tiệc, nhưng lập tức sai đầy tớ mời những người nghèo khó, tàn tật, đui mù, què quặt vào. Nghe vẫn còn chỗ, ông lại sai họ đi xa hơn. Bản Hy Lạp viết anánkason - “hãy ép”, một mệnh lệnh dứt khoát: buộc, thúc. Nhưng một mệnh lệnh mạnh đến thế lại phục vụ một lòng quảng đại lớn đến vậy. Không phải để cưỡng bức, mà để cả những người không bao giờ nghĩ mình được mời cũng có thể bước vào. Chủ ra lệnh phải ép, bởi lòng quảng đại của ông không muốn ai đứng ngoài. “Lòng hiếu khách không nhằm thay đổi con người, nhưng dành cho họ một không gian để sự thay đổi có thể diễn ra!” - Henri Nouwen.

Khách không viện lý do xấu; chỉ là điều chính đáng đã chiếm chỗ của điều cao quý. Họ chọn sự yên ổn thường ngày, hơn niềm vui của một ân huệ có thể không đến lần thứ hai. Bi kịch không phải họ thiếu những điều tốt đẹp, nhưng những điều tốt đẹp ấy đã khiến họ không còn nhận ra điều tốt đẹp hơn. Họ giữ điều quen thuộc, và bỏ lỡ niềm vui được thuộc về Chúa.

Phaolô đưa chúng ta đến tận nguồn mạch của niềm vui thuộc về ấy. Trong khi con người sợ đánh mất phần mình, Đức Kitô, vốn dĩ là Thiên Chúa, lại không nhất quyết duy trì địa vị ngang hàng với Thiên Chúa. Ngài tự hạ, đến giữa những kẻ bất xứng và trao cả mạng sống để mời mọi người - không trừ ai vào nhà Cha - bài đọc một. Và muôn dân đồng bàn cất tiếng: “Giữa lòng đại hội, con nguyện tán dương Ngài!” - Thánh Vịnh đáp ca.

Có khi chúng ta không từ chối Chúa bằng một lời nói, nhưng bằng một thời khoá biểu không còn chỗ cho Ngài. Việc nào cũng cần, người nào cũng phải lo; chỉ cuộc hẹn với Chúa là có thể khất lại. Dần dà, chúng ta chẳng còn cảm thấy thiếu Ngài. Cửa vẫn mở, bàn vẫn dọn; chỉ lòng người đã thôi mong đến! “Cuối ngày, tôi vội vã trở về, sợ rằng cổng Ngài đã đóng; nhưng tôi thấy vẫn còn kịp!” - Rabindranath Tagore.

Anh Chị em,

Thập giá - có lẽ là lời nài nỉ tha thiết nhất của tình yêu. Đôi tay dang rộng của Đấng Chịu Đóng Đinh muốn ôm cả nhân loại. Con Thiên Chúa đã đi đến tận cùng của sự tự hiến, nhưng vẫn không xô cửa nếu lòng người không mở. Đấng có quyền phán xét lại chọn đứng chờ; Đấng có thể buộc người ta quỳ xuống lại để mình bị đóng đinh. Ngài không cưỡng ép một ai, bởi điều Ngài muốn không chỉ là một ngôi nhà đầy khách, nhưng là những người con tự do trở về nhà Cha. Vì thế mới có nghịch lý ‘tớ ép - Chủ nài!’.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, con chần chờ trước lời mời của Chúa, xin giục lòng con; con sợ mất mát, giúp con can đảm; con khép lòng với anh em, cho con biết dang rộng đôi tay!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

 

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca.

Khi ấy, một trong những kẻ đồng bàn nói với Đức Giê-su rằng : “Phúc thay ai được dự tiệc trong Nước Thiên Chúa !” Người đáp : “Một người kia làm tiệc lớn và đã mời nhiều người. Đến giờ tiệc, ông sai đầy tớ đi thưa với quan khách rằng : ‘Mời quý vị đến, cỗ bàn đã sẵn.’ Bấy giờ mọi người nhất loạt bắt đầu xin kiếu. Người thứ nhất nói : ‘Tôi mới mua một thửa đất, cần phải đi thăm; cho tôi xin kiếu.’ Người khác nói : ‘Tôi mới tậu năm cặp bò, tôi đi thử đây; cho tôi xin kiếu.’ Người khác nói : ‘Tôi mới cưới vợ, nên không thể đến được.’
“Đầy tớ ấy trở về, kể lại sự việc cho chủ. Bấy giờ chủ nhà nổi cơn thịnh nộ bảo người đầy tớ rằng : ‘Mau ra các nơi công cộng và đường phố trong thành, đưa các người nghèo khó, tàn tật, đui mù, què quặt vào đây.’ Đầy tớ nói : ‘Thưa ông, lệnh ông đã được thi hành mà vẫn còn chỗ.’ Ông chủ bảo người đầy tớ : ‘Ra các đường làng, đường xóm, ép người ta vào đầy nhà cho ta. Tôi nói cho các anh biết : Những khách đã được mời trước kia, không ai sẽ được dự tiệc của tôi’.”

Đó là Lời Chúa

 

“Ý của Đấng đã sai tôi là tất cả những kẻ Người đã ban cho tôi, tôi sẽ không để mất một ai”.

“Nơi không còn ai có thể đồng hành với con, nơi con không thể mang theo bất cứ điều gì, Ta sẽ đợi con ở đó, để biến bóng tối thành ánh sáng!” - Bênêđictô XVI.

Kính thưa Anh Chị em,

Có những cuộc ra đi mà không có ai đồng hành; nhưng cũng có những cuộc ra đi mà vẫn có một Đấng đợi để đón người đã khuất vào sự sống. Lời Chúa lễ Các Đẳng Linh Hồn mở ra niềm hy vọng ấy: Đức Kitô ‘không để mất một ai!’.

Chúa Giêsu không chỉ hứa giữ những ai Chúa Cha trao phó, nhưng còn cho họ sống lại trong ngày sau hết. Đức Lêô XIV gợi một nghịch lý: tưởng nhớ người chết là tưởng nhớ tương lai! Chúng ta đến nghĩa trang để nhớ một cuộc đời đã qua; đến đó, Đức Kitô lại hướng chúng ta về tương lai đời đời của họ. Người đã mất không chỉ thuộc về ký ức của con người, nhưng còn thuộc về lời hứa của Thiên Chúa.

Thế nhưng, trước hai lần hứa cho người chết phục sinh, Chúa Giêsu đã nói một điều gần gũi hơn: “Ai đến với tôi, tôi sẽ không loại ra ngoài!”. Con người có thể đánh mất nhiều điều, kể cả ý thức về phẩm giá; nhưng vẫn được Ngài đón nhận khi trở về. Ân sủng đi trước hoán cải; chính lòng thương xót của Ngài mở đường cho tội nhân được cứu độ. “Trái Tim rộng mở của Ngài đã đi trước chúng ta, đang chờ đợi chúng ta - vô điều kiện!” - Phanxicô.

Đó cũng là niềm hy vọng của Gióp, một người đã mất gần như tất cả, nhưng vẫn quả quyết: “Chính tôi sẽ được ngắm nhìn Người, Đấng mắt tôi nhìn thấy không phải người xa lạ!”. Giữa những gì đã mất, Gióp không chỉ mong được phục hồi; ông khao khát chiêm ngưỡng chính Đấng mà ông chưa hiểu hết. Ông tin ngay cả sự chết cũng không thể ngăn ông nhìn thấy Ngài. Gióp không biết tương lai sẽ ra sao; chỉ biết Đấng nắm giữ tương lai mình hằng sống. “Tôi vững vàng tin tưởng, sẽ được thấy ân lộc Chúa ban trong cõi đất dành cho kẻ sống!” - Thánh Vịnh đáp ca.

Chúng ta thường day dứt vì những điều chưa kịp làm cho người đã khuất; họ cũng có những lỗi lầm chưa kịp đền bù. Nhưng Chúa Kitô đã yêu người đi kẻ ở “ngay khi chúng ta còn là những người tội lỗi” - bài đọc hai. Vì thế, chúng ta phó thác người thân cho lòng thương xót Chúa. Có những món nợ yêu thương chỉ còn biết gửi vào lời cầu nguyện. Đó không phải là cố níu giữ, nhưng là trao họ cho một tình yêu lớn hơn.

Anh Chị em,

Tình yêu lớn hơn ấy được tỏ lộ nơi Đức Kitô: Ngài không chỉ hứa cho những ai đến với Ngài được sống lại trong ngày sau hết; Ngài còn đi vào chính sự chết để thực hiện lời hứa ấy. Nơi con người chỉ thấy kết thúc, Ngài mở ra một tương lai: những kẻ phải chết được bước vào sự sống của Cha! Đó là niềm hy vọng của Hội Thánh khi cầu nguyện cho người đã khuất, vì Ngài ‘không để mất một ai!’. “Chỉ nhờ Chúa Giêsu Kitô, chúng ta mới hiểu được sự sống và sự chết!” - Blaise Pascal.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, con không giữ nổi người con thương, xin giữ họ; con không sửa được chuyện đã qua, xin xót thương; và khi không thấy ngày mai của họ, cho con biết cậy trông!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

 

Khi Thượng phụ Đại kết Bartholomew I kỷ niệm 35 năm sứ vụ của mình, có thể thấy ơn gọi suốt đời của ngài dành cho sự hiệp nhất Kitô giáo bắt nguồn từ nền giáo dục Dòng Tên tại Rome – nơi lòng trung thành và sự cởi mở cùng nhau phát triển.

Ines Angeli Murzaku, trong mục Global Catholic của hãng tin UCA News, ngày 2 tháng 11 năm 2026, cho hay: Ngày 23 tháng 10, tôi có mặt tại Đại học Giáo hoàng Thánh Tôma Aquinô (thường được gọi là Angelicum) khi Thượng phụ Đại kết Bartholomew I được trao bằng tiến sĩ danh dự ngành thần học. Sự kiện này cũng làm nổi bật một cơ sở giáo dục khác tại Rome: Viện Giáo hoàng Đông phương học (Pontifical Oriental Institute – thường gọi là "Orientale"), hiện là một phần của Đại học Giáo hoàng Gregoriana.

"Orientale" cũng chính là trường cũ của tôi. Quá trình học tập về lịch sử Giáo hội và thần học tại đây đã củng cố cam kết của tôi đối với công cuộc đối thoại, đồng thời vun đắp những tình bạn bền chặt vượt qua các rào cản văn hóa và tôn giáo.

Tại Angelicum, Đức Hồng Y Kurt Koch, Bộ trưởng Bộ Cổ vũ sự Hiệp nhất Kitô hữu, đã nói đùa rằng việc nhận vinh dự từ các dòng tu Dòng Tên, Dòng Đa Minh và Dòng Phanxicô cho thấy phạm vi rộng lớn trong tinh thần đại kết của vị Thượng phụ. Đằng sau lời nói đùa ấy là một câu hỏi nghiêm túc: một nền giáo dục tại các đại học Giáo hoàng có thể tạo ra những khả năng gì?

Năm ngày sau buổi lễ tại Angelicum, vị Thượng phụ đã trở lại "Orientale". Trong bài phát biểu ngày 28 tháng 10, ngài đã chỉ ra mối liên hệ trực tiếp và sâu sắc giữa nền giáo dục Dòng Tên mà ngài nhận được tại "Orientale" với sứ vụ sau này của mình.

Việc học tập nghiêm túc, sự tôn trọng đối với căn tính Chính thống giáo của bản thân, cùng những tình bạn vượt qua các chia rẽ Kitô giáo đã định hình nên ơn gọi phục vụ Giáo hội của ngài. Ngài đến "Orientale" khi còn là một phó tế; nền giáo dục tại đây đã chuẩn bị cho ngài hành trang để thực hiện sứ vụ học thuật và đại kết về sau. Lời chứng của ngài gợi mở một cách thức để đánh giá giá trị công việc của một trường đại học: thông qua cuộc đời phục vụ mà trường đại học đó góp phần tạo nên.

Kỷ niệm 35 năm ngày ngài được bầu chọn càng làm tăng thêm sức nặng cho câu hỏi đó. Bartholomew được bầu chọn vào ngày 22 tháng 10 năm 1991 và chính thức nhậm chức vào ngày 2 tháng 11 cùng năm. Trong suốt 35 năm đảm nhiệm cương vị Thượng phụ Đại kết, ngài đã làm việc cùng bốn vị Giáo hoàng.

Nền tảng giáo dục Dòng Tên và ơn gọi

Quá trình học tập tại Rome của ngài diễn ra đúng vào giai đoạn có những thay đổi phi thường trong lịch sử Giáo hội. Được Thượng phụ Đại kết Athenagoras cử đi, ngài bắt đầu theo học tại Viện Giáo hoàng Đông phương (Pontificio Istituto Orientale) vào năm 1963.

Ngài hoàn thành chương trình học vào năm 1966 – thời điểm trùng với Công đồng Vatican II, cuộc gặp gỡ lịch sử giữa Thượng phụ Athenagoras và Giáo hoàng Phaolô VI tại Jerusalem (năm 1964), cũng như sự kiện bãi bỏ các vạ tuyệt thông lẫn nhau từ năm 1054 vào tháng 12 năm 1965. Ngài nghiên cứu giáo luật trong bối cảnh mối quan hệ giữa Rome và Constantinople đang có những chuyển biến nhanh chóng.

Chương trình đào tạo này đòi hỏi sự nỗ lực rất lớn. Các bài giảng và kỳ thi – bao gồm cả hình thức viết và vấn đáp – đều được thực hiện bằng tiếng Latinh. Các giáo sư đã trang bị cho ngài nền tảng vững chắc về lịch sử và các nguồn giáo luật của Kitô giáo Đông phương.

Dưới sự hướng dẫn của linh mục Dòng Tên người Slovenia, chuyên gia giáo luật Ivan Zuzek (1924–2004), ngài đã thực hiện luận án về việc hệ thống hóa các giáo luật thánh của Giáo hội Chính thống giáo. Ngài bảo vệ luận án vào ngày 21 tháng 12 năm 1968 “trước các linh mục Zuzek, Mudry, Wuyts cùng các đồng nghiệp của họ, và chúng tôi đã nhận bằng tiến sĩ với loại ưu (cum laude).”

Quá trình đào tạo này mang lại những hệ quả thực tiễn. Công cuộc hòa giải cần phải giải quyết các vấn đề trong đời sống thực tế của các Giáo hội: cách thức thực thi thẩm quyền, cách đưa ra các quyết định, và cách chăm sóc các tín hữu. Quan điểm của ngài về “đại kết pháp lý” (juridical ecumenism) đã kết nối giáo luật với công việc mục vụ.

Phương pháp sư phạm và giảng dạy thần học cũng đóng vai trò quan trọng. Thượng phụ Bartholomew nhớ lại rằng các giáo sư của ngài – phần lớn là các linh mục Dòng Tên – luôn tôn trọng các sinh viên Chính thống giáo và truyền đạt truyền thống Đông phương mà không hề có thái độ tranh cãi hay công kích. Tại Viện Giáo hoàng Đông phương, ngài nhận ra rằng “một người có thể vừa là một tín hữu Chính thống giáo trọn vẹn, vừa có thể là một người bạn.”

Lòng trung thành với Giáo hội của chính mình và sự cởi mở đối với các Kitô hữu khác đã cùng phát triển song hành. Vị Thượng phụ khẳng định rằng trải nghiệm đó chính là nền tảng cho các cuộc đối thoại mà ngài tham gia trong suốt chặng đường sau này. Là một người cùng tốt nghiệp, tôi thấy cách trình bày của ngài là một minh chứng đầy thuyết phục về những gì mà nền giáo dục thần học có thể đạt được. Kiến thức chính xác giúp chúng ta nhận diện được những bất đồng thực sự, hiểu rõ nguồn gốc nảy sinh của chúng, và thảo luận về chúng mà không biến truyền thống Kitô giáo khác thành một hình ảnh bị bóp méo hay biếm họa.

Điều này cũng đặt ra yêu cầu đối với người giảng dạy: sinh viên phải có khả năng nhận ra chính truyền thống của mình trong cách trình bày được đưa ra. Sự công bằng mang tính học thuật như vậy góp phần xây dựng niềm tin – yếu tố cần thiết cho những cuộc đối thoại thần học đầy khó khăn.

Năm 2013, Bộ Giáo dục Công Giáo đã nêu lên một nguyên tắc tương tự: sự hiểu biết thấu đáo về niềm tin và thực hành tôn giáo của người khác có thể thúc đẩy sự tôn trọng, tin tưởng và tình hữu nghị. Đoạn văn đó đề cập đến đối thoại liên tôn, trong khi trải nghiệm của Thượng phụ Bartholomew lại liên quan đến các mối quan hệ đại kết giữa các Kitô hữu. Cả hai đều cho thấy rằng việc tôn trọng căn tính tôn giáo là một phần không thể thiếu trong nền giáo dục thần học và giáo hội nghiêm túc.

Bốn vị giáo hoàng và công cuộc xây dựng sự hiệp nhất

Mối quan hệ của Thượng phụ với bốn vị giáo hoàng cho thấy những hình thức khác nhau mà công cuộc phục vụ sự hiệp nhất có thể mang lại. Vào ngày 27 tháng 11 năm 2004, Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã trao trả các thánh tích của Thánh Gregory Nazianzen và Thánh Gioan Kim Khẩu về Constantinople. Đức Thượng phụ Bartholomew hoan nghênh cử chỉ này như một sự khắc phục một bất công trong Giáo hội. Cả hai vị lãnh đạo đều gắn kết sự kiện này với tiến trình hòa giải và hy vọng về sự hiệp thông trọn vẹn. Việc hàn gắn một tổn thương từ quá khứ đã tạo tiền đề cho những cuộc đối thoại thần học sâu rộng hơn.

Dưới thời Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô XVI, tiến trình đối thoại này đã mở đường cho một vị Thượng phụ Chính thống giáo phát biểu trước các giám mục Công Giáo. Vào ngày 18 tháng 10 năm 2008, Đức Thượng phụ Bartholomew đã có bài phát biểu trước các tham dự viên Phiên họp Thường kỳ lần thứ XII của Thượng Hội đồng Giám mục trong giờ Kinh Chiều tại Nhà nguyện Sistine.

Những suy tư của ngài về Lời Chúa dựa trên Kinh Thánh và các Giáo phụ. Đức Bênêđíctô đã đặt câu hỏi: “Nếu chúng ta có chung các vị Giáo phụ, thì làm sao chúng ta có thể không phải là anh em của nhau?” Truyền thống chung ấy đã trở thành lý do để lắng nghe tiếng nói từ phía Chính thống giáo tại một sự kiện của Công Giáo.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã tiếp nối tinh thần lắng nghe đó trong thông điệp Laudato si’. Tại các đoạn 7-9, ngài đã tham chiếu những giáo huấn của Đức Thượng phụ Bartholomew về trách nhiệm sinh thái, sự sám hối và tinh thần khổ hạnh. Những hiểu biết sâu sắc về thần học và sinh thái học của vị Thượng phụ đã được đưa vào một thông điệp của Giáo hoàng, góp phần định hình cách thức một vị Giáo hoàng trình bày một vấn đề đạo đức cấp bách trước thế giới, ngay cả khi các Giáo hội vẫn đang tiếp tục giải quyết những bất đồng giữa đôi bên.

Việc Đức Thượng phụ Bartholomew trở lại Viện Giáo hoàng Đông phương (Pontificio Istituto Orientale) vào ngày 28 tháng 10 đã làm nổi bật hơn nữa tình bằng hữu này. Trước khi có bài thuyết trình tại đây, ngài đã cầu nguyện tại phần mộ của Đức Giáo Hoàng Phanxicô trong Vương cung thánh đường Đức Bà Cả (Santa Maria Maggiore), nằm ngay bên kia quảng trường. Ngôi trường nơi ngài từng theo học nay tọa lạc ngay cạnh nơi an nghỉ của vị Giáo hoàng đã đưa những giáo huấn của ngài vào một thông điệp chính thức.

Mối quan hệ này vẫn tiếp tục dưới thời Đức Giáo Hoàng Lêô XIV. Vào ngày 28 tháng 11 năm 2025, Đức Lêô và Thượng phụ Bartholomew đã cùng kỷ niệm 1,700 năm Công đồng Ni-xê-a lần thứ nhất tại Iznik, Thổ Nhĩ Kỳ. Ngày hôm sau, bản tuyên bố chung của hai vị đã kết hợp giữa đối thoại thần học với cầu nguyện, tình huynh đệ và sự hợp tác thực tiễn. Văn kiện này cũng kêu gọi hàng giáo sĩ, các nhà thần học cùng toàn thể tín hữu hãy đón nhận và phát huy những thành quả đạt được từ tiến trình đối thoại.

Đức Lêô đã tiếp đón Đức Thượng phụ Bartholomew một lần nữa tại Vatican vào ngày 24 tháng 10 năm 2026. Sự tiếp nối bền bỉ như vậy tạo điều kiện cho các công trình nghiên cứu học thuật có thời gian chín muồi, đồng thời giúp các cộng đồng hiểu rõ hơn về ý nghĩa của chúng.

Những cuộc gặp gỡ này minh chứng cho một sứ mệnh được duy trì xuyên suốt nhiều thập niên. Chính Thượng phụ Bartholomew đã xác định Viện Giáo hoàng Đông phương (Orientale) là một trong những nơi đặt nền móng cho hành trình của mình; các mối quan hệ với Tòa Thánh cho thấy quy mô của công việc mà ngài đã thực hiện sau đó.

Công cuộc mà nền giáo dục phải nâng đỡ

Hiệp thông trọn vẹn vẫn là mục tiêu chung của cả Rome và Constantinople. Vào tháng 6 năm 2026, ủy ban điều phối của đối thoại thần học quốc tế Công Giáo - Chính thống giáo đã họp tại Pannonhalma, Hungary, để xem xét bản dự thảo sửa đổi về vấn đề tín lý bất khả ngộ.

Cần có thêm những chỉnh sửa trước khi bản dự thảo này có thể được đưa ra xem xét tại phiên họp toàn thể của ủy ban; một cuộc họp khác của ủy ban điều phối đã được lên kế hoạch vào tháng 6 năm 2027. Tình bằng hữu giúp duy trì sự kiên nhẫn cần thiết cho công việc này, trong khi các nhà thần học chuyên môn vẫn phải tiếp tục giải quyết những vấn đề thần học đầy thách thức.

Tại Đại học Giáo hoàng Thánh Tôma Aquinô (Angelicum), Thượng phụ Bartholomew cũng lập luận rằng quyền tối thượng (primacy) và tính hiệp hành (synodality) luôn gắn liền với nhau: thẩm quyền cần đến đời sống hiệp thông, và việc cùng nhau thảo luận cần đến một nguyên tắc về sự hiệp nhất hữu hình.

Trong nội bộ Chính thống giáo, những khó khăn hiện hữu một cách vô cùng cụ thể. Việc Moscow cắt đứt hiệp thông Thánh Thể với Constantinople vào năm 2018, liên quan đến các quyết định về Ukraine, cho thấy sự hiệp nhất Kitô giáo vẫn còn mong manh đến nhường nào. Điều này cũng làm nổi bật nhu cầu hòa giải cần phải bén rễ sâu rộng trong toàn thể Giáo hội, chứ không chỉ dừng lại ở mối quan hệ giữa hai vị lãnh đạo.

Vì vậy, công cuộc này quay trở lại với giáo dục. Các thỏa thuận cần có những mục tử có khả năng giải thích chúng, cũng như các cộng đoàn được trang bị đầy đủ để xem sét chúng. Các trường học, đại học và chủng viện đóng vai trò xây dựng năng lực đó. Ơn gọi được làm sáng tỏ thông qua học tập có thể được sống bởi một học giả hoặc giáo viên giáo dân, cũng như bởi một giáo sĩ; mỗi người đều có thể giúp những người khác tiếp cận truyền thống Kitô giáo một cách chân thực.

Đối với các cơ sở giáo dục Công Giáo, dịp kỷ niệm này là cơ hội để tăng cường nỗ lực thúc đẩy sự hiệp nhất Kitô giáo. Họ có thể thực hiện điều này thông qua việc giảng dạy các tác phẩm của các Giáo phụ thời kỳ đầu và các truyền thống của Kitô giáo Đông phương, hỗ trợ các nghiên cứu học thuật dài hạn, cũng như chào đón các sinh viên Chính thống giáo với sự tôn trọng dành cho căn tính tôn giáo riêng biệt của họ.

Gần cuối bài phát biểu tại Viện Orientale, Thượng phụ Bartholomew đã bày tỏ một cách rõ ràng: “Chúng tôi rời nơi đây với một tấm bằng tiến sĩ, nhưng cũng đồng thời mang theo một ơn gọi.”

Đối với những ai từng học tập tại cùng cơ sở này, những lời của ngài khơi gợi lòng biết ơn và ý thức về trách nhiệm. Nền giáo dục mà chúng ta nhận được cần được thể hiện qua các công trình nghiên cứu, công tác giảng dạy và những nỗ lực thúc đẩy sự hiệp nhất Kitô giáo. 35 năm ngài giữ vai trò thượng phụ cho thấy rằng một sự tận tâm như vậy có thể đơm hoa kết trái theo thời gian. Suy cho cùng, giá trị của giáo dục nằm ở chỗ nó giúp chúng ta có khả năng phục vụ người khác.

 

Cerith Gardiner của tạp chí Aleteia, ngày 26/02/2026, cho hay: Khi được hỏi liệu ngài có hạnh phúc không, Đức Giáo Hoàng đã đưa ra một cách nhìn đầy hữu ích về ý nghĩa của hạnh phúc.

Nếu ai đó hỏi bạn rằng bạn có hạnh phúc không, bạn sẽ trả lời thế nào? Nghe có vẻ là một câu hỏi đơn giản, nhưng câu trả lời có thể phụ thuộc vào việc đêm qua bạn có ngủ ngon giấc hay không, số dư trong tài khoản ngân hàng của bạn là bao nhiêu, hoặc gần đây bạn có vừa cố gắng lý luận với một thiếu niên nào đó hay không. Nếu hỏi lại vào ngày mai, có lẽ bạn sẽ đưa ra một câu trả lời hoàn toàn khác.

Thật kỳ lạ khi chúng ta đặt quá nhiều quyền lực vào một cảm xúc vốn có thể thay đổi chỉ vì thời tiết, một cuộc trò chuyện khó khăn, hay thậm chí là một ngày thứ Hai tồi tệ. Chúng ta dành phần lớn cuộc đời để cố gắng đạt được hạnh phúc, nhưng đôi khi lại chẳng thực sự chắc chắn rằng hạnh phúc đó trông như thế nào khi ta chạm tay tới nó.

Trong chuyến hành trình đến Pháp, nhà báo người Ý Franca Giansoldati từ tờ Il Messaggero đã hỏi Giáo hoàng rằng liệu ngài có hạnh phúc không. Theo lời kể lại về cuộc trò chuyện này, câu trả lời ban đầu của ngài đã khiến những người xung quanh bật cười:

"Tôi không biết trông tôi có vẻ buồn bã trong mắt các bạn không... nhưng tôi thực sự hạnh phúc và mãn nguyện."

Sau đó, ngài đưa ra một lời giải thích sâu sắc hơn. Ngài chia sẻ rằng, bất chấp những khó khăn phải đối mặt, đức tin chính là nguồn sức mạnh của ngài. Hạnh phúc của ngài bắt nguồn từ một quyết định được đưa ra từ nhiều năm trước — một quyết định mà ngài vẫn luôn làm mới mỗi ngày: đó là đi theo Chúa Giêsu.

Phải chăng chúng ta đang kỳ vọng quá nhiều vào hạnh phúc?

Một trong những vấn đề với hạnh phúc là chúng ta thường đặt những kỳ vọng quá lớn lao vào nó. Chúng ta mong muốn có một công việc trọn vẹn, những mối quan hệ tốt đẹp, sự an tâm về tài chính, sức khỏe dồi dào, và nếu có thể, là cả thời gian dư dả để tận hưởng tất cả những thành quả mà chúng ta đã vất vả gây dựng. Khi một trong những yếu tố đó không như ý, chúng ta dễ dàng cảm thấy như thể hạnh phúc đã tuột khỏi tầm tay mình. Thế nhưng, hầu hết chúng ta có lẽ đều nhớ đến những khoảng thời gian bản thân cảm thấy hạnh phúc, dù khi ấy cuộc sống chẳng hề hoàn hảo. Có thể chúng ta từng kiệt sức vì chăm sóc con nhỏ, lo âu về tài chính, hay chật vật trong một mối quan hệ đầy khó khăn. Ngược lại, cũng có những lúc mọi thứ trên giấy tờ trông có vẻ vô cùng tốt đẹp, nhưng dường như vẫn thiếu đi một điều gì đó quan trọng.

Câu trả lời của Đức Giáo Hoàng chạm đến sự khác biệt đó. Ngài không cho rằng trách nhiệm của mình là dễ dàng, hay đức tin giúp ngài tránh khỏi mọi gian nan. Thay vào đó, ngài mô tả một niềm hạnh phúc vẫn tồn tại song hành cùng những khó khăn ấy — một niềm hạnh phúc bắt nguồn từ điều mà ngài coi là xứng đáng để dấn thân trọn cuộc đời.

Quan điểm này khác biệt hoàn toàn với suy nghĩ cho rằng hạnh phúc sẽ đến một khi chúng ta loại bỏ được tất cả những gì khiến mình bất hạnh.

Tầm quan trọng của việc lựa chọn một lần nữa

Có lẽ phần đáng lưu ý nhất trong câu trả lời của Đức Giáo Hoàng Leo chính là cách ngài mô tả về hạnh phúc của mình:

"Tôi hạnh phúc với một lựa chọn mà tôi đã thực hiện từ nhiều năm trước — một lựa chọn mà tôi vẫn tiếp tục làm mới lại mỗi ngày. Tôi tự nhủ rằng, bước theo Chúa Giêsu chính là điều hạnh phúc nhất trong cuộc đời."

Suy cho cùng, thật dễ dàng để cảm thấy hào hứng với một quyết định khi mọi việc đều suông sẻ. Thử thách thực sự chỉ đến khi sự phấn khích ban đầu dần phai nhạt, khi những đòi hỏi ngày càng lớn, hay khi những hy sinh cần phải thực hiện trở nên rõ ràng hơn.

Đây là trải nghiệm quen thuộc đối với bất cứ ai từng đưa ra một cam kết lâu dài — dù đó là trong hôn nhân, gia đình, ơn gọi, hay một trách nhiệm mang ý nghĩa sâu sắc đối với họ. Không phải sáng nào thức dậy chúng ta cũng cảm thấy vui vẻ với tất cả những gì mà các cam kết đó đòi hỏi. Có những ngày, chỉ riêng việc lo liệu để mọi người rời khỏi nhà mà vẫn mang theo đầy đủ đồ đạc cần thiết đã được xem là một thành tựu đáng kể.

Dẫu vậy, chúng ta vẫn có thể tin tưởng vào cuộc sống mà mình đã chọn, ngay cả trong những ngày ta chỉ ước mình có thể tạm nghỉ ngơi đôi chút. Đối với người Kitô hữu, tư tưởng này mang một ý nghĩa đặc biệt. Việc bước theo Chúa Giêsu không phải là một quyết định chỉ thực hiện một lần rồi thôi; nó bao gồm vô số lựa chọn nhỏ hơn — có những lựa chọn mang lại niềm vui, có những lựa chọn đòi hỏi sự hy sinh, và thường được thực hiện mà chẳng hề có phần thưởng tức thì nào.

Một niềm hạnh phúc có chỗ cho cả những ngày gian khó

Có lẽ câu trả lời của Đức Giáo Hoàng Leo là một lời nhắc nhở rằng: chúng ta không cần phải hạnh phúc trong từng phút giây thì mới có thể cảm thấy hạnh phúc với cuộc đời mình. Sẽ luôn có những nỗi thất vọng, những ngày gian khó, và cả những khoảnh khắc ta ước gì có thể trút bỏ mọi trách nhiệm để đổi lấy một tuần nghỉ ngơi trên bãi biển. Thế nhưng, tất cả những điều đó chẳng hề làm giảm đi giá trị của cuộc sống mà chúng ta đã chọn.

Có lẽ đây chính là điểm khác biệt đáng ghi nhớ: hạnh phúc không chỉ nằm ở cảm xúc của ngày hôm nay, mà còn ở những điều tiếp tục mang lại ý nghĩa cho cuộc sống của chúng ta vào ngày mai. Đối với Đức Giáo Hoàng Leo, câu trả lời nằm ở đức tin của ngài vào Chúa Giêsu – một lựa chọn mà ngài đã đưa ra từ nhiều năm trước và vẫn tiếp tục duy trì cho đến tận bây giờ. Ngay cả, có lẽ, vào những ngày thứ Hai.

 

Khảo sát cho thấy người Công Giáo bản địa và người Công Giáo da đen là những nhóm đối diện với phân biệt chủng tộc ở mức độ cao hơn so với các nhóm chủng tộc và sắc tộc khác.

Tyler Arnold của hãng tin EWTN News, ngày 27 tháng 10 năm 2026, cho hay: Một cuộc khảo sát với 2,401 người Công Giáo trưởng thành cho thấy 39% người tham gia từng đối diện với phân biệt chủng tộc vào một thời điểm nào đó trong đời, và 10% cho biết họ từng gặp phải tình trạng này ngay trong cộng đồng giáo xứ của mình.

Kết quả khảo sát được công bố vào ngày 26 tháng 10 bởi Trung tâm Nghiên cứu Ứng dụng về Tông đồ (CARA) – một trung tâm nghiên cứu thuộc Đại học Georgetown, chuyên thực hiện các nghiên cứu khoa học xã hội về Giáo Hội Công Giáo.

Khảo sát ghi nhận những khác biệt đáng kể giữa các nhóm chủng tộc và sắc tộc; trong đó, người Công Giáo bản địa và người Công Giáo da đen là những nhóm báo cáo mức độ phân biệt chủng tộc cao nhất. Ngược lại, người Công Giáo da trắng (không thuộc nhóm gốc Tây Ban Nha/Mỹ Latinh) là nhóm ghi nhận mức độ phân biệt chủng tộc thấp nhất.

Theo khảo sát, 75% người Công Giáo bản địa cho biết họ từng trải qua phân biệt chủng tộc trong đời; khoảng 15% cho biết họ từng gặp phải tình trạng này tại giáo xứ và 23% từng gặp phải trong môi trường giáo dục Công Giáo.

Đối với người Công Giáo da đen, 66% cho biết họ từng trải qua phân biệt chủng tộc vào một thời điểm nào đó trong đời, trong đó 26% gặp phải tại cộng đồng giáo xứ và 26% gặp phải trong môi trường giáo dục Công Giáo.

Khoảng 54% người Công Giáo gốc Tây Ban Nha/Mỹ Latinh cho biết họ từng trải qua phân biệt chủng tộc trong đời; 15% cho biết họ từng gặp phải tình trạng này tại giáo xứ và 16% từng gặp phải trong môi trường giáo dục Công Giáo.

Trong số những người Công Giáo gốc Á, người dân các đảo Thái Bình Dương và người Hawaii bản địa, 54% cho biết họ từng trải qua nạn phân biệt chủng tộc trong đời; trong đó, 11% cho biết họ từng gặp phải tình trạng này tại giáo xứ của mình và 14% từng trải qua điều đó trong môi trường giáo dục Công Giáo.

Đối với người Công Giáo da trắng không thuộc nhóm gốc Tây Ban Nha (Hispanic), 29% cho biết họ từng trải qua nạn phân biệt chủng tộc trong đời; trong đó, 6% cho biết họ từng gặp phải tình trạng này tại giáo xứ và 7% từng trải qua điều đó trong môi trường giáo dục Công Giáo.

Nhóm người tham gia khảo sát đông đảo nhất là người Công Giáo da trắng không thuộc nhóm gốc Tây Ban Nha, chiếm 49% tổng số người được hỏi. Khoảng 24% người tham gia là người gốc Tây Ban Nha; 16% là người da đen; 6% là người gốc Á, người dân các đảo Thái Bình Dương hoặc người Hawaii bản địa; 2% là người bản địa; 1% thuộc các chủng tộc khác; và 1% là người đa chủng tộc.

Ali Mumbach, trợ lý nghiên cứu tại CARA, chia sẻ với EWTN News: “Những phát hiện từ báo cáo này cho thấy rất nhiều điều về nạn phân biệt chủng tộc trong Giáo Hội Công Giáo tại Hoa Kỳ.”

Mumbach cho biết: “Có một nhóm người phải đối diện với nạn phân biệt chủng tộc bên trong Giáo Hội Công Giáo tại Hoa Kỳ nhiều hơn bất cứ nhóm nào khác. Người Công Giáo da đen là nhóm có khả năng cao nhất phải tham gia sinh hoạt tại một giáo xứ đã trải qua sáp nhập (26%), từng bị phân biệt chủng tộc tại giáo xứ (26%) cũng như trong môi trường giáo dục Công Giáo (26%). Tỷ lệ 26% này tương đương với cứ 4 người Công Giáo da đen thì có 1 người từng trải qua tình trạng trên, trong khi tỷ lệ chung ở người Công Giáo trưởng thành tại các giáo xứ hoặc trong môi trường giáo dục Công Giáo là 1 trên 10 người.”

Cô nói thêm: “Dựa trên kết quả nghiên cứu, nhìn chung người Công Giáo trưởng thành đều đồng tình với giáo huấn của Giáo hội rằng phân biệt chủng tộc là một tội lỗi. Tuy nhiên, thực tế việc thực hành tinh thần chống phân biệt chủng tộc bên trong Giáo hội lại là một câu chuyện khác.”

Đa số người thuộc các nhóm chủng tộc và sắc tộc khác nhau đều cho rằng nạn phân biệt chủng tộc—dù là tiềm ẩn hay công khai—vẫn tồn tại ở một mức độ nhất định trong cộng đồng địa phương của họ. Phân biệt chủng tộc mặc nhiên (implicit racism) đề cập đến các hình thức như bất công trong vấn đề nhà ở, tiếp cận giáo dục và cơ hội việc làm. Phân biệt chủng tộc minh nhiên (explicit racism) bao gồm các hành vi như dùng lời lẽ miệt thị, từ chối cung cấp dịch vụ hoặc phân biệt đối xử dựa trên chủng tộc (racial profiling). Khảo sát cho thấy 17% người Công Giáo tin rằng nạn phân biệt chủng tộc mặc nhiên tồn tại ở mức độ “rất nhiều” trong cộng đồng địa phương của họ. 33% cho rằng nó tồn tại ở mức độ “phần nào”, 28% cho rằng “một chút”, và 22% cho biết nó hoàn toàn không tồn tại trong cộng đồng của họ.

Khảo sát cũng cho thấy 19% người Công Giáo tin rằng nạn phân biệt chủng tộc minh nhiên tồn tại ở mức độ “rất nhiều” trong cộng đồng địa phương của họ; 32% cho rằng ở mức độ “phần nào”, 27% cho rằng “một chút”, và 22% cho biết nó hoàn toàn không tồn tại.

Người Công Giáo da trắng là nhóm ít có khả năng cho rằng nạn phân biệt chủng tộc minh nhiên hay mặc nhiên tồn tại ở mức độ “rất nhiều” trong cộng đồng của họ nhất. Ngược lại, người Công Giáo da đen là nhóm có khả năng cao nhất cho rằng các hình thức phân biệt chủng tộc này tồn tại ở mức độ “rất nhiều” trong cộng đồng của họ.

Quan điểm về nạn phân biệt chủng tộc

Khảo sát cũng hỏi những người tham gia về quan điểm của họ đối với nạn phân biệt chủng tộc — các câu hỏi này, theo CARA, được đúc kết từ các văn kiện của Giáo hội vốn lên án và định nghĩa về nạn phân biệt chủng tộc. Đa số người thuộc mỗi nhóm chủng tộc và sắc tộc đều hoàn toàn hoặc phần nào đồng ý với từng nhận định được đưa ra.

Kết quả cho thấy 75% người Công Giáo hoàn toàn hoặc phần nào đồng ý rằng việc “loại trừ, chế giễu, ngược đãi hoặc phân biệt đối xử bất công đối với cá nhân dựa trên chủng tộc hoặc sắc tộc của họ” là một tội lỗi. Kết quả khảo sát cho thấy 19% người được hỏi không bày tỏ ý kiến đồng tình hay phản đối, trong khi 7% bày tỏ sự phản đối (ở các mức độ mạnh hoặc nhẹ).

Khảo sát cũng cho thấy 73% người Công Giáo đồng tình (ở các mức độ mạnh hoặc nhẹ) rằng phân biệt chủng tộc có thể biểu hiện dưới dạng “tội thiếu sót” — tức là khi “các cá nhân, cộng đồng, và thậm chí cả các giáo hội giữ im lặng, không hành động trước những bất công chủng tộc mà họ chứng kiến”. 20% khác không bày tỏ ý kiến đồng tình hay phản đối, và 7% bày tỏ sự phản đối (ở các mức độ mạnh hoặc nhẹ).

Ngoài ra, 67% người Công Giáo đồng tình (ở các mức độ mạnh hoặc nhẹ) rằng “phân biệt chủng tộc chỉ có thể chấm dứt nếu chúng ta giải quyết được các chính sách và rào cản thể chế vốn duy trì và bảo tồn tình trạng bất bình đẳng — về cả kinh tế lẫn xã hội — mà chúng ta vẫn thấy hiện hữu xung quanh mình”. 24% khác không bày tỏ ý kiến đồng tình hay phản đối, và 9% bày tỏ sự phản đối (ở các mức độ mạnh hoặc nhẹ).

 

Bản tin thứ Ba, ngày 27 tháng 10 năm 2026, của hãng tin Fides, cho hay từ Macau: Đức Hồng Y Luis Antonio Tagle, Phó Bột trưởng Bộ Truyền giáo của Vatican và Trưởng đoàn Hồng Y, kêu gọi Giáo Hội Công Giáo ở châu Á kết nối di sản truyền giáo phong phú của mình với những con đường truyền bá Tin Mừng mới khi ngài phát biểu trước các giám mục châu Á và Giáo hội tại Macau vào ngày 31 tháng 10.



Bài phát biểu của ngài, có tựa đề “Magnifica Humanitas: Những con đường hiệp thông để truyền bá Tin Mừng ở châu Á”, sẽ là cao đỉnh của cuộc gặp gỡ kéo dài bốn ngày do Văn phòng Truyền thông Xã hội của Liên đoàn Hội đồng Giám mục châu Á (FABC-OSC) tổ chức từ ngày 27 đến 31 tháng 10. Được tổ chức dưới chủ đề “Magnifica Humanitas và những con đường hiệp thông để truyền bá Tin Mừng ở châu Á: Truyền bá Chúa Kitô trong kỷ nguyên Trí tuệ Nhân tạo”, cuộc gặp gỡ này quy tụ các giám mục châu Á và các nhà truyền thông của Giáo hội để cùng nhau tìm hiểu cách thức Giáo hội có thể rao giảng về Chúa Kitô trong bối cảnh truyền thông thay đổi nhanh chóng.

Bài phát biểu của Hồng Y Tagle, dự kiến diễn ra tại Tòa Giám mục, sẽ có sự tham dự của các linh mục và tín hữu thuộc Giáo phận Ma Cao, cùng với các giám mục và đại biểu tham gia cuộc họp cấp châu lục.

Bài phát biểu của Hồng Y Tagle nằm trong chuỗi sự kiện kỷ niệm 450 năm thành lập Giáo phận Ma Cao, mang đến cơ hội suy nghĩ về vai trò lịch sử của khu vực trong công cuộc truyền giáo ở châu Á có thể truyền cảm hứng cho sứ mệnh của Giáo hội ngày nay như thế nào.

Được thành lập bởi Đức Giáo Hoàng Grêgôriô XIII vào ngày 23 tháng 1 năm 1576, giáo phận này đã trở thành một trung tâm lớn của hoạt động truyền giáo Công Giáo ở Đông Á. Trong nhiều thế kỷ, Ma Cao đóng vai trò là cửa ngõ cho các nhà truyền giáo đi đến Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Việt Nam và các vùng khác của châu Á.

Bốn thế kỷ rưỡi sau, lịch sử Ma Cao đặt ra một câu hỏi đầy sức thuyết phục: Liệu thành phố này có thể một lần nữa trở thành cầu nối cho công cuộc truyền giáo, giúp Giáo hội vượt qua những thách thức và nắm bắt cơ hội của thời đại kỹ thuật số?

Lễ kỷ niệm này kết nối lòng can đảm truyền giáo trong quá khứ với trách nhiệm hiện tại của Giáo hội trong việc rao giảng Chúa Kitô giữa những thực tế văn hóa, kỹ thuật và xã hội đang thay đổi. Nếu như các nhà truyền giáo trước đây đã vượt qua ranh giới địa lý và ngôn ngữ, thì những người truyền giáo ngày nay cũng phải sử dụng các nền tảng kỹ thuật số và trí tuệ nhân tạo trong khi vẫn bảo vệ phẩm giá con người và các mối quan hệ chân thực.

Từ Truyền thông Mục vụ đến Sự hiện diện Truyền giáo

Hội nghị FABC-OSC đặt truyền thông đương thời trong bối cảnh lịch sử rộng lớn hơn của sứ mệnh Giáo hội tại châu Á.

Ông Vitor Lam sẽ trình bày bài nói chuyện kết nối mang tên “Từ Mục vụ đến Truyền giáo, từ Hồng Kông đến Ma Cao”, kết nối hội nghị FABC-OSC trước đây tại Hồng Kông với cuộc gặp gỡ hiện tại tại Ma Cao và khám phá sự chuyển dịch từ truyền thông mục vụ sang sự hiện diện truyền giáo hướng ra bên ngoài hơn.

Tiến sĩ Levi Mathonri Checketts sẽ có bài phát biểu chính về Magnifica Humanitas, trong khi ông Keith Benedict Ip sẽ nói về “450 Năm Truyền giáo và Truyền thông tại châu Á”, xem xét mối quan hệ lịch sử giữa hoạt động truyền giáo và truyền thông trong khu vực.

Cùng nhau, các bài thuyết trình sẽ liên kết di sản truyền giáo của Ma Cao với những vấn đề mà các Giáo hội châu Á đang phải đối diện ngày nay, đặc biệt là làm thế nào để truyền bá Tin Mừng vượt qua các rào cản văn hóa, xã hội và kỹ thuật số.

Xây dựng Sứ mệnh Kỹ thuật số Đồng nghị

Hội nghị cũng thúc đẩy những nỗ lực của FABC-OSC nhằm tăng cường sự hợp tác giữa các nhà truyền thông Công Giáo và các nhà truyền giáo kỹ thuật số trên khắp châu Á.

Các cuộc thảo luận bao gồm trí tuệ nhân tạo và truyền giáo, việc sử dụng có trách nhiệm các kỹ thuật mới nổi, các báo cáo quốc gia và các hình thức hợp tác mới giữa các văn phòng truyền thông của Giáo hội.

Giám mục Marcelino Antonio “Junie” Maralit Jr. của Philippines, chủ tịch FABC-OSC, sẽ trình bày về Trí tuệ nhân tạo và truyền giáo ở châu Á. Giáo sư Leo R. Ocampo sẽ thảo luận về việc phân định cách sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), trong khi Cindy Gorospe-Añonuevo sẽ trình bày các bước tiếp theo sau Hội nghị Truyền giáo Kỹ thuật số Công Giáo châu Á lần thứ nhất, được tổ chức tại trụ sở Radio Veritas Asia ở Quezon City, Metro Manila, vào tháng 9 năm 2026.

Hội nghị đã quy tụ hơn 100 nhà truyền thông kỹ thuật số, người sáng tạo nội dung và những người có ảnh hưởng trong cộng đồng Công Giáo với chủ đề “Từ người gây ảnh hưởng đến chứng nhân: Một con đường Đồng nghị cho sứ mệnh kỹ thuật số ở châu Á”. Cuộc gặp gỡ tại Ma-cao nhằm mục đích xây dựng dựa trên sáng kiến đó, tìm kiếm sự hợp tác bền vững xuyên biên giới quốc gia và ngôn ngữ, cũng như một mạng lưới lục địa nơi các nhà truyền thông Công Giáo có thể chia sẻ kinh nghiệm, phân định việc sử dụng kỹ thuật một cách có trách nhiệm và củng cố sứ mệnh truyền giáo của họ.

Hội nghị kết thúc vào ngày 31 tháng 10, khi Hồng Y Tagle cũng sẽ chủ trì Thánh lễ kỷ niệm 450 năm thành lập Giáo phận Ma-cao tại Forum de Macau.

Lễ kỷ niệm và cuộc gặp gỡ giao lưu châu lục cùng nhau mời gọi Giáo hội tại châu Á nhìn nhận lịch sử truyền giáo của mình không chỉ như một ghi chép về những thành tựu trong quá khứ mà còn như một nguồn lực để định hướng tương lai.

Vai trò lịch sử của Ma Cao như một cửa ngõ cho các nhà truyền giáo có thể truyền cảm hứng cho một kỷ nguyên mới của công cuộc loan báo Tin Mừng, trong đó Giáo hội vượt qua các ranh giới kỹ thuật số cũng như địa lý, đón nhận các kỹ thuật mới nổi với sự phân định, và đặt phẩm giá của mỗi con người làm trọng tâm trong sứ mệnh của mình.

 

1. Đức Giáo Hoàng Lêô sẽ cử hành 14 Thánh lễ công khai trong tháng 11, bao gồm cả tại một nghĩa trang ở Rôma.

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV sẽ cử hành 14 Thánh lễ công khai trong tháng 11, bắt đầu bằng Thánh lễ Ngày Lễ Các Linh Hồn tại nghĩa trang lớn nhất thành Rôma.

Lịch trình phụng vụ của Đức Giáo Hoàng được công bố một ngày sau khi các bác sĩ của Đức Giáo Hoàng cho phép ngài thực hiện chuyến đi đến Uruguay, Á Căn Đình và Peru từ ngày 6 đến 17 tháng 11 mà không cần thay đổi, chỉ vài tuần sau ca phẫu thuật ung thư phổi.

Tuần này, Vatican thông báo rằng Đức Giáo Hoàng Lêô sẽ cử hành năm Thánh lễ công khai tại Rôma và Thành phố Vatican trong tháng 11, bên cạnh chín Thánh lễ mà ngài đã lên lịch cử hành ở Nam Mỹ, khiến tháng 11 trở thành một trong những tháng bận rộn nhất về mặt phụng vụ trong triều Giáo Hoàng của ngài cho đến nay.

Ngày 21 tháng 10, các bác sĩ cho biết Đức Giáo Hoàng Lêô sẽ không cần điều trị ung thư thêm nữa sau khi trải qua ca phẫu thuật nội soi vào ngày 13 tháng 10, trong đó thùy dưới của phổi phải của ngài đã được cắt bỏ.

Trước khi lên đường đến Nam Mỹ, Đức Giáo Hoàng Lêô sẽ cử hành hai Thánh lễ công khai tại Rôma.

Thánh lễ Ngày Lễ Các Linh Hồn tại Nghĩa trang Verano, Rôma

Lễ đầu tiên sẽ là Thánh lễ Ngày Lễ Các Linh Hồn vào ngày 2 tháng 11 lúc 4 giờ chiều tại Nghĩa trang Verano gần Vương cung thánh đường Thánh Lawrence Ngoại thành, cũng chính là nghĩa trang nơi ngài cử hành lễ này năm ngoái.

Ngày 5 tháng 11, một ngày trước khi lên đường đến Nam Mỹ, Đức Giáo Hoàng sẽ chủ trì Thánh lễ tại Đền Thờ Thánh Phêrô để tưởng nhớ các Hồng Y và giám mục đã qua đời trong năm qua. Thánh lễ dự kiến diễn ra lúc 9 giờ sáng.

Một ngày sau khi trở về từ Nam Mỹ, Đức Giáo Hoàng Lêô sẽ cử hành Thánh lễ tại Đền Thờ Thánh Phêrô để kỷ niệm 400 năm ngày khánh thành vương cung thánh đường. Thánh lễ dự kiến diễn ra lúc 5 giờ chiều ngày 18 tháng 11.

Tòa thánh thông báo ngày 28 tháng 10 rằng Đức Giáo Hoàng Lêô cũng sẽ thực hiện một loạt chuyến thăm các giáo xứ ở Rôma sau khi trở về. Đức Giáo Hoàng sẽ cử hành Thánh lễ tại Vương cung thánh đường Sant’Andrea delle Fratte ở trung tâm lịch sử của Rôma vào ngày lễ Đức Mẹ Ban Ơn vào ngày 27 tháng 11. Hai ngày sau đó, Đức Giáo Hoàng Lêô cũng sẽ dâng Thánh lễ tại nhà thờ giáo xứ San Carlo da Sezze — một giáo xứ nổi tiếng vì đồng hành cùng giới trẻ và người nghèo ở phía nam Rôma — vào ngày 29 tháng 11, Chúa nhật đầu tiên của Mùa Vọng.

Các Thánh lễ tại giáo xứ tháng 11 của Đức Giáo Hoàng là chuyến thăm giáo xứ đầu tiên trong năm chuyến thăm mà Đức Giáo Hoàng sẽ thực hiện trước cuối năm, bao gồm cả chuyến thăm dự kiến đến Giáo xứ Santa Lucia ở Rôma vào ngày 13 tháng 12, lễ Thánh Lucy.

Tại Nam Mỹ, Đức Giáo Hoàng sẽ cử hành hai Thánh lễ ở Uruguay, ba Thánh lễ ở Á Căn Đình và bốn Thánh lễ ở Peru.

Tại Uruguay, Đức Giáo Hoàng Lêô sẽ cử hành Thánh lễ vào ngày 7 tháng 11 tại Paysandú ở Công viên París Londres và ngày 8 tháng 11 tại Florida ở Nhà thờ chính tòa Florida, Đền thờ Quốc gia Đức Mẹ Ba Mươi Ba, trùng với cuộc hành hương quốc gia hàng năm của nước này.

3 Thánh lễ công khai do Đức Giáo Hoàng chủ trì dự kiến được tổ chức tại Á Căn Đình.

Tại Á Căn Đình, Đức Giáo Hoàng sẽ cử hành Thánh lễ vào ngày 9 tháng 11 tại Đài tưởng niệm người Tây Ban Nha ở Buenos Aires, ngày 10 tháng 11 tại khuôn viên Trường Hàng không Quân sự ở Córdoba. Ngài cũng dự kiến sẽ dâng Thánh lễ vào ngày 11 tháng 11 tại Vương cung thánh đường Đức Mẹ Luján, một trong những điểm hành hương hàng đầu của quốc gia.

Tại Peru, Đức Giáo Hoàng Lêô sẽ cử hành bốn Thánh lễ: ngày 13 tháng 11 gần Pampas de Pimentel bên ngoài Chiclayo, nơi dự kiến có khoảng 1 triệu người; ngày 14 tháng 11 tại Santa Cruz de Succhabamba trên dãy Andes; ngày 15 tháng 11 tại khu liên hợp thể thao Villa Deportiva Regional Ucayali ở Pucallpa, vùng Amazon của Peru; và ngày 16 tháng 11 tại Căn cứ Không quân Las Palmas ở Callao, gần Lima.

Một tuyên bố được Tòa Thánh đưa ra ngày 26 tháng 10 từ Tiến sĩ Luigi Carbone, bác sĩ riêng của Đức Giáo Hoàng, cho biết rằng "dựa trên tình trạng sức khỏe hiện tại cũng như các xét nghiệm cận lâm sàng và xét nghiệm trong phòng thí nghiệm đã được thực hiện, không có chống chỉ định nào có thể ngăn cản ngài thực hiện chuyến tông du sắp tới đến Mỹ Latinh theo kế hoạch."

Đức Giáo Hoàng "đang tuân thủ các khuyến nghị y tế với sự cẩn trọng và siêng năng cao độ, và với quyết tâm sâu sắc để tiếp tục phục vụ Giáo hội", Carbone cho biết.

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV sẽ di chuyển hơn 19.000 dặm trên 14 chuyến bay trong chuyến đi đến Peru, Á Căn Đình và Uruguay vào tháng 11. Chuyến đi sẽ kết thúc bằng việc trở lại Chiclayo, Peru, nơi ngài từng giữ chức giám mục từ năm 2015 đến năm 2023.

---

Source:OSVNEWS

Pope Leo to offer 14 public Masses in November, including in a Rome cemetery

2. Huấn đức của Đức Thánh Cha Lêô XIV trong buổi đọc kinh Truyền Tin trưa Chúa Nhật Lễ Các Thánh Nam Nữ

Chúa Nhật, mùng một Tháng Mười Một, Giáo Hội trên toàn thế giới cử hành Lễ Các Thánh Nam Nữ.

Trong bài huấn dụ ngắn trước khi đọc kinh Truyền Tin, Đức Thánh Cha nói:

Anh chị em thân mến, chúc anh chị em một ngày Chúa nhật tốt lành!

Lễ Các Thánh mà chúng ta cử hành hôm nay mời gọi chúng ta cùng chia sẻ niềm vui với vô số những người nam và người nữ – những người đã noi gương Chúa Giêsu, biến cuộc đời mình thành món quà dâng lên Thiên Chúa và tha nhân. Trên những con đường khác nhau dẫn tới sự thánh thiện, họ đã khao khát hướng về "đại dương tình yêu vô biên" – một cách diễn đạt tuyệt đẹp của Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI (thông điệp Spe Salvi, 12).

Phụng vụ Lời Chúa mô tả gia đình này như "một đoàn người đông đảo không thể đếm được, thuộc mọi quốc gia, mọi chi tộc, mọi dân tộc và mọi ngôn ngữ" (Kh 7:9). Hôm nay, chúng ta thực sự tôn vinh tất cả các thánh: không chỉ những vị đã được Giáo hội chính thức công nhận, mà còn vô số những vị khác tuy không được tuyên phong nhưng vẫn được Thiên Chúa biết đến. Như bài Tin Mừng hôm nay nhắc nhở (Mt 5:1-12), họ là những người nghèo khó trong tâm hồn, nhưng lại giàu có trong tình yêu của Thiên Chúa. Gương mặt họ đẫm lệ, nhưng họ tìm thấy sự an ủi trong lời cầu nguyện. Họ hiền lành trước bạo lực và được Chúa Cha ban thưởng. Họ khao khát sự công chính, và được lấp đầy nơi sâu thẳm lương tâm. Họ sẵn sàng tha thứ và được lòng thương xót ôm ấp. Họ có tâm hồn không chút vũ khí tự vệ, nhưng lại được Thiên Chúa che chở. Họ là những người kiến tạo hòa bình, được Thiên Chúa gọi đích danh. Họ bị bách hại và sỉ nhục, nhưng vẫn kiên vững trong đức tin và đức ái.

Quả thực, không thể đếm xuể đoàn người anh chị em này, và không chỉ xét về mặt con số. Sự thánh thiện không thể bị gói gọn trong bất cứ phép tính nào, bởi lẽ điều thiện hảo mà các thánh đã lan tỏa khắp thế gian là vô cùng lớn lao. Khi chiêm ngắm các ngài, chúng ta tự hỏi: nhờ ân sủng của Thiên Chúa, những con người này đã tạo nên những hoa trái gì? Về cơ bản, đó là những hành động và lựa chọn xuất phát từ tình yêu, vượt lên trên những toan tính của lòng tham và sự kiêu ngạo của cái ác – những điều đôi khi tưởng chừng như đang chiếm ưu thế. Các vị thánh chính là dấu chỉ đẹp đẽ và mạnh mẽ nhất về Nước Thiên Chúa đang đến – hay đúng hơn, như Chúa Giêsu đã dạy chúng ta, Nước ấy đã ở giữa chúng ta rồi (x. Lc 17:20-21). Hơn nữa, đoàn người diễm phúc này bao gồm những cá nhân đến từ các hoàn cảnh, văn hóa và tầng lớp xã hội khác nhau. Sự thánh thiện không phải là đặc quyền dành riêng cho một nhóm người, mà là ơn gọi phổ quát dành cho mỗi chúng ta ngay tại nơi chúng ta đang sống. Đây chính là thông điệp đầy hy vọng của ngày lễ hôm nay: Thiên Chúa nhìn thấy những điều tốt lành mà chúng ta không thấy, thấu hiểu những câu chuyện mà chúng ta không biết, và chạm đến những tâm hồn mà chúng ta không thể tiếp cận.

Nguyện xin Đức Trinh Nữ Maria – Đấng diễm phúc vì đã tin vào lời Chúa – đồng hành cùng chúng ta trên con đường nên thánh, để chúng ta không bao giờ mệt mỏi trong việc vun đắp hòa bình, dù là trong những tình huống trọng đại hay trong những hoàn cảnh bình thường của cuộc sống hằng ngày.

Sau khi đọc kinh Truyền Tin, Đức Thánh Cha nói thêm như sau:

Anh chị em thân mến,

Hôm qua, tại Savannah, tiểu bang Georgia Hoa Kỳ, Pedro de Corpa cùng bốn bạn đồng hành – là các tu sĩ Dòng Anh Em Hèn Mọn – đã được phong chân phước. Họ là những vị tử đạo đã hy sinh mạng sống vì đức tin vào năm 1597. Xuất thân từ Tây Ban Nha, các ngài đã quảng đại đáp lại lời mời gọi của Chúa để ra đi loan báo Tin Mừng cho các dân tộc tại châu Mỹ, thậm chí sẵn sàng hiến dâng cả mạng sống mình. Chúng ta hãy cầu xin các vị tử đạo này chuyển cầu cho tất cả các nhà truyền giáo đang dấn thân vì Tin Mừng.

Trong những ngày gần đây, một chiến dịch nhân đạo đã được thực hiện nhằm hỗ trợ thường dân tại thành phố Oleshky. Tôi hy vọng rằng sự hợp tác giữa các bên – yếu tố giúp hiện thực hóa hành động nhân đạo cần thiết này – sẽ củng cố mong muốn đối thoại và dẫn đến những sáng kiến hòa bình cụ thể mới. Chúng ta hãy phó thác tất cả những ai trên thế giới đang phải chịu đau khổ vì chiến tranh cho Đức Maria, Nữ Vương Hòa Bình và là Nữ Vương các Thánh.

Từ hôm qua cho đến ngày 13 tháng 11, Thế vận hội Olympic Trẻ đang diễn ra tại Dakar, thủ đô của Senegal, dành cho các vận động viên từ 15 đến 18 tuổi. Đây là sự kiện Olympic đầu tiên được tổ chức tại lục địa châu Phi. Bên cạnh các cuộc thi đấu, kỳ Thế vận hội này còn bao gồm các hoạt động giáo dục và văn hóa, nhằm thúc đẩy các giá trị Olympic và vun đắp sự hiểu biết lẫn nhau giữa những người trẻ tuổi đến từ khắp nơi trên thế giới. Một lần nữa, chúng ta lại thấy một dấu hiệu hy vọng đến từ thế giới thể thao! Tôi xin gửi lời chào nồng nhiệt và chúc lành đến tất cả những người tham gia.

Từ ngày 8 đến ngày 15 tháng 11, chương trình "Sứ mệnh cùng người nghèo", do Dòng Anh Em Hèn Mọn khởi xướng, sẽ diễn ra tại Rôma. Tôi xin chúc mừng các con cái của Thánh Phanxicô; thông qua sáng kiến này, họ đã đặt người nghèo vào vị trí trung tâm, đúng như cách Chúa Giêsu và Thánh Phanxicô thành Assisi đã làm. Tôi cũng xin cảm ơn các cơ quan chính quyền và các lực lượng thực thi pháp luật vì sự hợp tác của họ.

Và bây giờ, tôi xin chào tất cả anh chị em, những người dân Rôma và các khách hành hương đến từ nhiều quốc gia khác nhau!

Tôi vui mừng chào đón các tín hữu thuộc Giáo Hội Công Giáo Syro-Malabar cùng với các vị mục tử của họ. Các bạn thân mến, cùng với anh chị em, tôi tạ ơn Chúa vì sự phát triển của các cộng đoàn anh chị em trên khắp châu Âu.

Tôi xin chào nhóm "Capiteo" đến từ Borbiago di Mira, thuộc tỉnh Venice, cũng như những người tham gia sự kiện "Cuộc đua của các Thánh" (Race of the Saints) – một hoạt động mà các Sứ mệnh Don Bosco đã, một lần nữa, được tổ chức năm nay tại Rôma nhằm thúc đẩy thể thao như một trải nghiệm giáo dục.

Vào chiều mai, nhân ngày Lễ Các Đẳng Linh Hồn, tôi sẽ cử hành Thánh lễ tại Nghĩa trang Verano. Trong những ngày này, chúng ta hãy cảm thấy mình được hiệp thông trong sự hiệp thông của các thánh với đại gia đình gồm những anh chị em đã đi trước chúng ta trên hành trình trần thế; đồng thời, chúng ta hãy cầu nguyện cho các linh hồn, đặc biệt là những người không còn ai nhớ đến.

Cảm ơn tất cả anh chị em, chúc mọi người một ngày lễ thật an lành!



3. Trong tuyên bố đầu tiên kể từ sau vụ hành quyết thất bại, Christa Pike cho biết cô đã phải chịu đựng đau đớn từng giây phút kể từ khi tỉnh dậy.

Christa Pike, người sống sót sau một vụ hành quyết bất thành ở Tennessee tháng trước, cho biết hôm thứ Sáu rằng cô ấy đã phải chịu đựng cơn đau từng giây từng phút kể từ khi tỉnh dậy trong tình trạng hoang mang tại bệnh viện.

Pike cho biết bà đã bước vào phòng hành quyết sau khi nói lời tạm biệt, và nói thêm: "Tôi chưa từng nghĩ đến cuộc sống sau đêm đó."

"Vài ngày sau, tôi tỉnh dậy một mình trong bệnh viện, hoang mang và đau đớn," cô nói trong một tuyên bố được đọc cho luật sư của mình ghi lại. "Kể từ đêm đó, không một giây phút nào tôi không cảm thấy đau đớn. Toàn thân tôi đau nhức. Tay tôi đau. Cổ họng tôi đau. Tôi vẫn khó khăn khi nói chuyện. Và nỗi đau không chỉ là về thể xác. Nó còn gây đau đớn trong tâm trí và trong tâm hồn tôi."

Tuyên bố của bà được đưa ra chính xác một tháng sau khi thoát chết trong vụ hành quyết. Đây là bình luận công khai đầu tiên bà đưa ra kể từ đó.

Bà Pike, 50 tuổi, đã được tiêm hai liều thuốc gây chết người, nhưng nhóm luật sư của bà đã xác nhận ngay sau khi thủ tục thất bại rằng, trong một diễn biến chưa từng có, bà vẫn còn sống và đã được vào bệnh viện. Một nhân chứng, một người tham dự buổi họp báo, cho biết có thể nghe thấy bà ngáy rất to khoảng một giờ sau khi thủ tục bắt đầu. Sau đó, bà được đưa bằng xe cứu thương đến một bệnh viện trong khu vực.

Các luật sư của Pike cho biết hồi đầu tháng này bà bị viêm phổi, đông máu, không thể nuốt và không thể cử động tay chân sau khi tỉnh lại tại bệnh viện. Một trong những luật sư của Pike nói với các phóng viên trong một cuộc họp báo rằng bàn tay của bà "trông giống như bị thổi phồng một chiếc găng tay phẫu thuật". Tuy nhiên, bà đã có thể bắt đầu đi lại ngay sau đó và được xuất viện trở lại nhà tù để điều trị thêm vào ngày 10 tháng 10.

"Tôi không biết tại sao mình sống sót qua đêm đó. Tôi không biết điều gì sẽ xảy ra tiếp theo," Pike nói trong tuyên bố hôm thứ Sáu. "Có những ngày, việc tìm kiếm hy vọng khó khăn hơn những ngày khác. Hiện tại, tôi đang cố gắng hồi phục, từng ngày một."

Năm 1995, Pike bị kết tội giết hại dã man bạn học cùng lớp, Colleen Slemmer, 19 tuổi. Hồ sơ tòa án cho thấy Pike, khi đó 18 tuổi, đã tra tấn và giết Slemmer, dùng dao phay và dao rọc giấy chém cô trong khoảng một giờ đồng hồ tại một khu rừng trong khuôn viên Đại học Tennessee, với sự giúp đỡ của bạn trai và một người bạn.

Mặc dù các vụ hành quyết khác đã bị tạm dừng, nhưng nhìn chung chúng đều liên quan đến khó khăn trong việc tìm tĩnh mạch để tiêm thuốc độc. Theo Trung tâm Thông tin về Án tử hình, Pike là người duy nhất được biết đến đã sống sót sau một vụ hành quyết ở Mỹ mà thuốc này được tiêm vào.

Theo các tài liệu tòa án mà hãng tin AP trích dẫn, người ta tin rằng tĩnh mạch của Pike có thể đã bị vỡ trước khi bà bị tiêm pentobarbital. Luật sư của bà cho biết trong hồ sơ rằng nhóm hành quyết đã sử dụng khoảng 10 kim tiêm và thử nhiều vị trí tiêm tĩnh mạch khác nhau trên cả hai cánh tay.

"Tôi đang tìm kiếm ý nghĩa trong những gì đã xảy ra với mình," Pike nói. "Một điều đã tiếp thêm sức mạnh cho tôi là tình yêu thương và sự ủng hộ phi thường mà tôi nhận được từ mọi người trên khắp thế giới. Tôi vô cùng xúc động trước lòng tốt và những lời cầu nguyện của những người tôi quen biết nhiều năm và cả những người hoàn toàn xa lạ chưa từng gặp tôi."

Vụ hành quyết bất thành của Pike đã làm dấy lên những câu hỏi về quy trình tiêm thuốc độc ở Tennessee. Đây là trường hợp thứ hai xảy ra trong năm nay tại tiểu bang này. Tony Carruthers đã không thể bị hành quyết sau khi các thành viên đội hành quyết mất hơn một giờ để thiết lập đường truyền tĩnh mạch cho việc tiêm thuốc độc. Thống đốc đã gia hạn thời gian thi hành án một năm cho ông ta.

CBS News đã xem xét các quy trình tiêm thuốc độc của tiểu bang từ năm 2007 và nhận thấy rằng qua nhiều năm, các quy trình này ngày càng trở nên mơ hồ.

Ngay cả một tháng sau vụ hành quyết thất bại, vẫn chưa rõ điều gì sẽ xảy ra với Pike. Thống đốc Bill Lee, người đã tạm dừng các vụ hành quyết trong tiểu bang cho đến cuối năm nay, đã được hỏi về các bước tiếp theo đối với Pike vào thứ Tư.

"Tôi cho rằng bản án của cô ấy sẽ vẫn như cũ trừ khi tòa án đưa ra phán quyết khác," ông nói với các phóng viên trong một cuộc họp báo.

Trong phiên điều trần ngày 7 tháng 10, các luật sư của Pike đã thành công trong việc yêu cầu tòa án bảo toàn tất cả bằng chứng liên quan đến vụ hành quyết bất thành. Phiên điều trần tiếp theo vào ngày 23 tháng 10 đã bị hủy bỏ vì thẩm phán đang xem xét nhiều kiến nghị trong vụ án. Luật sư của Pike, Steve Ferrell, đã kêu gọi thống đốc giảm án cho bà trong một cuộc phỏng vấn với chương trình "CBS Mornings" vài ngày sau vụ hành quyết bất thành.

"Điều tối thiểu có thể xảy ra lúc này là chúng ta ít nhất cũng loại bỏ khả năng tử hình và bắt đầu tìm kiếm tương lai cho cô ấy," Ferrell, thuộc Cơ quan Bảo vệ Pháp lý Liên bang khu vực Đông Tennessee, nói với chương trình "CBS Mornings" vào ngày 5 tháng 10.

Theo một cuộc thăm dò của Reuters/Ipsos hồi đầu tháng này, một phần ba người Mỹ ủng hộ việc thi hành án tử hình Pike lần thứ hai.

 

1. Tổng thống Zelenskiy xác nhận vụ tấn công vào nhà máy sản xuất nhiên liệu hỏa tiễn và hệ thống phóng hỏa tiễn của Nga.

Hôm Thứ Hai, 02 Tháng Mười Một, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy thông báo Ukraine đã tấn công thành công nhà máy Kamensky của Nga, một cơ sở sản xuất hỏa tiễn ở tỉnh Rostov.

Bộ Tổng tham mưu báo cáo về một cuộc tấn công vào nhà máy ngày hôm trước, sử dụng kết hợp máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn hành trình Neptune.

"Các cuộc tấn công tầm xa của chúng tôi đã nhắm vào khu vực Rostov. Nhà máy Kamensky – một cơ sở công nghiệp quốc phòng của Nga tham gia sản xuất hỏa tiễn – đã bị tấn công", Tổng thống Zelenskiy nói.

Cơ sở Kamensky đã bị Liên Hiệp Âu Châu, Anh và Mỹ trừng phạt vì vai trò của nó trong cuộc xâm lược Ukraine của Nga. Nằm cách biên giới với Ukraine khoảng 15 km, nhà máy này sản xuất nhiên liệu rắn cho nhiều loại hỏa tiễn, đạn dược và vũ khí máy bay của Nga.

Tổng thống Zelenskiy cho biết: "Một hệ thống ‘Pantsir-S2’ và một xe chỉ huy và kiểm soát thuộc hệ thống S-400 ‘Triumph’ cũng bị trúng đạn", gây thiệt hại ước tính khoảng 70 triệu đô la.

Cuộc tấn công diễn ra trong bối cảnh Nga tiếp tục oanh tạc các thành phố, dân thường và cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine, trước thềm mùa đông được dự đoán là khó khăn nhất từ trước đến nay đối với Ukraine.

Ukraine thiếu hệ thống phòng không đủ mạnh để chống lại các cuộc tấn công của Nga, và mặc dù các đồng minh chấp thuận việc chuyển giao hỏa tiễn đánh chặn, Tổng thống Zelenskiy cho rằng số lượng được giao quá ít và bị trì hoãn nhiều.

Vụ tấn công vào nhà máy Kamensky diễn ra trong bối cảnh Ukraine đã tăng cường các cuộc tấn công tầm xa bên trong lãnh thổ Nga và trên các vùng lãnh thổ bị Nga tạm chiếm kể từ mùa hè, nhắm vào các mục tiêu như nhà máy lọc dầu, nhà máy công nghiệp quốc phòng và phi trường, nhằm làm suy yếu năng lực công nghiệp quốc phòng của Nga.

Tiến hành các cuộc tấn công vào các cơ sở sản xuất nguyên liệu cho hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa của Nga, cũng như các hệ thống phóng như S-400, là những phương tiện khác mà Ukraine có thể sử dụng để bảo vệ các thành phố của mình khỏi các cuộc tấn công trong tương lai.

Tổng thống Zelenskiy nói: "Chúng ta đang tự vệ một cách chính đáng trước sự xâm lược của Nga và đang làm mọi thứ có thể để hạn chế khả năng Nga tiếp tục hành động đó."

[Kyiv Independent: Zelensky confirms attack on Russian rocket fuel factory, missile launcher system]

2. ‘Tôi sẽ không chùn bước’: Thủ tướng Estonia từ chối giảm nhẹ chỉ trích đối với Putin.

Hôm Thứ Bẩy, 31 Tháng Mười, Thủ tướng Estonia Kristen Michal cho biết ông sẽ không giảm nhẹ những lời chỉ trích đối với Putin sau khi có báo cáo trên các phương tiện truyền thông Hoa Kỳ cho rằng các quan chức Ngũ Giác Đài đã kêu gọi các đồng minh Baltic giảm bớt những lời lẽ chỉ trích về Nga.

Trao đổi với Delfi, Michal cho biết Estonia sẽ giữ vững lập trường của mình và tiếp tục lên tiếng công khai về mối đe dọa từ Nga.

"Tôi sẽ không nương tay. Putin là một tên độc tài giết hại phụ nữ và trẻ em," ông nói.

Michal nói thêm rằng Putin sẽ tiếp tục làm như vậy cho đến khi bị buộc phải thay đổi hướng đi.

Thủ tướng Michal lập luận rằng việc nhượng bộ các nhà độc tài sẽ mang lại sự sỉ nhục mà không bảo vệ được tự do. Ông cho biết Estonia và các nước láng giềng Baltic sẽ tiếp tục cảnh báo về mối đe dọa từ Nga.

Thủ tướng Michal cho biết ông chưa nhận được yêu cầu nào từ phía Mỹ về việc kiểm soát ngôn từ của mình. Ông nói thêm rằng vấn đề này không được nêu ra trong lần gặp gỡ cuối cùng của ông với Tổng thống Trump tại Ankara hồi mùa hè.

Ông lưu ý rằng các nhà phê bình trong nước cáo buộc chính phủ của ông thiếu quyết đoán, ngay cả khi các báo cáo cho thấy Mỹ muốn chính phủ kiềm chế hơn.

Ngũ Giác Đài được tường trình đang kêu gọi kiềm chế.

Hãng Reuters đưa tin các quan chức Ngũ Giác Đài đã bí mật yêu cầu một số đồng minh NATO, bao gồm Estonia, Latvia và Lithuania, giảm bớt những lời lẽ chỉ trích về Nga.

Bốn người quen thuộc với các cuộc thảo luận nói với Reuters rằng các yêu cầu này được đưa ra trong các cuộc họp song phương trong những tuần gần đây. Trưởng ban chính sách Ngũ Giác Đài Elbridge Colby là một trong những quan chức tham gia.

Một nguồn tin cho biết Colby đã khuyên một quan chức Baltic không nên "chọc tức" Nga và dẫn lời mô tả về Mạc Tư Khoa đang bị dồn vào chân tường và ngày càng tuyệt vọng.

Hồi tháng 9, Michal đã gọi Putin là "con chuột bị dồn vào đường cùng", liên kết những khó khăn của Nga ở Ukraine với nghi ngờ về hành động phá hoại ở Âu Châu. Reuters không thể xác định liệu Colby có đang ám chỉ cụ thể đến những nhận xét đó hay không.

Các nguồn tin mô tả các cuộc trò chuyện diễn ra thân mật. Ngũ Giác Đài từ chối bình luận về các cuộc trao đổi riêng tư giữa các đồng minh, và NATO cũng từ chối bình luận.

Những lời kêu gọi được tường trình gửi tới các chính phủ vùng Baltic xuất hiện trong bối cảnh Washington đang xem xét lại sự hiện diện quân sự của mình ở Âu Châu và thúc ép các đồng minh Âu Châu gánh vác trách nhiệm lớn hơn đối với quốc phòng của họ.

Estonia ủng hộ việc tiếp tục gây áp lực lên Nga.

Tại hội nghị thượng đỉnh hồi tháng 10 ở Brussels, Michal đã ủng hộ các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Ukraine bất chấp áp lực từ Mỹ đối với Kyiv nhằm ngừng các cuộc tấn công vào các cơ sở sản xuất dầu của Nga.

"Càng nhanh chóng phá hủy tất cả các nhà máy lọc dầu của Nga và khả năng bán năng lượng của họ thì càng tốt", Michal nói vào thời điểm đó.

Những phát biểu của ông được đưa ra trong bối cảnh các nhà lãnh đạo Âu Châu đang thảo luận về việc hỗ trợ tài chính bổ sung cho Ukraine và quan hệ giữa Kyiv và Washington xấu đi sau thỏa thuận cung cấp dầu diesel giữa Tổng thống Trump và Nga.

Ngày 7 tháng 7, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy và Michal đã ký kết thỏa thuận về chương trình máy bay điều khiển từ xa bên lề hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara. Tổng thống Zelenskiy cảm ơn Estonia về sự hỗ trợ quân sự và nhân đạo, cũng như sự ủng hộ ngoại giao đối với tham vọng gia nhập Liên Hiệp Âu Châu và NATO của Ukraine.

Các đồng minh tranh luận về cách mô tả mối đe dọa.

Một số người cho rằng việc nhấn mạnh điều này có nguy cơ làm gia tăng nỗi sợ hãi mà Mạc Tư Khoa muốn gieo rắc; những người khác lại lập luận rằng những lời cảnh báo thẳng thắn giúp giải thích sự cần thiết phải tăng chi tiêu quốc phòng và tiếp tục hỗ trợ Ukraine.

Các quan chức tình báo phương Tây đã cảnh báo về một chiến dịch phá hoại ngày càng mở rộng của Nga ở Âu Châu. Mạc Tư Khoa phủ nhận việc tiến hành chiến dịch như vậy.

Michal cho biết việc đánh giá rõ ràng mối đe dọa là điều cần thiết cho công tác chuẩn bị và cảnh báo rằng Ukraine sẽ phải đối mặt với một mùa đông khó khăn.

[Kyiv Post: ‘I Won’t Hold Back’: Estonian PM Refuses to Soften Criticism of Putin]

3. Ngoại trưởng Rubio cho biết Mỹ vẫn chưa quyết định liệu có nối lại các cuộc tấn công vào Iran hay không.

Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết hôm thứ Bảy rằng Tổng thống Trump vẫn chưa đưa ra quyết định về các cuộc tấn công mới vào Iran trong bối cảnh các cuộc đàm phán hòa bình đang bế tắc.

"Chúng ta có thể đạt được các mục tiêu quân sự nếu chúng ta nỗ lực. Ông ấy chưa đưa ra quyết định. Tôi không có thông báo nào về vấn đề đó với các bạn hôm nay, và chúng tôi cũng không xem nhẹ bất kỳ điều gì trong số đó," Rubio nói tại một cuộc họp báo G20 ở Atlanta.

"Nếu cần phải can thiệp quân sự, chúng tôi hoàn toàn có khả năng và có mọi thứ cần thiết để thành công," Rubio nói thêm. "Nhưng chúng tôi muốn giải quyết vấn đề một cách hòa bình."

Ông cũng không đưa ra nhận định nào về việc liệu đã có tiến triển gì trong vài ngày qua hay chưa và cho biết chưa có khung thời gian cụ thể nào cho các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran thông qua các trung gian hòa giải của họ.

Ngoại trưởng Rubio tiếp tục lặp lại nhiều điều mà Tổng thống Trump đã nói trong những tuần và tháng gần đây. Mục tiêu chính của Hoa Kỳ là ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, và Ngoại trưởng Rubio nhấn mạnh mối đe dọa đối với phần còn lại của thế giới nếu điều đó xảy ra.

"Về cơ bản, chính quyền Iran đang lập luận rằng: ‘Nếu chúng tôi không đạt được điều mình muốn, chúng tôi không chỉ sẽ đánh bom tàu thuyền mà còn phá hủy cơ sở hạ tầng năng lượng của các nước láng giềng và toàn bộ khu vực.’ Hãy suy nghĩ về điều đó," Rubio nói. "Bởi vì tôi nghĩ rằng chúng ta thường bỏ qua điều đó như thể đó là hành vi bình thường. Đó không phải là hành vi bình thường, nhưng chúng ta có mặt ở đó để giúp bảo vệ chống lại nó."

[CBSNews: U.S. yet to decide whether it will restart strikes on Iran, Rubio says]

4. Cục Hàng không Liên bang Mỹ, gọi tắt là FAA cho biết, một máy bay phản lực từ Texas chở 9 người đã rơi gần khu dân cư ở Palm Beach, Florida.

Theo Cục Hàng không Liên bang, gọi tắt là FAA, một máy bay phản lực tư nhân chở chín người đã lao xuống đất và rơi gần khu dân cư ở Florida vào chiều muộn Chúa Nhật, khiến tất cả mọi người trên máy bay thiệt mạng.

Cơ quan này cho biết một chiếc máy bay Learjet 60 đã gặp nạn ở hạt Palm Beach, gần khu vực Cresthaven, ngay trước 1 giờ chiều. Cục Hàng không Liên bang, gọi tắt là FAA lưu ý rằng chiếc máy bay này đã cất cánh từ phi trường quốc tế Austin-Bergstrom ở Texas và đang trên đường đến Bahamas.

Bộ trưởng Giao thông Vận tải Sean Duffy đã xác nhận trên kênh X rằng tất cả những người trên máy bay đều đã thiệt mạng. Hiện chưa rõ liệu có ai bị thương trên mặt đất hay không.

"Hãy cùng tôi cầu nguyện cho gia đình và người thân của những người đã khuất," Duffy viết.

Thông tin chi tiết về nguyên nhân vụ tai nạn vẫn chưa được công bố.

Jim Reynolds, phát ngôn nhân của Sân bay Quốc tế Austin-Bergstrom, nói với hãng tin AP rằng chiếc máy bay phản lực này là máy bay tư nhân. Ông không thể cung cấp ngay thông tin chi tiết về những người trên chuyến bay.

"Đây chắc chắn là một thảm kịch," ông nói.

Video do người dân quay từ bên trong xe hơi đã ghi lại khoảnh khắc kinh hoàng khi chiếc máy bay lao xuống từ bầu trời.

Trình phát video hiện đang phát quảng cáo. Bạn có thể bỏ qua quảng cáo sau 5 giây bằng chuột hoặc bàn phím.

Văn phòng cảnh sát trưởng Palm Beach cho biết tất cả các làn đường hướng bắc và hướng nam của đường Military Trail gần đại lộ Cresthaven và đại lộ 10 phía Bắc đều bị đóng cửa cho đến khi có thông báo mới.

[CBSNews: Jet from Texas carrying 9 people crashes near homes in Palm Beach, Florida, FAA says]

5. Tổng thống Zelenskiy cho biết Nga đã sát hại 120 thành viên giáo sĩ.

Vào ngày lễ Các Thánh 1 Tháng Mười Một, khi đông đảo dân chúng Ukraine tập trung tại các nghĩa trang để cùng các linh mục tưởng nhớ những người quá cố, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết trong một cuộc phỏng vấn rằng các cuộc tấn công của Nga đã giết chết khoảng 120 thành viên giáo sĩ ở Ukraine và làm hư hại hơn 800 cơ sở tôn giáo kể từ khi Nga bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện Ukraine.

"Một số trong các tu viện này đã có tuổi đời cả ngàn năm, và chúng bị tấn công hàng loạt bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn, cả hỏa tiễn hành trình và hỏa tiễn đạn đạo," Tổng thống Zelenskiy nói. "Điều này thật kinh khủng và điên rồ."

Trong cuộc phỏng vấn với chương trình This Week on Capitol Hill, Tổng thống Zelenskiy đã nói về các vụ tấn công của Nga nhằm vào giới giáo sĩ. Người dẫn chương trình Tony Perkins đã yêu cầu ông phản hồi về những bình luận của các nhà bình luận Mỹ, trong đó có Tucker Carlson, người đã cáo buộc Kyiv đàn áp Chính thống Nga.

Tổng thống Zelenskiy đáp lại bằng cách mô tả những thiệt hại mà cuộc chiến của Nga đã gây ra cho các thể chế tôn giáo của Ukraine.

"Người Nga đã giết khoảng 120 thành viên của giới giáo sĩ," ông nói. "Họ cố ý, chứ không phải vô tình, trong các cuộc tấn công có chủ đích nhằm vào những người này, vào các nhà thờ và các cơ sở tôn giáo khác của chúng ta."

Ông cho biết thêm, khoảng 800 công trình tôn giáo đã bị phá hủy hoặc hư hại trong chiến tranh.

Tổng thống Zelenskiy cũng đề cập đến Hội đồng các Giáo hội và Tổ chức Tôn giáo toàn Ukraine, bao gồm đại diện của 15 giáo hội và nhóm tôn giáo, họp để thảo luận về viện trợ nhân đạo và các vấn đề khác trong thời chiến.

"Chúng tôi rất tự do về tôn giáo ở Ukraine," ông nói.

Cũng trong ngày 31 tháng 10, Tổng thống Zelenskiy đã gặp Thượng phụ Đại kết Bácthôlômêô tại Istanbul để thảo luận về tình hình nhân đạo ở Oleshky bị Nga tạm chiếm và các nỗ lực hòa bình.

Đức Thượng phụ Đại kết Bácthôlômêô là lãnh đạo tinh thần của Giáo hội Chính thống Đông phương.

Tổng thống Zelenskiy đã gặp Đức Thượng Phụ Bácthôlômêô trong chuyến thăm Thổ Nhĩ Kỳ để hội đàm với Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan.

Theo một tuyên bố từ văn phòng tổng thống, hai bên đã thảo luận về hoạt động nhân đạo ở Oleshky và các nỗ lực hòa bình với các đối tác toàn cầu.

Trong một tuyên bố, Tổng thống Zelenskiy nói: "Tôi cảm ơn Đức Thánh Cha Lêô XIV và Đức Thượng Phụ Đại Kết Bácthôlômêô vì lập trường công khai nhất quán, sự ủng hộ dành cho nhà nước chúng tôi và những lời cầu nguyện không ngừng nghỉ cho hòa bình ở Ukraine."

[Kyiv Independent: Russia has killed 120 members of the clergy, Zelensky says]

6. Buổi chụp ảnh gia đình G20 được tường trình đã bị hủy bỏ do sự hiện diện của Nga.

Buổi chụp ảnh gia đình theo thông lệ tại cuộc họp cấp bộ trưởng G20 ở Atlanta vào ngày 30 tháng 10 đã bị hủy bỏ do các cuộc biểu tình của Âu Châu phản đối sự hiện diện của Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov.

Theo kênh truyền hình n-tv của Đức, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul cho biết: "Chắc chắn sẽ không có bức ảnh gia đình nào mà các đối tác Âu Châu của chúng ta cùng chụp ảnh với ông Lavrov".

Cuộc họp, diễn ra từ ngày 30 đến 31 tháng 10, do Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio chủ trì và quy tụ các Ngoại trưởng của các nền kinh tế lớn nhất thế giới. Cuộc họp này diễn ra trước cuộc họp cấp lãnh đạo của G20 được tổ chức tại Miami vào tháng 12.

Ông Lavrov đang dẫn đầu một phái đoàn Nga tham dự cuộc họp, với mục đích "thúc đẩy các ý tưởng của Nga, hướng tới củng cố nền tảng của một thế giới đa cực", Bộ Ngoại giao Nga cho biết hồi đầu tuần này.

BBC và Associated Press đưa tin, dẫn nguồn tin cho biết, phía chủ nhà Mỹ đã quyết định hủy bỏ bức ảnh tập thể truyền thống sau khi các đại diện Âu Châu từ chối đứng cạnh Lavrov, nhà ngoại giao hàng đầu của một quốc gia đang tiến hành chiến tranh toàn diện chống lại Ukraine.

Ukraine không phải là thành viên của G20 nhưng đã từng được mời tham dự các sự kiện của nhóm trong quá khứ. Tuy nhiên, nước này không được mời tham dự cuộc họp ở Atlanta.

Chuyến thăm của ông Lavrov diễn ra trong bối cảnh quan hệ Mỹ-Nga ấm lên, chỉ vài tuần sau khi Tổng thống Donald Trump bãi bỏ các lệnh trừng phạt quan trọng đối với Mạc Tư Khoa và công bố thỏa thuận mua dầu diesel của Nga.

Các thủ đô Âu Châu đã lên án thái độ nhượng bộ của Washington đối với Mạc Tư Khoa, thay vào đó kêu gọi tăng cường áp lực lên Nga để buộc nước này phải ngồi vào bàn đàm phán.

[Kyiv Independent: G20 family photo allegedly canceled over Russian presence]

7. Cảnh sát cho biết, hai vụ xả súng đã khiến 2 người thiệt mạng tại các cửa hàng bán đồ Halloween ở Michigan và California vào đêm trước ngày lễ.

Theo nhà chức trách, các vụ xả súng vào tối thứ Sáu tại các cửa hàng Halloween Spirit, một nhà bán lẻ chuyên bán trang phục và đồ trang trí Halloween, đã khiến hai người thiệt mạng.

Cảnh sát cho biết, một vụ xả súng tại cửa hàng Halloween Spirit ở Fairfield, California, đã khiến một phụ nữ thiệt mạng và sáu người khác bị thương. Cũng tại cửa hàng Halloween Spirit ở ngoại ô Detroit, một vụ xả súng khác đã khiến một người đàn ông thiệt mạng, theo thông tin từ cảnh sát địa phương.

Cảnh sát Fairfield cho biết hôm thứ Bảy rằng Constance Hages, một phụ nữ 31 tuổi, đã thiệt mạng trong vụ xả súng ở California. Các thành viên gia đình nói với các thám tử rằng Hages đang mang thai vào thời điểm qua đời.

Cảnh sát cho biết họ đang nỗ lực xác nhận thông tin đó sau khi Văn phòng Giám định pháp y hạt Solano tiến hành khám nghiệm.

Cảnh sát Fairfield cho biết trong một tuyên bố đăng trên mạng xã hội rằng tiếng súng đã vang lên bên trong cửa hàng Spirit Halloween tại trung tâm thương mại Solano Town Center ở Fairfield vào tối thứ Sáu.

Cảnh sát Fairfield cho biết hôm thứ Bảy rằng, dựa trên thông tin ban đầu, vụ nổ súng được tường trình một vụ tấn công có chủ đích liên quan đến một nghi phạm bên trong cửa hàng. Cảnh sát cho biết các thám tử đang tiếp tục tích cực điều tra.

Theo thông báo, cả bảy nạn nhân đều bị trúng đạn, bao gồm cả người đã tử vong. Các nạn nhân còn lại đã được đưa đến bệnh viện để điều trị, và ít nhất ba người đang trong tình trạng nguy kịch. Ba nạn nhân nguy kịch là một nam thanh niên 16 tuổi, một nam thanh niên 19 tuổi và một nam thanh niên 32 tuổi, cảnh sát cho biết. Một nạn nhân khác, nam thanh niên 23 tuổi, cũng đang được điều trị tại bệnh viện trong tình trạng nguy kịch nhưng ổn định. Hai nạn nhân, một nam thanh niên 19 tuổi và một nam thanh niên 43 tuổi, đã được điều trị vết thương do đạn bắn và xuất viện.

Thông cáo được đăng tải vào khoảng nửa đêm rạng sáng thứ Bảy cho biết các thám tử đang điều tra và nói chuyện với các nhân chứng để cố gắng xác định nghi phạm.

"Hiện trường vụ án vẫn đang được điều tra tích cực. Các thám tử đang nói chuyện với các nhân chứng và tích cực làm việc để xác định nghi phạm gây ra vụ xả súng kinh hoàng này", thông cáo cho biết.

Fairfield nằm cách Sacramento khoảng 37 dặm về phía đông bắc.

Cảnh sát ở Madison Heights, Michigan, báo cáo về một vụ nổ súng tại cửa hàng Halloween Spirit vào chiều muộn thứ Sáu, khiến một người đàn ông 21 tuổi thiệt mạng. CBS News Detroit đưa tin nghi phạm, cũng 21 tuổi, đã bị các thành viên gia đình nạn nhân hành hung và phải vào bệnh viện với nhiều vết thương. Cảnh sát cho biết hai người đàn ông quen biết nhau và xảy ra xô xát trước khi nghi phạm bắn nạn nhân nhiều phát.

CBS News đã liên hệ với Spirit Halloween để xin bình luận. Madison Heights nằm cách Detroit khoảng 12 dặm về phía bắc.

[CBSNews: Shootings kill 2 at Halloween Spirit stores in Michigan, California on eve of holiday, police say]

8. Cuộc không kích của Nga đã phá hủy tòa nhà hội đồng thành phố Kramatorsk, công trình từng tồn tại sau cuộc xâm lược năm 2014.

Theo thông báo của chính quyền địa phương, một cuộc không kích của Nga đã phá hủy tòa nhà ủy ban điều hành Hội đồng thành phố Kramatorsk ở tỉnh Donetsk vào ngày 31 tháng 10.

Tòa nhà này, nằm trên Quảng trường Hòa bình ở trung tâm Kramatorsk, đã sống sót sau khi thành phố bị các phiến quân được Nga hậu thuẫn xâm lược vào năm 2014 và được lực lượng Ukraine giải phóng sau đó.

"Một giờ trước, Nga đã phá hủy tòa nhà trung tâm của nhà nước Ukraine ở Kramatorsk bằng một cuộc không kích", Oleksandr Honcharenko, nhà lãnh đạo chính quyền quân sự thành phố, viết trên Facebook, đề cập đến ủy ban điều hành của hội đồng thành phố.

Honcharenko mô tả tòa nhà này như một biểu tượng cho lịch sử và bản sắc của thành phố.

"Họ có thể phá hủy một tòa nhà, thiêu rụi đất đai của chúng ta và cướp đi ký ức của chúng ta. Nhưng họ không thể phá hủy quyền được có một tương lai của chúng ta," ông viết.

Trước đó, tòa nhà này đã bị hư hại trong một cuộc không kích của Nga vào trung tâm thành phố hồi tháng 3 năm 2026.

Hiện chưa có thông tin về thương vong từ cuộc tấn công đó.

Theo Suspilne, các cuộc tấn công của Nga ở những nơi khác tại Kramatorsk vào ngày 31 tháng 10 cũng làm bị thương thường dân.

Kramatorsk, một thành phố lớn do Ukraine kiểm soát ở tỉnh Donetsk, đang phải hứng chịu các cuộc tấn công ngày càng thường xuyên của Nga khi lực lượng Mạc Tư Khoa tiếp tục cuộc tấn công ở miền đông Ukraine.

[Kyiv Independent: Russian airstrike destroys Kramatorsk city council building that survived 2014 occupation]

9. Ông Lavrov bác bỏ thông tin của báo Kyiv Independent về việc Nga thúc đẩy cuộc điện đàm giữa Putin và Tổng thống Zelenskiy.

Ngày 30 tháng 10, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov đã bác bỏ thông tin Mạc Tư Khoa tìm cách sắp xếp một cuộc điện đàm giữa Putin và Tổng thống Volodymyr Zelenskiy thay vì một cuộc gặp trực tiếp.

Các quan chức Ukraine được tờ Kyiv Independent dẫn lời ngày 30 tháng 10 cho biết, trong nội bộ, Mạc Tư Khoa đang thúc đẩy một cuộc điện đàm sẽ không đạt được nhiều kết quả mà lại giúp Putin tránh gặp mặt trực tiếp Tổng thống Zelenskiy.

Một quan chức Ukraine, giấu tên, nói với tờ Kyiv Independent rằng Nga đã cố gắng sắp xếp một cuộc điện đàm như vậy.

"Đừng tin họ," Lavrov nói với các nhà báo của Deutsche Welle tại Hội nghị Ngoại trưởng G20 ở Miami khi được hỏi về những thông tin này.

Ngoại trưởng Nga đã tránh trả lời trực tiếp câu hỏi liệu Putin có sẵn sàng nói chuyện với Tổng thống Zelenskiy qua điện thoại hay không, thay vào đó nhắc lại rằng tổng thống Ukraine "nên đến Mạc Tư Khoa" để có cuộc gặp song phương.

Khi được hỏi về khả năng gặp mặt tại hội nghị thượng đỉnh G20 sắp tới vào tháng 12, Lavrov nhấn mạnh rằng Ukraine không phải là thành viên của nhóm này.

Kể từ khi Tổng thống Zelenskiy lên nắm quyền tổng thống, các cuộc liên lạc trực tiếp của ông với Putin rất hạn chế — chỉ có hai cuộc điện đàm và một cuộc gặp mặt trực tiếp, tất cả đều diễn ra trong năm 2019 và 2020.

Kể từ khi Tổng thống Donald Trump nhậm chức vào năm 2025, Ukraine đã nhiều lần nỗ lực dàn xếp một cuộc gặp giữa Tổng thống Zelenskiy và Putin.

Hiện nay, mỗi khi phía Ukraine nêu khả năng gặp gỡ giữa hai nhà lãnh đạo, Điện Cẩm Linh lại thách thức Tổng thống Zelenskiy đến Mạc Tư Khoa. Ngược lại, tổng thống Ukraine kêu gọi Putin gặp ông tại một địa điểm trung lập.

Khi được hỏi vào ngày 30 tháng 10 liệu Putin có trả lời nếu Tổng thống Zelenskiy gọi điện hay không, phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov nói rằng "ông ấy chưa gọi".

Một quan chức cao cấp của Ukraine đã đặt câu hỏi trong cuộc trò chuyện với tờ Kyiv Independent liệu một cuộc điện thoại có thể giải quyết được các vấn đề đang tranh chấp mà không cần sự can thiệp của Mỹ hay không.

Các quan chức Ukraine lo ngại rằng việc Mạc Tư Khoa khăng khăng đòi điện đàm có thể tạo thêm lý do để họ rút khỏi các cuộc đàm phán mà không đưa ra những cam kết có ý nghĩa. Họ lập luận rằng một cuộc gặp với bên thứ ba sẽ giải quyết tốt hơn các tranh chấp.

[Kyiv Independent: Lavrov denies Kyiv Independent reporting on Russian push for Putin-Zelensky phone call]

10. Tư lệnh CENTCOM của Mỹ một lần nữa khẳng định hải quân Iran đã bị tiêu diệt và các tuyến đường hàng hải qua eo biển Hormuz vẫn thông suốt.

Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trung tâm của quân đội Mỹ, Đô đốc Brad Cooper, đã nhắc lại những khẳng định lâu nay của mình rằng hải quân Iran "đang nằm dưới đáy biển" và các tuyến đường vận chuyển thương mại phía nam qua eo biển Hormuz không có thủy lôi của Iran và an toàn để lưu thông.

Trong một video đăng tải trên mạng xã hội, Cooper cho biết Mỹ đã giúp các đối tác vùng Vịnh xuất khẩu hơn 1,5 tỷ thùng dầu thô kể từ mùa hè, trong khi lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đã ngăn cản Iran xuất khẩu bất kỳ lượng dầu nào qua eo biển này.

Ông Cooper cho biết gần đây ông đã bay qua eo biển và nhìn thấy "các khí tài quân sự của Mỹ trên không và trên mặt nước".

"Điều tôi không thấy," Cooper nói, "là Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran ‘hoàn toàn không có mặt ở đó. Họ đã tuần tra eo biển Hormuz và vùng biển xung quanh trong nhiều thập niên, quấy rối, đe dọa và bắt giữ các tàu thương mại tùy ý, nhưng họ không hề hiện diện ở đó vì hải quân Iran đều nằm dưới đáy biển."

Ông Cooper nhắc lại tuyên bố mà Tổng thống Trump và Ngũ Giác Đài đã đưa ra từ cuối tháng 8 rằng "chúng tôi cũng đã thành công trong việc dọn sạch các tuyến đường vận chuyển chính được quốc tế công nhận qua eo biển khỏi thủy lôi của Iran. Và ngày nay, lực lượng Mỹ vẫn đang trong tình trạng cảnh giác cao độ và hiện diện để bảo đảm rằng tất cả các tuyến đường vận chuyển chính ở eo biển Hormuz vẫn thông thoáng và an toàn."

Những bình luận của ông được đưa ra một ngày sau khi hải quân Iran tuyên bố bốn tàu đã vướng phải thủy lôi và bị vô hiệu hóa khi cố gắng đi qua eo biển theo tuyến đường phía nam do Mỹ hậu thuẫn. Trong khi đó, trung tâm điều hành hoạt động thương mại hàng hải của hải quân Anh cho biết tối thứ Năm rằng một tàu chở dầu đã bị trúng đạn pháo trong eo biển.

Hiện chưa rõ liệu con tàu mà UKMTO báo cáo bị trúng thủy lôi có phải là một trong bốn con tàu mà Iran cho là đã trúng thủy lôi hay không.

[CBSNews: U.S. CENTCOM chief renews insistence that Iran's navy is destroyed and Strait of Hormuz shipping lanes are open]

11. Máy bay điều khiển từ xa của Nga tấn công gần ký túc xá trường học nơi người dân di tản sinh sống, khiến một bé gái 13 tuổi thiệt mạng và nhiều trẻ em khác bị thương.

Hôm Thứ Hai, 02 Tháng Mười Một, phát ngôn nhân cảnh sát quốc gia Ukraine, Đại Úy Alyona Lyutnytska cho biết một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga vào khuôn viên ký túc xá trường dạy nghề ở tỉnh Vinnytsia đã khiến hai người thiệt mạng, trong đó có một bé gái 13 tuổi, vào ngày 1 tháng 11.

Sáu người khác bị thương, trong đó có ba trẻ 5 tuổi, một thiếu niên 16 tuổi và một người đàn ông 24 tuổi.

Bà Natalia Zabolotna, Thống đốc tỉnh Vinnytsia, cho biết một trong số những đứa trẻ năm tuổi bị thương đang được điều trị tại bệnh viện trong tình trạng nguy kịch sau vụ tấn công của Nga, vụ việc cũng khiến hai chiếc xe bốc cháy trước khi đám cháy được dập tắt.

Bà cho biết thêm, khu ký túc xá bị hư hại trong vụ tấn công hiện đang được sử dụng để làm nơi ở cho những người dân phải di tản trong nước do chiến tranh ở Nga gây ra.

Những bức ảnh do nhà chức trách chia sẻ cũng cho thấy lực lượng cấp cứu đang chăm sóc một nạn nhân tại sân chơi.

Ông Zabolotna cho biết, vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga diễn ra giữa khu ký túc xá và một tòa nhà trường học ở quận Kozyatyn, tỉnh Vinnytsia.

Nga thường xuyên tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự ở các thành phố trên khắp Ukraine trong quá trình tiếp tục cuộc chiến.

Vào sáng ngày 29 tháng 10, lực lượng Nga đã tấn công một sân ga tại ga hỏa xa Dnipro, khiến ít nhất 15 người thiệt mạng và ít nhất 14 người khác bị thương, theo thông tin từ giới chức.

"Một vụ tấn công khủng khiếp của Nga vào ga tàu Dnipro," Tổng thống Volodymyr Zelenskiy nói để phản ứng lại vụ tấn công. "Người Nga đã sử dụng máy bay điều khiển từ xa để tấn công một sân ga nơi có một đoàn tàu chở khách và một đoàn tàu đi lại hàng ngày đang dừng."

[Kyiv Independent: Russian drone strike near school dormitory housing displaced people kills 13-year-old in Vinnytsia Oblast, injures more children]

12. Tổng thống Erdogan lên án các vụ tấn công tàu thuyền trên Hắc Hải là không thể chấp nhận được sau cuộc hội đàm "thực chất" với Tổng thống Zelenskiy.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã gặp gỡ người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan khi ông đến Istanbul vào ngày 31 tháng 10 để thảo luận về quan hệ song phương và an ninh ở Hắc Hải.

Tổng thống Zelenskiy cho biết trên mạng xã hội hồi đầu ngày rằng hai nhà lãnh đạo dự kiến sẽ có "cuộc đàm phán quan trọng". Tổng thống Erdogan đã đón tiếp tổng thống Ukraine tại Phủ Tổng thống Dolmabahce.

Tổng thống Zelenskiy nói: "Chúng tôi đang nỗ lực tăng cường bảo vệ người dân, quan hệ đối tác song phương với Thổ Nhĩ Kỳ và các triển vọng ngoại giao thực sự. Có những vấn đề quan trọng liên quan đến vận tải biển ở Hắc Hải."

Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh các cuộc tấn công của cả Nga và Ukraine ở Hắc Hải đã leo thang trong những tháng gần đây, khiến Ankara phải kêu gọi tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào tàu thuyền vào tháng 8 sau một số vụ việc liên quan đến các tàu mang cờ Thổ Nhĩ Kỳ.

Trong khi Kyiv tuyên bố sẵn sàng chấp nhận lệnh ngừng tấn công ở Hắc Hải, Mạc Tư Khoa lại không hề tỏ ra quan tâm đến việc giảm leo thang tình hình.

Phát biểu tại cuộc họp báo chung, hai nhà lãnh đạo tái khẳng định cam kết bảo đảm an toàn hàng hải ở Hắc Hải.

"Mục tiêu của chúng tôi là bảo đảm hành lang này tiếp tục tồn tại và hoạt động hiệu quả," Tổng thống Zelenskiy nói.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ cho biết hai nhà lãnh đạo đã "thảo luận chi tiết về những nỗ lực ngày càng gia tăng gần đây nhằm mang lại hòa bình cho Ukraine và tình hình an ninh ở Hắc Hải".

Theo AFP, Tổng thống Erdogan nói thêm rằng các cuộc tấn công nhằm vào tàu dân sự "và các hành động làm leo thang căng thẳng hơn nữa ở Hắc Hải không phục vụ lợi ích của bất kỳ ai".

"Chúng ta không thể chấp nhận những cuộc tấn công này trong bất kỳ hoàn cảnh nào, bất kể ai thực hiện hay lý do biện minh nào được đưa ra. Chúng tôi kêu gọi tất cả các bên hành động có trách nhiệm trong vấn đề này", ông nói.

Trong một tuyên bố sau cuộc họp báo, Tổng thống Zelenskiy mô tả cuộc gặp là "có ý nghĩa" và cảm ơn tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ về "sự hợp tác rõ ràng và có ý nghĩa giữa hai nước cũng như sự sẵn sàng của Thổ Nhĩ Kỳ trong việc ủng hộ tất cả những ý tưởng đầy triển vọng nhằm mang lại hòa bình và an ninh thực sự".

Tổng thống Ukraine cũng dự kiến sẽ gặp gỡ Đức Thượng phụ Đại kết Bartholomew trong chuyến thăm này.

Nhắc lại cuộc đàm phán giữa Ukraine và Nga do Thổ Nhĩ Kỳ đăng cai tổ chức vào tháng 7 năm 2025, Tổng thống Erdogan ca ngợi đó là một ví dụ về ngoại giao tích cực.

"Tại thời điểm này, chúng tôi khẳng định rằng không có kẻ thua cuộc trong một nền hòa bình công bằng," Tổng thống Erdogan nói thêm tại cuộc họp báo. "Tôi muốn nhấn mạnh rằng chúng tôi sẵn sàng nỗ lực hết sức mình để mở đường cho hòa bình."

Trong khi hai nhà lãnh đạo đang hội đàm tại Istanbul, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio bày tỏ sự không chắc chắn khi được các phóng viên hỏi về tình hình đàm phán hòa bình tại cuộc họp các Ngoại trưởng G20 ở Atlanta.

"Tôi không biết liệu hòa bình thông qua đàm phán có khả thi ở Ukraine hay không, đó là điều chúng tôi đang cố gắng tìm hiểu," Rubio nói với các phóng viên.

"Tôi không nghĩ ai ở đây đang khẳng định rằng chúng ta sắp đạt được một thỏa thuận dàn xếp," ông nói thêm.

Kể từ khi Nga phát động cuộc chiến toàn diện chống lại Ukraine, Thổ Nhĩ Kỳ đã duy trì một vai trò cân bằng khéo léo như một bên trung gian hòa giải, đồng thời duy trì quan hệ đối tác kinh tế với Mạc Tư Khoa và hỗ trợ các nỗ lực quốc phòng của Kyiv.

Năm 2022, Thổ Nhĩ Kỳ đã giúp thành lập Sáng kiến Ngũ cốc Hắc Hải nhằm bảo đảm xuất khẩu ngũ cốc và phân bón an toàn bằng đường biển từ Ukraine, đồng thời tổ chức ba vòng đàm phán hòa bình giữa đại diện Ukraine và Nga vào năm 2025.

[Kyiv Independent: Erdogan calls Black Sea ship attacks unacceptable after 'substantive' Zelensky talks]

13. Cuộc tấn công của Nga nhắm vào cơ sở năng lượng ở Kyiv, khiến một số khu vực trong thành phố mất điện và nước.

Công ty năng lượng DTEK của Ukraine cho biết, một cuộc tấn công của Nga đã nhắm vào một cơ sở năng lượng ở Kyiv vào tối ngày 30 tháng 10, khiến một phần của bốn quận bị mất điện.

Thủ đô của Ukraine là nơi sinh sống của hơn 3 triệu người, xấp xỉ dân số của Berlin.

Theo thông báo từ DTEK, sự việc mất điện đã ảnh hưởng đến các quận Obolonskyi, Darnytskyi, Desnianskyi và Podilskyi.

Các phóng viên của Kyiv Independent tại thủ đô đã đưa tin về các vụ nổ và sự gián đoạn điện trên quy mô lớn, khiến một số tòa nhà và đèn đường tạm thời bị mất điện.

Thị trưởng Kyiv, Vitali Klitschko, cho biết trên Telegram rằng thành phố đang gặp vấn đề về nguồn cung cấp nước sau ba cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa nhằm vào các cơ sở hạ tầng quan trọng, đồng thời thông báo rằng khu vực bờ trái sông Seine của thành phố đang bị mất nước.

Mức độ thiệt hại toàn diện vẫn chưa rõ ràng. Hiện chưa có báo cáo chính thức nào về thương vong từ vụ tấn công mới nhất.

Vụ việc xảy ra sau các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa của Nga vào Kyiv đêm 29-30 tháng 10, khiến ít nhất một người thiệt mạng và gây hư hại các tòa nhà dân cư và thương mại.

Các cuộc tấn công đêm qua cũng khiến khoảng 350.000 cư dân ở Dnipro và vùng lân cận bị mất điện.

Nga đã nhiều lần tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine khi nước này chuẩn bị cho mùa đông, gây hư hại các cơ sở điện lực và buộc nước này phải áp dụng các biện pháp hạn chế điện khẩn cấp.

[Kyiv Independent: Russian attack hits Kyiv energy facility, leaving parts of the city without power and water]

14. Lãnh đạo tối cao của Iran cảnh báo Mỹ không nên nối lại các cuộc tấn công.

Lãnh đạo tối cao của Iran, Mojtaba Khamenei, hôm thứ Bảy đã cảnh báo Hoa Kỳ không nên tiến hành các cuộc tấn công mới, trong bối cảnh căng thẳng leo thang và các mối đe dọa liên tiếp kéo dài nhiều tuần.

"Nếu kẻ thù một lần nữa phát động các cuộc tấn công quân sự hoặc khủng bố, thì chính quân đội của Cộng hòa Hồi giáo và toàn dân Iran sẽ quyết định thời điểm và điều kiện để chấm dứt chúng", một tuyên bố được tường trình của Khamenei được đăng tải trên kênh Telegram của ông cho biết.

Những phát biểu này được đưa ra trong một cuộc gặp được tường trình giữa Khamenei và các chỉ huy quân sự cao cấp, bao gồm Tham mưu trưởng Quân đội Ali Abdollahi, Tư lệnh Lục quân Amir Hatami và Tư lệnh Vệ binh Cách mạng Ahmad Vahidi. Đây là cuộc gặp đầu tiên được ghi nhận giữa họ.

Ông Khamenei chưa từng xuất hiện trước công chúng kể từ khi trở thành lãnh đạo tối cao, sau khi cha ông, Ayatollah Ali Khamenei, bị ám sát trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào đầu cuộc chiến hồi tháng Hai.

Theo tuyên bố, Khamenei đã ra lệnh cho các chỉ huy phải bảo đảm rằng "bất kỳ mức độ hoặc loại mối đe dọa nào cũng phải được đáp trả ngay lập tức, mạnh mẽ và không bị giới hạn về mặt địa lý."

[CBSNews: Iran's supreme leader warns U.S. against resuming attacks]

15. Ngũ Giác Đài cho biết số binh sĩ Mỹ thiệt mạng kể từ khi bắt đầu cuộc chiến với Iran đã tăng lên 23 người.

Bộ Quốc phòng Mỹ vừa bổ sung thêm hai trường hợp tử vong nữa vào số liệu thương vong chính thức kể từ khi cuộc chiến với Iran bắt đầu hơn tám tháng trước, nâng tổng số người chết lên 23.

Cả hai trường hợp tử vong mới được ghi nhận trên cổng thông tin Hệ thống Phân tích Thương vong Quốc phòng đều không liên quan đến chiến đấu. Tổng cộng, cổng thông tin DCAS cho biết 11 quân nhân đã thiệt mạng do hỏa lực của địch trong suốt cuộc chiến, và 12 người khác tử vong trong những hoàn cảnh được coi là không liên quan đến chiến sự, bao gồm tai nạn và bệnh tật.

Theo tờ Washington Post dẫn lời Lực lượng Không quân, cả hai quân nhân được thêm vào danh sách tử vong không do chiến sự gần đây đều là phi công, trong đó một người chết vì bệnh tật và một người khác chết vì những nguyên nhân chưa xác định vẫn đang được điều tra.

Hai trường hợp tử vong được thêm vào hệ thống DCAS được liệt kê trong mục Hoạt động ở nước ngoài, bao gồm các trường hợp tử vong được Ngũ Giác Đài ghi nhận sau khi họ ngừng sử dụng tên gọi Chiến dịch Epic Fury cho cuộc tấn công chống lại Iran vào tháng 5, sau khi Ngoại trưởng Marco Rubio tuyên bố chiến dịch đã kết thúc.

[CBSNews: U.S. military death toll since start of Iran war rises to 23, Pentagon says]

16. Theo thông tin từ quân đội, lệnh phong tỏa của Mỹ đã khiến 144 tàu phải chuyển hướng tại eo biển Hormuz.

Theo Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ, lệnh phong tỏa của Mỹ tại eo biển Hormuz đã khiến 144 tàu thuyền phải chuyển hướng.

Mỹ chưa đưa ra thông tin cập nhật nào về số lượng tàu mà họ đã ngăn chặn ra vào các cảng của Iran kể từ đúng hai tuần trước, khi họ tuyên bố đã chuyển hướng 138 tàu.

Trước đó vào thứ Bảy, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đã đăng trên X rằng Mỹ đã lấy ra 1,5 tỷ thùng dầu mà không đưa ra khung thời gian cụ thể.

Bessent đăng tải rằng "lượng dầu vận chuyển đã trở lại mức trước xung đột, trừ đi lượng dầu của Iran." Trong vài tháng qua, Mỹ đã hộ tống các tàu chở dầu ra khỏi Vịnh Ba Tư dưới sự bảo hộ của quân đội để thực hiện việc chuyển dầu giữa các tàu tại Vịnh Oman.

Tuy nhiên, đây là một quá trình tốn kém và là một nhiệm vụ không có hồi kết ở thời điểm hiện tại.

[CBSNews: U.S. blockade has redirected 144 ships in Strait of Hormuz, military says]

17. Vì sao trí tuệ nhân tạo có thể chấm dứt tình trạng giá cả thống nhất như chúng ta vẫn biết

Từ lâu, giá cả thống nhất đã được người tiêu dùng đánh giá cao. Giờ đây, các chuyên gia cảnh báo rằng trí tuệ nhân tạo có thể cho phép các nhà bán lẻ tính giá khác nhau cho người tiêu dùng dựa trên dữ liệu cá nhân của họ.

Lindsay Owens, Giám đốc điều hành của Groundwork Collaborative, một tổ chức tư vấn phi lợi nhuận tập trung vào chính sách kinh tế, cho biết trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI đe dọa làm đảo lộn giá cả thống nhất cho người tiêu dùng. Điều đó có thể lật đổ những chuẩn mực đã tồn tại từ những năm 1860, khi nhà bán lẻ tiên phong John Wanamaker giới thiệu giá cố định tại cửa hàng tạp hóa của ông ở Philadelphia.

"Giá niêm yết là yếu tố tối quan trọng đối với người tiêu dùng, và tôi nghĩ rằng nhãn giá đang có nguy cơ biến mất," Owens, một chuyên gia bảo vệ người tiêu dùng và tác giả của cuốn sách "Bị bóc lột: Sự kết thúc của giá cả công bằng — và điều đó có nghĩa gì đối với ví tiền của bạn," nói với CBS News. "Khả năng dự đoán thực sự cần thiết nếu bạn có ngân sách eo hẹp, và việc biết một món hàng sẽ có giá bao nhiêu từ tuần này sang tuần khác là một phần của những gì mà giá niêm yết mang lại."

Định giá dựa trên trí tuệ nhân tạo được xây dựng dựa trên hệ thống định giá năng động, một phương pháp mà các công ty đã sử dụng trong nhiều thập niên để điều chỉnh giá cả nhằm đáp ứng với sự thay đổi của cung và cầu, thời tiết, thời gian trong ngày và các yếu tố khác.

Tuy nhiên, các công ty không dừng lại ở đó. Ngày nay, các nhà bán lẻ đang bắt đầu thử nghiệm những cách định giá hàng hóa mới dựa trên thông tin cá nhân, nơi sinh sống và vô số thông tin khác thu thập được từ trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI — một phương pháp được gọi một cách không chính thức là định giá cá nhân hóa hoặc định giá "giám sát", theo Owens. AI cũng cung cấp cho các công ty một công cụ mới mạnh mẽ để liên tục phân tích một lượng lớn dữ liệu khác nhau nhằm hiểu rõ hơn về hành vi người tiêu dùng.

"Những công nghệ này có thể giúp các công ty thu thập, giải quyết và phân tích lượng lớn dữ liệu người tiêu dùng, dẫn đến việc định giá chi tiết, năng động và cá nhân hóa hơn so với trước đây", các nhà phân tích của công ty tư vấn kinh tế Cornerstone Research cho biết trong một báo cáo năm 2025.

Tóm lại: Các nhà bán lẻ có thể sử dụng trí tuệ nhân tạo để khai thác lượng dữ liệu khổng lồ về người tiêu dùng mà họ đã thu thập được nhằm định giá sản phẩm không dựa trên giá trị thực của sản phẩm, mà dựa trên mức giá tối đa mà họ tin rằng một người mua sắm cá nhân sẵn sàng trả, Owens cho biết.

Hiện tại, mức giá kiểu Uber thường biến động dựa trên, ví dụ, số lượng tài xế và nhu cầu hành khách tại một thị trường nhất định. Nhưng với trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI, các công ty cũng có thể tận dụng hồ sơ người tiêu dùng của bạn để thiết lập mức giá được cá nhân hóa. Kết quả có thể dẫn đến một hình thức mặc cả dựa trên AI, trong đó người tiêu dùng phải đối mặt với mức giá liên tục thay đổi dựa trên các yếu tố mà họ hầu như không thể nhìn thấy.

"Công nghệ cho phép các công ty ngừng định giá sản phẩm và bắt đầu định giá cho bạn," bà nói.

Liệu đây có phải là dấu hiệu cho thấy giá cả sẽ tăng trong tương lai?

Vào tháng 12, Groundwork Collaborative và Consumer Reports đã đưa tin về một thử nghiệm của nền tảng mua sắm tạp hóa Instacart sử dụng trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI để đồng thời hiển thị cho khách hàng các mức giá khác nhau cho cùng một mặt hàng từ cùng một cửa hàng. Chương trình thí điểm này được xây dựng dựa trên thương vụ Instacart mua lại Eversight vào năm 2022, là một nền tảng nhu liệu được thiết kế để hỗ trợ định giá bằng AI.

Công nghệ hỗ trợ trí tuệ nhân tạo đã tiến hành các thí nghiệm bằng cách đặt các mức giá khác nhau cho các nhóm người tiêu dùng khác nhau và thu thập thông tin chi tiết về cách mọi người phản hồi, bao gồm cả thời điểm họ tiếp tục mua hàng và thời điểm họ bỏ đi. Cuộc điều tra cho thấy giỏ hàng tạp hóa chứa các mặt hàng giống hệt nhau có giá cao hơn tới 23% đối với một số người mua sắm. Theo kết luận của Groundwork và Consumer Reports, điều đó có thể dẫn đến sự chênh lệch khoảng 1.200 đô la mỗi năm đối với một gia đình bốn người.

Instacart bác bỏ những phát hiện trong báo cáo, nói với CBS News rằng chênh lệch giá 1.200 đô la giữa một số người mua sắm phản ánh một giỏ hàng tạp hóa "không điển hình" với sự chênh lệch giá lớn nhất có thể cho mỗi mặt hàng. Công ty cũng cho biết họ không sử dụng dữ liệu cá nhân của người tiêu dùng, bao gồm các đặc điểm được pháp luật liên bang bảo vệ như chủng tộc hoặc giới tính, để thiết lập giá cả.

Tuy nhiên, vào tháng 12, Instacart cho biết họ sẽ ngừng sử dụng trí tuệ nhân tạo.

Theo Owens, các công ty khác đã bắt đầu thử nghiệm sử dụng trí tuệ nhân tạo để tính giá riêng cho người tiêu dùng dựa trên dữ liệu cá nhân của họ, chẳng hạn như thói quen duyệt web, mức thu nhập, mã bưu chính hoặc cấu trúc gia đình.

Trong một nghiên cứu riêng biệt của Groundwork được công bố trong tháng này, nhóm này cho biết Walmart đã nộp đơn xin cấp bằng sáng chế cho công nghệ cho phép nhà bán lẻ này thu thập hồ sơ khách hàng toàn diện và sử dụng chúng để thiết lập giá cả riêng biệt cho từng cá nhân.

Theo Groundwork, một đơn xin cấp bằng sáng chế cho thấy Walmart đã phát triển công nghệ điều chỉnh giá dựa trên các mặt hàng trong giỏ hàng của người mua sắm. Nhóm này tuyên bố: "Nếu khách hàng mua cá ngừ, họ có thể được chào giá khác nhau cho sốt mayonnaise".

Walmart phủ nhận việc phát triển các công cụ cho phép họ sử dụng dữ liệu cá nhân của khách hàng hoặc các yếu tố khác để điều chỉnh giá cả.

Trong một bức thư công khai gửi bà Owens hồi đầu tháng này để đáp lại nghiên cứu của bà, Dan Bartlett, phó chủ tịch điều hành phụ trách các vấn đề doanh nghiệp của Walmart, cho biết: "Walmart không và sẽ không sử dụng thông tin cá nhân, thu nhập, lịch sử mua sắm, mức độ khẩn cấp hay khả năng chi trả của từng khách hàng để thiết lập giá riêng cho từng cá nhân. Chúng tôi không áp dụng chính sách định giá linh hoạt, tức là không tăng giá để đáp ứng với thời tiết nắng nóng buổi chiều hoặc sắp có bão tuyết."

[CBSNews: Why AI could end the price tag as we know it]