Phụng Vụ - Mục Vụ
Ngày 01/09: Nên thánh theo Đức Giêsu là Đấng Thánh - Lm. Phanxicô Xavie Nguyễn Phúc Thiện, RCJ
Giáo Hội Năm Châu
03:17 31/08/2026
Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca.
Khi ấy, Đức Giê-su xuống Ca-phác-na-um, một thành miền Ga-li-lê, và ngày sa-bát, Người giảng dạy dân chúng. Họ sửng sốt về cách Người giảng dạy, vì lời của Người có uy quyền. Trong hội đường, có một người bị quỷ thần ô uế nhập, la to lên rằng : “Ông Giê-su Na-da-rét, chuyện chúng tôi can gì đến ông, mà ông đến tiêu diệt chúng tôi? Tôi biết ông là ai rồi : ông là Đấng Thánh của Thiên Chúa !” Nhưng Đức Giê-su quát mắng nó : “Câm đi, hãy xuất khỏi người này !” Quỷ vật người ấy ngã xuống giữa hội đường, rồi xuất khỏi anh ta, nhưng không làm hại gì anh. Mọi người rất đỗi kinh ngạc và nói với nhau : “Lời ấy là thế nào? Ông ấy lấy uy quyền và thế lực mà ra lệnh cho các thần ô uế, và chúng phải xuất !” Và tiếng đồn về Người lan ra khắp nơi trong vùng.
Đó là Lời Chúa
Tin Giáo Hội Hoàn Vũ
Nhà thờ Đức Bà và các vị Giáo hoàng: một lịch sử phức tạp
Vũ Văn An
14:27 31/08/2026

Cyprien Viet, trong mục Vatican Insight của I.Media ngày 31 tháng 8, 2026, cho rằng: Chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Leo XIV đến Nhà thờ Đức Bà vào ngày 25 tháng 9 năm 2026 được mong đợi rất nhiều và sẽ được theo dõi sát sao. Đã gần hai năm kể từ khi nhà thờ được mở cửa trở lại sau khi trùng tu vào tháng 12 năm 2024. Giờ đây, Đức Leo XIV sẽ đến đó để gặp gỡ các giáo sĩ và tu sĩ từ khắp nước Pháp.
Nhà thờ này gắn bó mật thiết với lịch sử Giáo hoàng—bao gồm cả những giai đoạn phức tạp nhất. Ví dụ, sự hiện diện của Đức Giáo Hoàng Pi-ô VII tại lễ đăng quang của Napoleon năm 1804 tượng trưng cho sự thao túng của hoàng đế đối với Giáo hoàng. Tuy nhiên, lịch sử về mối quan hệ đầy sóng gió giữa Notre Dame và các vị Giáo hoàng thậm chí còn có trước cả ngày hoàn thành ban đầu của nhà thờ.
Chuyến viếng thăm đầu tiên của Giáo hoàng vào năm 1163
Đức Giáo Hoàng Alexander III, người trị vì từ năm 1159 đến năm 1181, là vị Giáo hoàng đầu tiên đến thăm địa điểm này. Alexander III đã tìm nơi ẩn náu ở Pháp trong hơn ba năm trong cuộc xung đột với Hoàng đế La Mã Thần thánh Frederick Barbarossa. Trong thời gian này, ngài đã long trọng đặt viên đá đầu tiên của nhà thờ mới vào năm 1163, cùng với Giám mục Maurice de Sully. Mặc dù các nhà sử học vẫn còn tranh luận về một số khía cạnh của buổi lễ thành lập này, nhưng mối liên hệ giữa nguồn gốc của nhà thờ Paris này và Tòa Thánh Phêrô là không thể phủ nhận. Nhà thờ nổi tiếng nhất nước Pháp đã ra đời dưới sự hiện diện của một vị Giáo hoàng.
Đức Pi-ô VII và sự hồi sinh Công Giáo
Trong gần sáu thế kỷ, không có vị Giáo hoàng nào khác trở lại Notre Dame. Chuyến viếng thăm của vị Giáo hoàng tiếp theo được ghi nhận diễn ra trong những hoàn cảnh đặc biệt. Đức Giáo Hoàng Pi-ô VII đã đến Paris vào mùa thu năm 1804 theo lời mời của Napoleon Bonaparte. Chuyến thăm diễn ra ba năm sau khi ký kết Hiệp ước năm 1801, chấm dứt cuộc đàn áp Giáo Hội Công Giáo. Đức Giáo Hoàng Pi-ô VII đã đến dự lễ đăng quang của hoàng đế.
Ngày 2 tháng 12 năm 1804, Đức Giáo Hoàng đã có mặt tại nhà thờ Notre Dame để tham dự buổi lễ, sự kiện mà Jacques-Louis David đã bất tử hóa trong một bức tranh nổi tiếng. Sự kiện này vẫn còn gây tranh cãi cho đến ngày nay bởi vì Napoleon đã tự đăng quang trước khi làm lễ đăng quang cho vợ mình, Joséphine. Hành động táo bạo này đã giới hạn vai trò phụng vụ của Giáo hoàng chỉ còn là ban phước lành.
Đức Giáo Hoàng không hài lòng với diễn biến bất ngờ này, và ngài cũng không mù quáng trước sự thao túng của hoàng đế. Tuy nhiên, thời gian Đức Giáo Hoàng Pi-ô VII ở Paris đã tạo ra sự nhiệt tình thực sự trong dân chúng và đánh dấu một thời điểm quan trọng trong việc tái thiết Giáo Hội Công Giáo ở Pháp.
Chuyến thăm mang tính chính trị sâu sắc này sẽ vẫn là lần xuất hiện duy nhất của một vị Giáo hoàng đương nhiệm tại Notre Dame trong một thời gian rất dài. Đức Giáo Hoàng Pi-ô VII trở lại Pháp vào năm 1809, và dành thời gian ở đó một lần nữa từ năm 1812 đến năm 1814. Tuy nhiên, ngài không đến thăm nhà thờ trong những chuyến đi đó, bởi vì ngài là tù nhân của Napoleon.
Mối liên hệ với các Giáo hoàng đương thời
Thế kỷ 20 cuối cùng đã mang đến những mối liên hệ bản thân giữa các vị Giáo hoàng tương lai và nhà thờ chính tòa Paris. Hồng Y Eugenio Pacelli, vị Giáo hoàng tương lai Pi-ô XII, đã đến thăm Notre Dame vào ngày 13 tháng 7 năm 1937. Ngài tham dự Triển lãm Quốc tế Paris năm đó với tư cách là đặc sứ của Đức Giáo Hoàng Pi-ô XI.
Trong chuyến thăm của mình, Đức HY Pacelli—quốc vụ khanh của Tòa Thánh—đã có một bài phát biểu nổi tiếng về “ơn gọi Kitô giáo của nước Pháp”. Ngài nhắc nhở các tín hữu rằng “Nước Pháp đã được kêu gọi đến những sứ mệnh vĩ đại trong lịch sử Giáo hội”. Bài phát biểu này đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người Công Giáo Pháp, và họ thường nhắc lại nó sau khi ngài được bầu làm Giáo hoàng vào năm 1939.
Mối liên hệ của Angelo Roncalli với Notre Dame thậm chí còn mạnh mẽ hơn. Được bổ nhiệm làm sứ thần Tòa Thánh tại Pháp vào tháng 12 năm 1944, ngài sống ở Paris cho đến năm 1953. Ngài thường xuyên đến thăm nhà thờ chính tòa, đặc biệt là vào các dịp lễ lớn của quốc gia và giáo phận. Những người chứng kiến thời đó vẫn nhớ về hình ảnh ngài cầu nguyện trước tượng Đức Mẹ Maria.
Sau khi trở thành Giáo hoàng Gioan XXIII năm 1958, ngài không có cơ hội trở lại Pháp. Tuy nhiên, người kế nhiệm ngài đã nhấn mạnh mối liên hệ đặc biệt này. Trong một thông điệp phát thanh ngày 31 tháng 5 năm 1964 nhân kỷ niệm 800 năm thành lập nhà thờ, Thánh Giáo hoàng Phaolô VI đã nói về “Sứ thần Roncalli, vị tiền nhiệm đáng kính của chúng tôi, người thường xuyên đến đó quỳ gối với lòng thành kính”. Câu nói này vẫn là bằng chứng chính thức rõ ràng nhất về mối quan hệ bản thân của Đức Gioan XXIII với Nhà thờ Đức Bà.
Đức Phaolô VI, trước khi lên ngôi Giáo hoàng
Giovanni Battista Montini, vị Giáo hoàng tương lai Phaolô VI, cũng duy trì mối liên hệ lâu dài với Nhà thờ Đức Bà trước khi được bầu chọn, mặc dù các chuyến thăm của ngài ít được ghi chép lại. Khi giữ chức Phó Quốc vụ khanh dưới thời Đức Giáo Hoàng Pi-ô XII, ngài đã nhiều lần đến Pháp và thăm nhà thờ vào nhiều dịp khác nhau. Nghịch lý thay, sau khi được bầu làm Giáo hoàng năm 1963, vị Giáo hoàng này, người có tình cảm sâu sắc với nước Pháp, lại không bao giờ trở lại đất nước này. Tuy nhiên, ngài cũng chia sẻ những ký ức bản thân của mình trong cùng một thông điệp phát thanh năm 1964.
“Một mối liên kết vô hình […] kết nối Chúng tôi với Nhà thờ Đức Bà Paris, nơi Chúng tôi đã đến thăm nhiều lần và đã cầu nguyện với lòng sốt sủng,” ngài nói. “Và đó là với một tâm hồn tràn đầy lòng thành kính.” “Những kỷ niệm quý giá mà Chúng Tôi mang đến cho người dân Pháp là minh chứng cho tình cảm sâu sắc của Chúng Tôi.”
Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II và Ngày Giới trẻ Thế giới
Vị Giáo Hoàng đầu tiên thực sự đến thăm Nhà thờ Đức Bà sau Đức Giáo Hoàng Piô VII là Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II. Vào ngày 30 tháng 5 năm 1980, khi bắt đầu chuyến tông du đầu tiên đến Pháp, ngài đã cử hành Thánh lễ tại nhà thờ. Hàng ngàn tín hữu đã tham dự, trong đó có Tổng thống Pháp Valéry Giscard d’Estaing. Trong lời cầu nguyện với Đức Mẹ Maria, vị Giáo Hoàng người Ba Lan nói: “Lạy Đức Mẹ Maria, ở trung tâm Thành phố, chúng con cầu nguyện với Mẹ cho thủ đô này, cho tất cả những người sống và làm việc ở đó.”
Chuyến thăm mang ý nghĩa biểu tượng vô cùng to lớn. Sau 176 năm, cuối cùng một vị Giáo hoàng đương nhiệm đã trở lại nhà thờ chính tòa Paris.
Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II trở lại vào ngày 22 tháng 8 năm 1997, nhân Ngày Giới trẻ Thế giới. Được người bạn của mình, Đức Tổng Giám Mục Paris, Hồng Y Jean-Marie Lustiger chào đón, ngài đã cử hành lễ phong chân phước cho Frédéric Ozanam, người sáng lập Hội Thánh Vinh Sơn Phaolô.
Trong số những người đồng tế Thánh lễ có Cha Pierre. Sự hiện diện của ngài gây ra một số bất ngờ. Người sáng lập nổi tiếng của phong trào Emmaus đã không được lòng cả Vatican và Tổng Giáo phận Paris. Ngài đã đưa ra những tuyên bố bài Do Thái gây ra vụ bê bối ở Pháp vào giữa những năm 1990, nhiều thập kỷ trước khi những cáo buộc lạm dụng tình dục sau khi ngài qua đời đã hủy hoại danh tiếng của ngài.
Đức Giáo Hoàng Benedict XVI
Đức Giáo Hoàng Benedict XVI trở thành vị Giáo hoàng đương nhiệm thứ ba đến thăm Nhà thờ Đức Bà. Vào ngày 12 tháng 9 năm 2008, ngài đến Pháp trong chuyến thăm kỷ niệm 150 năm ngày Đức Mẹ hiện ra tại Lourdes. Hồng Y André Vingt-Trois, Tổng Giám mục Paris, đã chào đón ngài vào nhà thờ chính tòa.
Ngài cử hành Kinh Chiều với các giáo sĩ địa phương trước khi giảng về sứ mệnh của các linh mục, tu sĩ nam nữ và chủng sinh. Chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng có một khoảnh khắc cầu nguyện trước Mão Gai, một trong những thánh tích quý giá nhất được lưu giữ trong nhà thờ chính tòa. Bài giảng của ngài nhấn mạnh chiều kích tâm linh của nhà thờ chính tòa cũng như tầm quan trọng lịch sử của nó trong Kitô giáo châu Âu.
Sau phụng vụ, ngài chào hỏi những người trẻ tuổi tụ tập ở quảng trường bên ngoài. Sự kiện này giống như một Ngày Giới trẻ Thế giới thu nhỏ, diễn ra chỉ vài tuần sau cuộc gặp gỡ chính thức ở Sydney, Úc.
Đức Giáo Hoàng Phanxicô và vụ hỏa hoạn
Vụ hỏa hoạn kinh hoàng ngày 15 tháng 4 năm 2019 đã đưa Nhà thờ Đức Bà trở lại tâm điểm chú ý toàn cầu. Đức Giáo Hoàng Phanxicô ngay lập tức bày tỏ sự đoàn kết của mình với các tín hữu Công Giáo Pháp và tất cả những người bị ảnh hưởng bởi thảm kịch. Trong một bức điện gửi cho Tổng Giám mục Paris, ngài hứa sẽ cầu nguyện. Ngài cũng chia sẻ hy vọng rằng việc tái thiết sẽ cho phép nhà thờ chính tòa một lần nữa trở thành một “viên ngọc kiến trúc” của “Một ký ức tập thể, nơi tụ họp của nhiều sự kiện lớn, chứng nhân của đức tin và lời cầu nguyện của người Công Giáo trong thành phố.”
Tuy nhiên, Đức Giáo Hoàng Phanxicô chưa bao giờ có chuyến thăm chính thức tới Pháp; ngài chỉ đến thăm Marseille, Strasbourg và Corsica vào những dịp riêng biệt trong những chuyến thăm ngắn và tập trung cao độ.
Đức Giáo Hoàng Leo XIV hướng tới tương lai
Chuyến thăm sắp tới của Đức Giáo Hoàng Leo XIV sẽ biến ngài trở thành vị Giáo hoàng đương nhiệm thứ tư bước vào Nhà thờ Đức Bà Paris. Điều này đánh dấu một chương mới trong một lịch sử phức tạp và đầy mâu thuẫn. Giống như chuyến đi dự kiến tới Uruguay và Argentina vào tháng 11 tới, việc dừng chân tại Paris của ngài có thể được xem như là sự bù đắp cho những chuyến đi mà vị tiền nhiệm trực tiếp của ngài đã bỏ lỡ.
Tuy nhiên, nó cũng là một phần của dòng dõi lâu đời bắt nguồn từ chính nền móng của nhà thờ. Trớ trêu thay, mối liên hệ đầu tiên của Giáo hoàng bắt đầu với cuộc lưu đày bất đắc dĩ ba năm của Đức Giáo Hoàng Alexander III tại Pháp.
Chọn nhân loại thay vì công nghệ thì nói dễ hơn làm
Vũ Văn An
15:01 31/08/2026

Tom Hoopes, trong bản tin ngày 31/08/2026 của tạp chí Aleteia, cho rằng: Chúng ta cần chấp nhận rủi ro về những điều khó chịu của con người hơn là quay trở lại sự đơn giản hóa bằng máy móc. Có lẽ bước đầu tiên là thừa nhận rằng điều đó thường không dễ dàng.
Nếu có một điều mà Đức Giáo Hoàng Leo XIV thực sự muốn người Công Giáo làm khi đối diện với cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo, đó là chọn con người thay vì máy móc, ngay cả khi điều đó khó khăn, ngay cả khi dường như nó không quan trọng.
“Nền văn minh của tình yêu sẽ không nảy sinh từ một cử chỉ đơn lẻ hay ngoạn mục, mà từ tổng thể những hành động nhỏ bé và kiên định của lòng trung thành, đóng vai trò như một bức tường thành chống lại sự phi nhân hóa,” ngài viết trong Magnifica Humanitas (số 213).
Nói thì dễ hơn làm.
Không ai trong chúng ta nói rằng mình thích máy móc hơn con người. Nhưng dù sao chúng ta vẫn chọn chúng.
Một người bạn thân của tôi đã đưa ra quyết định dựa trên nguyên tắc là không bao giờ sử dụng máy thanh toán tự động tại cửa hàng tạp hóa địa phương. Cô ấy sẽ chọn con người hơn sự tiện lợi, dựa trên nguyên tắc. Trong nhiều năm, cô ấy đã xếp hàng chờ đợi thay vì sử dụng máy thanh toán tự động.
Nhưng gần đây, cô ấy nói rằng mình đã phải dừng lại. Mọi chuyện bắt đầu khi cô ấy đang vội và các nhân viên thu ngân mải mê trò chuyện với nhau và không có mặt tại quầy. Sau đó, cô ấy phải đến cửa hàng nhiều lần trong cùng một tuần. Giờ thì nó đã trở thành thói quen.
Đức Leo đặc biệt yêu cầu chúng ta “bảo vệ một cách yêu thương sự vĩ đại của nhân loại… điều mà không một cỗ máy nào có thể thay thế được” (Số 15). Và chúng ta muốn làm vậy. Nhưng tất cả chúng ta đều có điểm giới hạn của mình.
Những người tôi làm việc với sử dụng các công cụ AI để hỗ trợ một số công việc thường ngày, và khi được chỉ ra rằng có một cài đặt “Làm việc” sẽ ngăn AI liên tục khen ngợi họ, họ đã từ chối sử dụng nó. “Tôi thích cách nó khen ngợi tôi!” một đồng nghiệp thừa nhận.
Vậy là, một số người trong chúng ta đã chuyển từ việc thanh toán tự động sang cảm thấy được tâng bốc bởi một chương trình máy tính.
Những người khác thì còn đi xa hơn và đón nhận tình lãng mạn với AI.
Những phụ nữ mệt mỏi vì phải đối phó với đàn ông thật đang bắt đầu thích bạn trai AI hơn. Họ không chỉ tâng bốc bạn: Họ lắng nghe mọi điều bạn nói với sự chú ý trọn vẹn, nhớ những điều nhỏ nhặt bạn yêu cầu, không bao giờ quên, và không bao giờ vắng mặt một cách khó hiểu khi bạn thực sự cần họ.
Trong khi đó, bạn gái AI đang khiến cho việc hẹn hò vốn đã khó khăn càng trở nên khó khăn hơn. Bạn gái AI không gây rắc rối; bạn không bao giờ có nguy cơ bị từ chối; và họ luôn chào đón bạn vui vẻ.
Tuy nhiên, Đức Giáo Hoàng Leo nhắc nhở chúng ta rằng “Không một hệ thống tính toán nào, dù tinh vi đến đâu, có thể tạo ra một trái tim tự hiến dâng” (số 233). Và điều đó đúng chính xác vì chúng trao tặng tình yêu mà không cần thập giá.
Liệu có đúng là lý do thực sự khiến AI sẽ thống trị chúng ta là vì chúng ta không thể nói Không?
Hết trường hợp này đến trường hợp khác, những sự nhượng bộ nhỏ nhặt của chúng ta tích lũy lại thành những thất bại lớn hơn.
Một công ty ban đầu sẽ nói, “Chúng tôi không thể cung cấp hỗ trợ kỹ thuật cho tất cả những người này nếu không có trí tuệ nhân tạo” — và rất thường xuyên, họ sẽ sớm nói, “Chúng tôi không muốn bận tâm giúp đỡ những người này nữa,” gây thiệt hại cho cả khách hàng và hoạt động kinh doanh của họ.
Hoặc, trong cuộc sống riêng tư của chúng ta, điều bắt đầu bằng “Không có thời gian đến thăm bà. Tôi sẽ nhắn tin,” lại trở thành, “Tôi luôn quên nhắn tin. Nhưng những người bạn đồng hành AI thì không quên.”
Vấn đề không phải là kỹ thuật, Đức Giáo Hoàng Leo nói, mà là chính trái tim của chúng ta.
“Sự lựa chọn hàng đầu không phải là giữa ‘có’ hay ‘không’ với kỹ thuật, mà là giữa việc xây dựng tháp Babel hay xây dựng lại Jerusalem; giữa một thế lực tự xưng thống trị trời đất và một dân tộc cùng nhau làm việc trước mặt Chúa để xây dựng lại bức tường chung sống huynh đệ” (Số 9).
Để làm được điều đó, chúng ta cần phải chọn điều gì là con người hơn là điều gì là máy móc — chúng ta cần chấp nhận rủi ro về những điều khó chịu của con người hơn là quay trở lại sự đơn giản hóa bằng máy móc.
Bởi vì điều chúng ta có nguy cơ mất mát lớn nhất từ trí tuệ nhân tạo không phải là công việc, mà là linh hồn của chúng ta.
Như tôi đã viết trong Tạp chí Truyền giáo và Văn hóa, điều chúng ta cần phải sợ nhất từ trí tuệ nhân tạo cũng chính là điều chúng ta cần phải sợ từ mọi kỹ thuật: sự cô đơn.
Trong tác phẩm Văn minh và những bất mãn của nó, Sigmund Freud cũng nhận thấy điều tương tự trong cuộc cách mạng kỹ thuật vào đầu thế kỷ 20. Ông viết:
“Nếu không có đường sắt để vượt qua khoảng cách, con tôi sẽ không bao giờ rời khỏi quê hương và tôi sẽ không cần điện thoại để nghe giọng nói của con. Nếu việc đi lại bằng tàu biển không được phát minh, bạn tôi sẽ không bắt đầu chuyến hải trình và tôi sẽ không cần điện tín để giảm bớt nỗi lo lắng về anh ấy.”
Mọi kỹ thuật đều khiến chúng ta xa cách nhau ở một mức độ nào đó — kỹ thuật tiên tiến càng khiến chúng ta xa cách hơn. Vì vậy, theo lời của Đức Leo, “Điều cần thiết là phải vun đắp những trái tim yêu mến sự thật, ưu tiên điều đúng đắn bất chấp nội dung hấp dẫn nhất và theo đuổi trí tuệ hơn là kết quả trước mắt” (số 237).
Đó có lẽ là điều khó khăn nhất trong tất cả.
Câu chuyện cười lan truyền của Đức Tổng Giám Mục hé lộ một sự thật sâu sắc hơn
Vũ Văn An
15:29 31/08/2026

Theresa Civantos Barber của tạp chí Aleteia, trong bản tin ngày 31/08/2026, cho biết: Khi Đức Tổng Giám Mục Anthony Fisher của Úc đưa ra một câu nói dí dỏm trong bài phát biểu, nó đã thu hút sự chú ý trên mạng xã hội — nhưng đằng sau đó còn nhiều điều hơn thế.
Đức Tổng Giám Mục Anthony Fisher, OP, của Sydney nổi tiếng với những bài giảng của mình, và một đoạn video gần đây đã thu hút sự chú ý của internet và lan truyền trên mạng xã hội.
Trong bài phát biểu ngày 5 tháng 8 năm 2026, tại buổi họp phụ huynh và giáo viên tại Trường Nữ sinh Tangara, một trường học của Úc trực thuộc Opus Dei, Đức Tổng Giám Mục Fisher đã mô tả sự hoán cải cá nhân của mình với một bước ngoặt bất ngờ. Xem tại đây hoặc trên trang Instagram của ngài:
Câu chuyện bắt đầu nghe giống như một vở kịch “đứa con hoang đàng” quen thuộc, khi Fisher mô tả cuộc sống “cực kỳ ích kỷ” trước đây của mình — nhưng sau đó ngài đã lật ngược tình thế với một câu kết bất ngờ:
Tôi đã cực kỳ ích kỷ. Cả thế giới chỉ xoay quanh tôi.
Và tôi chỉ sống vì ly rượu [sữa] tiếp theo, và để được thoải mái, và tôi mong mọi người sẽ khiến điều đó trở thành hiện thực.
Nhưng rồi, khi mới ba tuần tuổi, tôi được rửa tội. Và đó là nơi tôi gặp Chúa Kitô.
Câu nói dí dỏm của ngài đã nhận được tiếng cười và tràng vỗ tay từ 500 phụ huynh và giáo viên tham dự bài giảng của ngài về “Thông điệp Magnifica Humanitas và Trường học Công Giáo”. Magnifica Humanitas là thông điệp đầu tiên của Đức Giáo Hoàng Leo XIV, được công bố vào tháng 5 năm 2026 và đề cập đến việc “bảo vệ con người trong thời đại trí tuệ nhân tạo”.
Suốt buổi tối, ngài đã chia sẻ một vài câu chuyện cười dí dỏm khác, nói rằng bài nói chuyện của ngài có năm phần “dành cho những ai muốn đọc Kinh Mân Côi, các bạn sẽ biết khi nào chuyển sang mầu nhiệm tiếp theo”, và lưu ý sự nghịch lý của những đấu tranh kỹ thuật của mình khi nói về Magnifica Humanitas, văn kiện nổi tiếng đề cập đến các kỹ thuật hiện đại, nói rằng:
Tôi đã lên kế hoạch sử dụng slide tối nay để giải trí cho các bạn trong khi tôi nói chuyện, nhưng như một minh chứng cho sự thiếu năng lực của tôi với các kỹ thuật mới, tôi đã không lưu được các slide mà tôi đã làm tối qua — bằng cách nào đó, bởi vì ngày nay rất khó để không lưu lại công việc bạn đang làm, nhưng bằng cách nào đó, tôi đã làm mất chúng.
Chân lý sâu sắc hơn
Trong khi câu chuyện cười về “sự hoán cải” của ngài thu hút sự chú ý trên internet, toàn bộ bài nói chuyện đã làm sáng tỏ vai trò quan trọng của các trường học Công Giáo như những thành trì của chân lý trong một thời đại bất ổn. Đức Tổng Giám Mục Fisher, người đã lãnh đạo Tổng Giáo phận Sydney từ năm 2014, không xa lạ gì với việc diễn thuyết trước công chúng. Ngài từng hành nghề luật sư doanh nghiệp tại Sydney trước khi gia nhập Dòng Đa Minh (Dòng Giảng thuyết). Với bằng cấp về đạo đức sinh học từ Đại học Oxford, ngài hiểu về giáo dục hơn hầu hết mọi người — và lý do tại sao giáo dục Công Giáo lại quan trọng đến vậy.
Dù câu nói đùa của Đức Tổng Giám Mục Fisher rất hài hước, nhưng đằng sau những lời bình luận nhẹ nhàng đó lại ẩn chứa nhiều điều đáng suy gẫm. Một đứa trẻ không cần biết rằng vũ trụ không xoay quanh nó (thực tế, chúng ta sẽ lo lắng nếu nó biết điều đó), nhưng tất cả mọi người đều cần sự cứu chuộc của Chúa Kitô và ân sủng mạnh mẽ của Bí tích Thánh tẩy — bí tích giải phóng linh hồn chúng ta và khiến chúng ta trở thành một phần của gia đình Thiên Chúa.
Đức Tổng Giám Mục Fisher đã khiến mọi người bật cười trước phong tục rửa tội cho trẻ sơ sinh của Giáo Hội Công Giáo, một truyền thống cổ xưa mà một số giáo phái Kitô giáo khác không thực hành, nhưng bài phát biểu tổng thể và vai trò của ngài với tư cách là một tổng giám mục Công Giáo cho thấy rõ rằng ngài không hề xem nhẹ điều này, cánh cửa nền tảng dẫn đến tất cả các bí tích.
Với tư cách là cha mẹ, người đỡ đầu và các thành viên khác của cộng đồng Giáo hội, chúng ta đứng xung quanh mỗi em bé mới được rửa tội và hứa sẽ rao giảng Tin Mừng cho những anh chị em nhỏ bé nhất trong Chúa Kitô. Dù chúng ta có thể bật cười trước ý nghĩ một đứa trẻ sơ sinh đột ngột từ bỏ cuộc sống ích kỷ, chúng ta vẫn hiểu tầm quan trọng của việc cử hành nghi lễ thiêng liêng này càng sớm càng tốt trong cuộc đời của một đứa trẻ, bởi vì những đứa trẻ nhỏ này được định sẵn để thừa hưởng vương quốc thiên đàng.
Tin Giáo Hội Việt Nam
Cộng Đồng Công Giáo Việt Nam, Tổng Giáo Phận Melbourne mừng kính Lễ Sinh Nhật Đức Mẹ.
VietCatholic TV
Mỹ bất ngờ tấn công lớn vào Iran. Nga chuẩn bị cho một cuộc xâm lược khác, Ukraine sẵn sàng đáp trả.
VietCatholic Media
04:16 31/08/2026
1. Ukraine cảnh báo Nga lên kế hoạch tấn công trên bộ mới vào Kyiv.
Ukraine có thông tin tình báo cho thấy Nga đang lên kế hoạch cho các cuộc tấn công trên bộ mới nhằm vào Kyiv và Chernihiv — trong khi Mạc Tư Khoa đang tăng cường các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào các thành phố của Ukraine.
Chuẩn Tướng Pavlo Palisa, phó chánh văn phòng tổng thống Ukraine, nói với các phóng viên rằng các lãnh đạo chính trị của Điện Cẩm Linh đã giao nhiệm vụ cho các tướng lĩnh quân đội Nga lên kế hoạch và chuẩn bị cho các cuộc tấn công vào hai thành phố này, theo thông tin tình báo mà Ukraine đã nhận được và xác minh.
Chuẩn Tướng Palisa cho biết hiện chưa có bằng chứng cho thấy quân đội Nga đang tập trung để thực hiện các cuộc tấn công, và ưu tiên của Ukraine là "ngăn chặn việc tạo ra các điều kiện để Nga có thể phát động bất kỳ hành động tấn công nào".
Trước đó, lực lượng Nga đã cố gắng tấn công Kyiv trên bộ vào đầu cuộc xâm lược toàn diện hồi tháng 2 năm 2022, một phần xuất phát từ Belarus lân cận, nhưng cuối cùng đã bị quân đội Ukraine đẩy lùi.
Những bình luận của Palisa được đưa ra không lâu sau khi tờ Wall Street Journal đưa tin rằng Nga đang thử nghiệm khả năng huy động thêm quân đội. Điện Cẩm Linh hiện đang mất đi nhiều binh lính hơn số lượng có thể tuyển mộ, trong khi làn sóng người Nga rời bỏ đất nước ngày càng gia tăng phản ánh nỗi lo ngại ngày càng lớn rằng Mạc Tư Khoa sắp sửa tuyên bố một nỗ lực huy động quân đội mới.
Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk hôm thứ Bảy cho biết "tình hình leo thang từ phía Nga đang ngày càng nghiêm trọng". Ông đưa ra nhận định này sau cuộc họp báo của Tổng thư ký NATO Mark Rutte, vài ngày sau chuyến thăm bất ngờ của Giám đốc CIA John Ratcliffe tới Mạc Tư Khoa, nơi ông cảnh báo các quan chức Nga không nên leo thang xung đột với các đồng minh NATO của Mỹ.
Ông Tusk cho biết Ukraine cần thêm sự hỗ trợ trên không, đồng thời nói thêm rằng sáu tháng tới "sẽ mang tính quyết định, và chúng ta, với tư cách là Ba Lan và NATO, phải chuẩn bị cho nhiều kịch bản khác nhau."
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy hôm thứ Bảy cho biết Nga đang oanh tạc Kyiv bằng "các cuộc tấn công gần như không ngừng nghỉ từ máy bay điều khiển từ xa phản lực". Trong một bài phát biểu video riêng vào tối thứ Sáu, ông thừa nhận Ukraine cần "đẩy nhanh đáng kể" việc sản xuất các hỏa tiễn đánh chặn có khả năng bắn hạ máy bay điều khiển từ xa Shahed do Iran thiết kế.
[Politico: Russia plans new ground attack on Kyiv, Ukraine warns]
2. Mỹ thăm dò các đồng minh NATO về việc hỗ trợ quân sự trong bối cảnh cân nhắc cắt giảm quân số hơn nữa.
Thứ trưởng Bộ Quốc Phòng Mỹ Elbridge Colby hôm thứ Năm đã thăm dò sự ủng hộ của các nước NATO đối với các mục tiêu quốc phòng quan trọng của Mỹ, trong một cuộc thử nghiệm đầu tiên trước thềm cuộc đánh giá quan trọng về lực lượng Mỹ ở Âu Châu.
Chuyến thăm hiếm hoi của một quan chức cao cấp của Mỹ đánh dấu một bước nữa trong chiến dịch của Mỹ nhằm buộc Âu Châu và Canada phải chi nhiều hơn cho quốc phòng của chính họ. Washington cũng muốn thăm dò lòng trung thành của họ sau khi một số quốc gia NATO hạn chế quyền tiếp cận không phận và các căn cứ của Mỹ liên quan đến cuộc chiến tranh Mỹ-Israel chống Iran.
Nhìn chung, theo những phát biểu được công bố của ông Colby trước 32 đại sứ NATO, cuộc đánh giá "sẽ khuyến khích, tạo điều kiện và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang một hệ thống phòng thủ thông thường bền vững và mạnh mẽ hơn do Âu Châu dẫn đầu cho lục địa này".
Một số đồng minh NATO đã tỏ ra không hài lòng với đường lối này. Đầu tháng này, theo hai quan chức quốc phòng Âu Châu, Mỹ đã gửi một bản câu hỏi, yêu cầu các đồng minh nêu rõ quan điểm của họ về các vấn đề từ chi tiêu quốc phòng đến chính sách đối ngoại của Mỹ.
Một nhà ngoại giao NATO cho biết đây là một "cuộc thử nghiệm đáng sợ", mô tả cuộc khảo sát như một nỗ lực nhằm khiến các đồng minh "thề trung thành với nhà vua".
Hôm thứ Năm, Colby cho biết bản câu hỏi không nhằm mục đích "áp đặt" các điều khoản cũng như không nhằm mục đích giành được "quyền tự do hoàn toàn" về việc tiếp cận quân sự của Mỹ, và ca ngợi các quốc gia vì "đã xây dựng lại sức mạnh quân sự của họ để phòng thủ tập thể".
Nhưng ông nói thêm: "Chúng ta cần có khả năng hoạt động hiệu quả; chúng ta cần sự ổn định", khẳng định rằng việc tiếp cận các căn cứ của Mỹ ở Âu Châu là một tiêu chuẩn quan trọng trong quá trình xem xét sáu tháng về sự hiện diện quân sự của Mỹ trên lục địa này.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đã công bố cuộc xem xét này vào tháng 6, một phần để đáp trả các hạn chế về không phận và căn cứ quân sự do các quốc gia như Pháp, Ý và Tây Ban Nha áp đặt. Tổng thống Trump đã đe dọa rời khỏi NATO vì những hạn chế này hồi đầu năm nay.
Trong khuôn khổ cuộc rà soát, Mỹ đã gửi một tài liệu "điều khoản tham chiếu" cho các đồng minh trong tháng này, lập luận rằng họ sẽ xem xét các vấn đề như chi tiêu quốc phòng và việc mở rộng quyền tiếp cận quân sự ở Âu Châu, theo một nguồn tin thân cận với vấn đề này, người yêu cầu được tự do phát biểu. Hãng Reuters là đơn vị đầu tiên đưa tin về tài liệu này.
Quá trình xem xét này cũng làm dấy lên lo ngại rằng các đồng minh sẽ cạnh tranh để giành lấy sự hiện diện của Mỹ trên lãnh thổ của họ.
Trong cuộc gặp với các phái viên hôm thứ Năm, "các đồng minh đã tham gia một ‘cuộc thi sắc đẹp’," một nhà ngoại giao NATO cho biết, "mỗi người đều nhấn mạnh việc quốc gia mình thực hiện NATO 3.0" - ám chỉ nỗ lực do Mỹ dẫn đầu nhằm buộc Âu Châu phải chịu trách nhiệm về quốc phòng thông thường của mình.
Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Ba Lan Paweł Zalewski nói với POLITICO rằng Warsaw "sẵn sàng đề xuất" các địa điểm khác nhau, "nguồn tài chính" và "hậu cần cần thiết" cho đề xuất đóng quân thường trực của quân đội Mỹ tại nước này. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh, "việc xem xét này không dựa trên những đề xuất hấp dẫn về mặt hình thức, mà dựa trên lợi ích chung."
Hai nhà ngoại giao NATO cho biết, trong cuộc gặp hôm thứ Năm, các đại sứ NATO không đưa ra đề nghị cụ thể nào cho ông Colby, nhưng đã nhấn mạnh những tiến triển đạt được trong các mục tiêu về năng lực quân sự của liên minh, chi tiêu quốc phòng và đề nghị thay thế lực lượng Mỹ trong các kế hoạch chiến tranh của liên minh. Một người mô tả cuộc gặp nhìn chung là "rất mang tính xây dựng".
Theo nguồn tin thân cận, Tướng Alexus Grynkewich, chỉ huy quân đội Mỹ tại Âu Châu, dự kiến sẽ trình lên ông Colby các khuyến nghị quân sự cho cuộc đánh giá vào tháng tới, trước khi ông Hegseth đưa ra quyết định chính thức hơn về kết quả đánh giá vào tháng 11.
[Politico: US probes NATO allies over military support as it mulls further troop cuts]
3. Điện Cẩm Linh cho biết các cuộc đàm phán hòa bình đang "tạm dừng hoàn toàn".
Phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov tuyên bố rằng các cuộc đàm phán hòa bình giữa Nga và Ukraine hiện đang "tạm dừng hoàn toàn" khi lực lượng Nga đẩy mạnh cuộc tấn công ở miền đông Ukraine, theo tờ The Moscow Times đưa tin.
"Chúng tôi đang đẩy mạnh chiến dịch quân sự đặc biệt và quân đội của chúng tôi đang đạt được những thắng lợi trên tiền tuyến", Peskov nói với các phóng viên. "Còn về đàm phán hòa bình, chủ đề đó hiện đang tạm dừng hoàn toàn."
Những phát ngôn của Peskov đánh dấu sự thay đổi so với những tuyên bố hồi đầu mùa hè, khi ông khẳng định Mạc Tư Khoa vẫn duy trì đối thoại với các nhà đàm phán Mỹ. Việc công khai bác bỏ ngoại giao cũng diễn ra sau những nỗ lực quốc tế gần đây nhằm làm trung gian hòa giải một giải pháp.
Trước đó vào thứ Sáu, tờ New York Times đưa tin Giám đốc CIA Mỹ John Ratcliffe đã đến Mạc Tư Khoa trong tuần này để thúc đẩy Điện Cẩm Linh hướng tới một thỏa thuận hòa bình. Ngoài ra, một đặc phái viên ngoại giao cao cấp của Vatican đã gặp Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov trong tuần này để kêu gọi hòa bình.
Ông Peskov tuyên bố rằng quân đội Nga đang "cố tình phá hủy cơ sở hạ tầng quân sự và các cơ sở phụ trợ quân sự của chính quyền Kyiv". Phát biểu của ông được đưa ra một ngày sau khi Tham mưu trưởng quân đội Nga tuyên bố rằng quân đội Nga đang tiến gần hơn đến thành phố Sloviansk được phòng thủ kiên cố ở vùng Donetsk.
Putin tiếp tục yêu cầu Ukraine phải nhượng lại toàn bộ quyền kiểm soát vùng Donetsk như một điều kiện tiên quyết cho bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào – một điều kiện mà Kyiv đã nhiều lần bác bỏ.
Các quốc gia Âu Châu giáp biển Baltic đã đồng ý tăng cường phối hợp an ninh và thành lập một lực lượng đặc nhiệm chung để chống lại chiến tranh lai.
"Phía Ukraine biết rất rõ các yêu cầu của chúng tôi. Họ chỉ không muốn thảo luận một cách hòa bình mà thôi," Peskov nói.
Kyiv chuẩn bị cho chiến dịch mùa đông trong bối cảnh ngoại giao bế tắc.
Lập trường cứng rắn của Điện Cẩm Linh phù hợp với những đánh giá gần đây từ giới lãnh đạo Ukraine về việc không thể đạt được lệnh ngừng bắn ngay lập tức.
Kyrylo Budanov, nhà lãnh đạo Văn phòng Tổng thống Ukraine, tuyên bố rằng việc ngừng chiến dọc theo đường ranh giới hiện tại là không khả thi vì Nga kiên quyết từ chối chấm dứt giao tranh. Tướng Budanov khẳng định rằng cuộc xung đột sẽ tiếp diễn suốt mùa đông sắp tới.
Theo Budanov, cuộc đối thoại hạn chế đang diễn ra với Mạc Tư Khoa hiện hầu như chỉ xoay quanh việc trao đổi tù nhân. Ông tuyên bố rằng một cuộc trao đổi lớn khác dự kiến sẽ diễn ra "rất sớm", mô tả những cuộc trao đổi này như một bước chuẩn bị kỹ thuật cho "một điều gì đó quan trọng".
Các cuộc đàm phán bế tắc này trái ngược với tuyên bố trước đó của Budanov vào ngày 27 tháng 8, khi ông gợi ý rằng một vòng đàm phán mới có thể được "khởi động lại" vào tháng 9 với sự tham gia của Mỹ.
Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã xác nhận rằng Kyiv đã đệ trình lên Washington một khuôn khổ mới để chấm dứt chiến tranh. Đề xuất này nêu rõ ba yếu tố chính: một lệnh ngừng bắn, việc thành lập một khu kinh tế tự do phi quân sự hóa, và các bảo đảm an ninh vững chắc có sự tham gia của Liên Hiệp Âu Châu và NATO.
Tuy nhiên, Điện Cẩm Linh luôn thể hiện thái độ không khoan nhượng, với các báo cáo cho thấy Putin dự định sẽ chiến đấu cho đến khi lực lượng của ông chiếm được phần còn lại của Donbas và thiết lập các vùng đệm ở các khu vực Sumy và Kharkiv của Ukraine.
[Kyiv Post: Kremlin Says Peace Talks on ‘Deep Pause’]
4. Nga có thể đang cân nhắc phương án hạt nhân.
Ngày càng nhiều quan chức Nga tin rằng Putin cuối cùng có thể lựa chọn sử dụng vũ khí hạt nhân chiến thuật như một biện pháp cuối cùng ở Ukraine.
Bloomberg đưa tin: "Một phản ứng cực đoan được xem là có thể xảy ra bởi vì kết quả tồi tệ hơn cả việc tiếp tục chiến tranh đối với Putin chỉ là thua cuộc", đồng thời cho biết thêm hiện chưa có dấu hiệu nào cho thấy Nga đang chuẩn bị sử dụng các loại vũ khí này.
Cảnh báo rằng Nga có thể leo thang các cuộc tấn công vào Ukraine được đưa ra khi Giám đốc CIA John Ratcliffe đến thăm Mạc Tư Khoa vào thứ Ba, ngày 25 tháng 8, sau khi bay từ Riga.
Dữ liệu theo dõi chuyến bay cho thấy chiếc C-17 Globemaster III là máy bay vận tải quân sự đầu tiên đến Riga vào Chúa Nhật, ngày 23 tháng 8, sau khi cất cánh từ Camp Springs, Maryland, nơi đặt căn cứ không quân Andrews.
"Chúng tôi không có thông tin gì về việc này," phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov nói khi được hỏi về chiếc máy bay, đồng thời cho biết thêm rằng Nga không có kế hoạch gặp gỡ chính quyền Mỹ.
Theo Peskov, Putin và Ratcliffe không gặp nhau. Điện Cẩm Linh sau đó xác nhận chuyến thăm, cho biết đã có "các cuộc đàm phán giữa các cơ quan tình báo".
Hãng tin Axios, dẫn lời hai quan chức Mỹ giấu tên, đưa tin rằng Washington đã thông báo cho Kyiv trước chuyến thăm rằng một phái đoàn cao cấp của Mỹ sẽ đến Mạc Tư Khoa và đã yêu cầu Ukraine không tiến hành các cuộc tấn công vào thủ đô của Nga.
Mặc dù mục đích chuyến đi vẫn chưa rõ ràng, các nhà phân tích cho rằng cuộc gặp của Ratcliffe với tình báo Nga có thể liên quan đến chiến tranh ở Ukraine, các mối lo ngại về an ninh rộng hơn, hoặc thậm chí là xung đột Mỹ-Iran.
Cùng ngày chuyến thăm của Ratcliffe, Putin đã ký ba sắc lệnh không được công bố. Các sắc lệnh này, mang số hiệu 605, 606 và 607, đã được ký nhưng không được công bố, do đó nội dung của chúng vẫn chưa được biết đến.
Tổng thống Donald Trump hôm thứ Tư, ngày 26 tháng 8, cho biết chuyến đi Mạc Tư Khoa của ông Ratcliffe có thể mang lại kết quả khi Washington tìm cách chấm dứt cuộc xâm lược Ukraine của Nga. "Chúng tôi muốn thấy cuộc chiến ở Ukraine kết thúc", Tổng thống Trump nói, thêm rằng chính quyền của ông "đang nỗ lực hết sức để chấm dứt cuộc chiến đó". "Có thể sẽ có kết quả tốt đẹp", ông nói tiếp.
[Kyiv Post: Russia may be considering nuclear options.]
5. Fedorov đề nghị cung cấp công nghệ máy bay điều khiển từ xa cho Mỹ để đổi lấy hệ thống hỏa tiễn Patriot, đồng thời tìm kiếm nguồn tài trợ cho quỹ công nghệ quốc phòng.
Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov đang tìm kiếm sự đầu tư của Mỹ cho một quỹ công nghệ quốc phòng mới và đề nghị giúp Washington phát triển khả năng máy bay điều khiển từ xa để đổi lấy hỏa tiễn đánh chặn Patriot cho Ukraine, ông cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Financial Times được đăng tải ngày 30 tháng 8.
Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh ông Fedorov bắt đầu chuyến đi quốc tế, trong đó có Ý và Hoa Kỳ, sau khi bị Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cách chức Bộ trưởng Quốc phòng.
Ông Fedorov nói với tờ Financial Times tại Washington rằng ông đang tìm kiếm sự hỗ trợ từ các nhà đầu tư mạo hiểm, nhà đầu tư tư nhân và các công ty công nghệ của Mỹ cho một quỹ sẽ đầu tư vào các công ty khởi nghiệp quốc phòng của Ukraine và tạo ra các công ty mới tập trung vào công nghệ chiến trường.
"Đây không hẳn là một quỹ đầu tư mạo hiểm truyền thống," Fedorov nói trong một cuộc phỏng vấn. "Chúng tôi đang viết nên một trang sử mới về cuộc chiến."
Ông Fedorov cho biết quỹ này ban đầu sẽ tập trung vào robot chiến trường, máy bay điều khiển từ xa đánh chặn tốc độ cao có khả năng chống lại các máy bay điều khiển từ xa tấn công phản lực thế hệ mới của Nga, và hỏa tiễn giá rẻ được trang bị trí tuệ nhân tạo.
Ông cũng đề xuất một cuộc trao đổi trực tiếp với Hoa Kỳ, nói rằng ông sẵn sàng giúp Washington "xây dựng một đội quân máy bay điều khiển từ xa" để đổi lấy các hỏa tiễn đánh chặn Patriot nhằm giúp Ukraine chống lại các cuộc tấn công của Nga trong mùa đông này.
"Tôi sẵn sàng thực hiện thương vụ đó," Fedorov nói với tờ Financial Times.
Ukraine đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng hệ thống đánh chặn Patriot khi Nga tăng cường các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa nhằm vào các thành phố và cơ sở hạ tầng của Ukraine. Các hệ thống do Mỹ sản xuất này nằm trong số ít vũ khí có khả năng đánh chặn hỏa tiễn đạn đạo của Nga.
Ông Fedorov cho biết Ukraine đã thử nghiệm các máy bay điều khiển từ xa tốc độ cao được thiết kế để bắn hạ các máy bay điều khiển từ xa tấn công chạy bằng động cơ phản lực của Nga và lập luận rằng chúng có thể được sản xuất hàng loạt nếu có thêm đầu tư.
"Chúng ta cần thêm máy bay điều khiển từ xa phản lực, chúng ta cần hỏa tiễn giá rẻ, chúng ta cần hỏa tiễn có trí tuệ nhân tạo," ông nói. "Không thể đối thoại với Putin bằng bất kỳ cách nào khác. Ông ta chỉ hiểu sức mạnh là điều hiển nhiên."
Ông Fedorov giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng từ Tháng Giêng đến tháng 7 trước khi Tổng thống Zelenskiy cách chức ông trong một cuộc cải tổ nội các. Việc ông bị sa thải đã gây ra các cuộc biểu tình kéo dài nhiều tuần trên khắp Ukraine và nâng cao vị thế của ông Fedorov như một đối thủ chính trị tiềm năng của Tổng thống Zelenskiy.
Sau khi Tổng thống Zelenskiy từ chối phục chức cho ông làm bộ trưởng quốc phòng hồi đầu tháng này, Fedorov đã kêu gọi tổ chức bầu cử trong thời chiến, một động thái gây chia rẽ dư luận.
Trong một cuộc phỏng vấn với tờ Financial Times, Fedorov đã bảo vệ lời kêu gọi tổ chức bầu cử của mình, nói rằng mục đích không phải là thay thế Tổng thống Zelenskiy mà là để cập nhật hệ thống quản trị của đất nước.
" Đây không phải là nhằm chống lại Tổng thống Zelenskiy, cũng không phải nhằm vào một cá nhân cụ thể nào," Fedorov nói. "Vấn đề là chúng ta cần phải... cập nhật hệ thống vận hành của nhà nước."
Chuyến đi đến Mỹ của ông Fedorov diễn ra sau chuyến thăm Ý, nơi ông đã đồng ý làm cố vấn không lương cho Bộ trưởng Quốc phòng Ý Guido Crosetto về các công nghệ chiến tranh hiện đại, theo thông báo từ văn phòng báo chí của ông gửi cho tờ Kyiv Independent ngày 28 tháng 8.
Văn phòng báo chí của ông Fedorov cho biết trọng tâm chính của ông vẫn sẽ là các dự án tại Ukraine và nỗ lực thu hút nguồn lực quốc tế cho lĩnh vực công nghệ quốc phòng của nước này. Trong cuộc gặp với ông Crosetto, hai bên đã thảo luận về máy bay điều khiển từ xa, hệ thống tự hành, phòng không và sự phát triển hệ sinh thái công nghệ quốc phòng của Ukraine.
Tờ Financial Times đưa tin rằng ông Fedorov cũng đang cân nhắc các vai trò cố vấn tương tự với các quốc gia đối tác khác, có thể bao gồm Pháp và Hoa Kỳ. Ông từ chối cho biết liệu ông có kế hoạch gặp gỡ các quan chức từ chính quyền Trump trong chuyến thăm Washington của mình hay không.
Ông Fedorov cũng cho biết ông vẫn giữ liên lạc chặt chẽ với tỷ phú người Mỹ kiêm CEO của SpaceX, Elon Musk, nhưng từ chối bình luận về việc liệu ông có kế hoạch gặp gỡ ông Musk tại Mỹ hay không. Ukraine đã phụ thuộc rất nhiều vào hệ thống liên lạc vệ tinh Starlink của Musk trong suốt cuộc chiến.
Trước đó, vào ngày 26 tháng 8, Tổng thống Zelenskiy đã trao tặng Huân chương Tự do của Ukraine cho Musk, trong bối cảnh Kyiv đang tìm kiếm sự chấp thuận của ông để sử dụng Starlink trên các máy bay điều khiển từ xa hoạt động bên trong lãnh thổ Nga.
[Kyiv Independent: Fedorov offers drone technology to US in exchange for Patriots, seeks funding for defense tech fund]
6. Mỹ tái đưa ra cảnh báo "không nên đến" Ukraine.
Bộ Ngoại giao Mỹ đã cập nhật khuyến cáo du lịch đối với Ukraine, kêu gọi công dân Mỹ tránh đến thăm nước này do cuộc chiến đang diễn ra và mối đe dọa tấn công từ Nga.
Theo thông báo cập nhật hôm Chúa Nhật, 30 Tháng Tám, do bộ phận báo chí của Bộ Ngoại giao công bố, Mỹ vẫn duy trì mức độ rủi ro cao nhất đối với Ukraine, Cấp độ 4: "Không nên đến". Công dân Mỹ được khuyến cáo không nên đến Ukraine vì bất kỳ lý do gì.
Mặc dù mức độ nguy hiểm tổng thể vẫn không thay đổi, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ lưu ý rằng họ đã cập nhật cảnh báo để phản ánh những rủi ro hiện tại liên quan đến xung đột vũ trang và để làm rõ tình hình an ninh chung cho công dân Hoa Kỳ.
Lý do chính để duy trì mức độ rủi ro cao nhất vẫn là cuộc chiến đang diễn ra và các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa thường xuyên, bừa bãi của Nga vào lãnh thổ Ukraine, tiếp tục nhắm vào các khu vực không nằm trên tiền tuyến.
Bất chấp tình hình an ninh nghiêm ngặt, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ xác nhận Đại sứ quán Mỹ tại Kyiv vẫn mở cửa và hoạt động bình thường.
Cảnh báo du lịch được cập nhật này được đưa ra trong bối cảnh chiến dịch không kích liên tục của Nga trên khắp Ukraine.
Sáng sớm thứ Bảy, ngày 29 tháng 8, một vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga vào quận Izmail thuộc vùng Odessa phía nam đã khiến một người thiệt mạng và ba người khác bị thương, theo báo cáo của chính quyền địa phương.
Thống đốc Oleh Kiper, nhà lãnh đạo Cơ quan Hành chính Quân sự Khu vực Odessa, cho biết cuộc tấn công đã gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng giao thông địa phương và gây ra hỏa hoạn. Cuộc tấn công cũng ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động vận chuyển nông sản, phá hủy 5 xe tải chở ngũ cốc và làm hư hại 3 xe khác.
Ngoại trưởng Andrii Sybiha đã tuyên bố chính thức yêu cầu ITU từ chối cấp phép tần số cho hệ thống vệ tinh Rassvet của Nga trên không phận Ukraine.
Vụ tấn công vào Odessa diễn ra sau một loạt các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga trên khắp khu vực Kyiv vào thứ Sáu, ngày 28 tháng 8, khiến một người thiệt mạng và ít nhất chín người khác bị thương ở nhiều quận huyện.
Những vụ gây thương vong gần đây nhất trong khu vực xảy ra vào tối muộn thứ Sáu khi một máy bay điều khiển từ xa tấn công một doanh nghiệp ở làng Myla thuộc huyện Bucha.
Vụ tấn công đã làm sáu người bị thương và buộc 200 cư dân phải di tản khi các vụ nổ thứ cấp gây ra một đám cháy lớn lan sang các nhà dân gần đó. Các công tố viên đã mở cuộc điều tra về vụ việc tại Myla để xác định xem vật liệu nổ có được lưu trữ hợp pháp tại doanh nghiệp này hay không.
Trước đó vào sáng thứ Sáu, một người đàn ông đã thiệt mạng và một người khác bị thương do mảnh đạn trong một cuộc tấn công vào buổi sáng ở quận Bucha, trong khi thương vong cũng được báo cáo ở các quận Fastiv và Boryspil.
Các cuộc tấn công hôm thứ Sáu đã gây thiệt hại tài sản trên quy mô lớn khắp khu vực. Trong số các địa điểm bị tấn công có một kho phân loại của Nova Poshta ở Sviatopetrivske, bị phá hủy bởi một máy bay điều khiển từ xa của Nga.
Các quan chức địa phương cho biết lực lượng Nga đã tấn công địa điểm này thêm hai lần nữa khoảng một giờ sau cuộc tấn công ban đầu trong khi các đội cứu hỏa đang dập lửa. Lực lượng cấp cứu đã kịp rút lui đến một địa điểm an toàn hơn trước các cuộc tấn công tiếp theo, và Nova Poshta xác nhận tất cả nhân viên của họ đều sống sót.
[Kyiv Post: US Renews ‘Do Not Travel’ Warning for Ukraine]
7. Nga đốt hàng ngàn cuốn sách Ukraine trong các cuộc tấn công vào nhiều kho hàng.
Trong một cuộc tấn công đêm thứ Sáu ngày 28 tháng 8, Nga đã phá hủy nhiều kho chứa sách của các nhà xuất bản lớn của Ukraine, làm hư hại hoặc phá hủy hàng ngàn cuốn sách và làm gián đoạn việc giao hàng, theo thông tin từ các công ty xuất bản.
Giám đốc nhà xuất bản A-ba-ba-ha-la-ma-ha của Ukraine, Ivan Malkovych, cho biết một kho hàng của nhà xuất bản này đã bị phá hủy trong vụ tấn công.
"Chúng tôi đã giữ im lặng khi người Nga nhiều lần và ở nhiều địa điểm khác nhau đã phá hủy sách vở của chúng tôi và phá vỡ cửa sổ, cửa ra vào tại kho chính của chúng tôi", Malkovych viết trên Facebook.
"Nhưng tối nay, kho hàng mà chúng tôi trực tiếp vận chuyển các cơ quan truyền thông của mình đã bị phá hủy."
Ông cho biết việc phá hủy này có thể gây ra khó khăn trong việc thực hiện các đơn đặt hàng của khách hàng trong những ngày tới.
"Nhiều cuốn sách quý giá của chúng tôi, trị giá một khoản tiền đáng kể, đã bị thiêu rụi", Malkovych nói, đồng thời cho biết thêm rằng những bức ảnh chụp tại hiện trường quá "kinh hoàng" để có thể công bố.
Một kho sách khác ở Sviatopetrivske, thuộc vùng Kyiv, cũng bị phá hủy trong cuộc tấn công của Nga đêm qua, hàng ngàn cuốn sách thuộc về các nhà xuất bản Ukraine đã bị thiêu rụi.
Vụ hỏa hoạn đã phá hủy các sản phẩm thuộc sở hữu của nhà xuất bản Vivat và các đối tác của họ, các hiệu sách Readeat và Book.ua, những đơn vị cũng lưu trữ hàng tồn kho tại cơ sở này.
Vivat cho biết họ sẽ tiếp tục hoạt động bất chấp thua lỗ. Các cửa hàng sách truyền thống vẫn mở cửa, trong khi sách điện tử và sách nói vẫn có sẵn cho độc giả.
Readeat cho biết họ đã tạm thời đình chỉ việc giao hàng trong khi đánh giá thiệt hại và tìm cách nối lại hoạt động giao hàng.
Các cuộc tấn công diễn ra khi Nga phát động một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn trên khắp Ukraine vào đêm hôm trước, với các cuộc tấn công được báo cáo ở nhiều khu vực.
[Kyiv Post: Russia Burns Thousands of Ukrainian Books in Strikes on Multiple Warehouses]
8. Trung Quốc là mắt xích quan trọng trong sản xuất Shahed.
Máy bay điều khiển từ xa Shahed ban đầu được phát triển bởi Iran, quốc gia vốn phụ thuộc rất nhiều vào công nghệ và phụ tùng nước ngoài. Các máy bay điều khiển từ xa đời đầu của Iran chủ yếu được thiết kế cho mục đích trinh sát và hỗ trợ trên không, nhưng độ chính xác hạn chế của chúng cuối cùng đã thúc đẩy các kỹ sư chuyển sang chế tạo máy bay điều khiển từ xa tấn công một chiều có thể gây ra thiệt hại đáng kể ngay cả khi không cần tấn công chính xác.
Một trong những thách thức lớn là phát triển động cơ có khả năng duy trì tốc độ và nhiệt độ cao trong thời gian dài. Các kỹ sư Iran đã dựa trên thiết kế động cơ Limbach L 550 E của Đức để chế tạo một trong những động cơ của họ.
Theo báo cáo, một bức điện ngoại giao của Mỹ năm 2008 đã nêu chi tiết cách Iran có được động cơ của Đức, được tường trình với sự giúp đỡ của các trung gian sử dụng giấy tờ giả mạo. Một công ty Trung Quốc bắt đầu phân phối động cơ Limbach vào năm 2012 và mua lại nhà sản xuất Đức vào năm 2017, khiến Iran dễ dàng có được chúng hơn.
Sau đó, Bộ Tài chính Hoa Kỳ đã trừng phạt một công ty con của tập đoàn Trung Quốc, Xiamen Limbach Aircraft Engine, vì đã cung cấp động cơ cho chương trình máy bay điều khiển từ xa của Nga.
Iran cuối cùng đã phát triển động cơ riêng dựa trên thiết kế của Limbach thông qua Oje Parvaz Mado Nafar, một công ty có liên hệ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran. Tuy nhiên, nhà sản xuất Iran vẫn tiếp tục dựa vào các phụ tùng giá rẻ nhập khẩu từ Trung Quốc.
Mỹ đã trừng phạt Mado vào năm 2021. Sau đó, Ukraine cho biết đồng chủ sở hữu của công ty, Chuẩn tướng Abdollah Mehrabi, đã trực tiếp tham gia vào một thỏa thuận năm 2022 theo đó Nga mua hơn 13.000 xe tăng Shahed, cùng với thiết bị và phụ tùng sản xuất, với giá 324 triệu đô la.
Các phụ tùng phương Tây ngày càng được vận chuyển qua Trung Quốc.
Chuỗi cung ứng không hoàn toàn chỉ đến từ Trung Quốc. Việc tháo dỡ các máy bay điều khiển từ xa của Nga và Iran đã xác định được các phụ tùng do phương Tây sản xuất, bao gồm bộ vi điều khiển của Texas Instruments và bộ điều chỉnh tuyến tính của STMicroelectronics (Thụy Sĩ).
Tuy nhiên, các cuộc điều tra của Mỹ phát hiện ra rằng nhiều phụ tùng như vậy đã bị chuyển hướng sang Iran và Nga thông qua các trung gian Trung Quốc. Các công ty ma, thường hoạt động thông qua Hương Cảng, được tường trình đã mua các bộ phận sản xuất ở phương Tây trong khi che giấu điểm đến cuối cùng của chúng.
Texas Instruments tuyên bố phản đối việc sử dụng sản phẩm của mình trong thiết bị quân sự của Nga và Iran cũng như việc chuyển hướng trái phép các phụ tùng của hãng. Tương tự, STMicroelectronics cũng cho biết họ không ủng hộ việc sử dụng sản phẩm của mình ngoài các ứng dụng đã định.
Tuy nhiên, theo thời gian, các phụ tùng phương Tây được tường trình ngày càng ít phổ biến hơn khi các phụ tùng thay thế sản xuất tại Trung Quốc ngày càng được cải thiện.
Kerri Bitsoff, cựu quan chức Bộ Tài chính Hoa Kỳ, nói với tờ Wall Street Journal rằng trọng tâm trước đây là việc thu mua các phụ tùng phương Tây, nhưng đã chuyển hướng khi Trung Quốc phát triển năng lực sản xuất mạnh mẽ hơn.
Việc chặn bắt các chiến đấu cơ Shahed ngày càng trở nên khó khăn hơn.
Các nhà nghiên cứu Ukraine cho biết các biến thể Shahed của Nga ngày càng trở nên tinh vi hơn. Đại tá Oleksandr Zaruba, một nhà nghiên cứu cao cấp của chính phủ Ukraine, cho biết hồi tháng 6 rằng các máy bay điều khiển từ xa bị thu giữ được phát hiện có nhiều ăng-ten, modem và thẻ SIM hơn, cho phép chúng sử dụng mạng cục bộ để điều chỉnh đường bay.
Một số chiếc máy bay điều khiển từ xa được tường trình còn mang theo những đối tượng trông giống như hỏa tiễn phòng không. Ông Zaruba cho biết ít nhất một trong số những hỏa tiễn đó không hoạt động và có thể nhằm mục đích răn đe máy bay Ukraine khi chúng cố gắng bắn hạ máy bay điều khiển từ xa.
Nga, quốc gia gọi loại máy bay điều khiển từ xa này là Geran, thường xuyên phóng Shahed cùng với hỏa tiễn đạn đạo và hỏa tiễn hành trình để áp đảo hệ thống phòng không của Ukraine. Mặc dù hỏa tiễn mang đầu đạn nặng hơn nhiều, Shahed lại tương đối rẻ và có thể được triển khai với số lượng lớn.
Trước đây, Ukraine từng tuyên bố có thể đánh chặn hơn 90% máy bay điều khiển từ xa loại Shahed đời cũ. Tuy nhiên, việc đưa vào sử dụng các biến thể động cơ phản lực turbo nhanh hơn đe dọa làm suy yếu lợi thế đó bằng cách buộc Ukraine phải sử dụng các phương tiện đánh chặn đắt tiền và hạn chế hơn.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết họ kiểm soát chặt chẽ việc xuất khẩu hàng hóa lưỡng dụng và bác bỏ các lệnh trừng phạt đơn phương của Mỹ nhắm vào các công ty tham gia vào hoạt động thương mại này. Các quan chức của Telefly, Xiamen Limbach Aircraft Engine, Nga và Iran đã không trả lời yêu cầu bình luận được đăng trên tờ Wall Street Journal.
[Kyiv Post: China is a crucial link in the Shaheds production chain.]
9. Gần 2.000 máy bay điều khiển từ xa đã được bắn vào Ukraine trong một tuần khi Nga kéo dài các cuộc tấn công.
Trong diễn từ gởi quốc dân đồng bào tối Chúa Nhật, 30 Tháng Tám,, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết chỉ trong tuần qua, Nga đã phóng gần 2.000 máy bay điều khiển từ xa tấn công, hơn 1.600 bom lượn và 31 hỏa tiễn, bao gồm cả hỏa tiễn đạn đạo của Bắc Hàn, vào Ukraine.
Mạc Tư Khoa ngày càng gia tăng các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa cảm tử vào Kyiv ban ngày, khiến thủ đô luôn trong tình trạng báo động thường trực, với còi báo động không kích liên tục bật tắt. Nhà cửa, doanh nghiệp và các cơ sở hạ tầng dân sự khác đã bị tấn công, tổng thống viết.
Trước đây, Nga thường phát động các cuộc tấn công chủ yếu vào ban đêm, nhưng đầu tuần này đã bắt đầu chiến thuật mới là tiến hành các cuộc tấn công kéo dài vào ban ngày. Thủ đô Kyiv hiện đang bước sang ngày thứ tư liên tiếp hứng chịu các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa, với tiếng nổ và tiếng súng phòng không mà các nhà báo của Kyiv Independent đã nghe thấy vào sáng và chiều ngày 30 tháng 8.
Ngày hôm trước, các vụ tấn công đã khiến một bé gái 2 tuổi thiệt mạng và 12 người khác bị thương ở thủ đô, trong khi một cuộc tấn công vào kho đạn dược ở Myla, một thị trấn ngoại ô Kyiv, đã khiến ít nhất 38 người thiệt mạng vào ngày 28 tháng 8.
Để chuẩn bị cho thực tế thời chiến mới, chính phủ đang tìm kiếm các giải pháp cho phép người dân sống dễ dàng hơn trong điều kiện báo động không kích kéo dài, bao gồm việc duy trì hoạt động của giao thông công cộng và các doanh nghiệp, vốn phải đóng cửa trong thời gian báo động, Thủ tướng Serhii Koretskyi viết vào ngày 29 tháng 8.
[Kyiv Independent: Nearly 2,000 drones fired at Ukraine in one week as Russia draws out attacks]
10. Tiềm năng phá họai của các hacker Iran
Trong hầu hết các trường hợp, các hoạt động tấn công mạng bị nghi ngờ có liên hệ với Iran thường được quy cho các nhóm ủy nhiệm, bao gồm cả Quân đội Mạng Iran, nhóm hoạt động lần đầu tiên vào năm 2009 và là một trong những nhóm sớm nhất được các nhà phân tích liên kết với Iran. Nhiều nhóm khác đã xuất hiện kể từ đó, chẳng hạn như những nhóm được gọi là APT—hay Mối đe dọa dai dẳng nâng cao—33 (Elfin Team), APT 34 (Helix Kitten), APT 42 (Mint Sandstorm) và MuddyWater.
Các vụ tấn công mạng được tường trình do Iran thực hiện nhằm vào hệ thống cấp nước của Mỹ không phải là lần đầu tiên. Các thế lực có liên hệ với Iran từng bị cáo buộc gây ra các vụ tấn công mạng nhằm vào một con đập ở New York năm 2013 và một cơ quan cấp nước địa phương ở Pennsylvania một thập niên sau đó, vụ tấn công sau do một nhóm tự xưng là CyberAv3ngers thực hiện.
CyberAv3ngers là một trong số những nhóm tin tặc nổi lên sau khi chiến tranh ở Gaza bùng nổ vào tháng 10 năm 2023. Một nhóm khác, được biết đến với tên gọi Handala Hack Team, đã nhận trách nhiệm về một số vụ tấn công trong suốt cuộc khủng hoảng Trung Đông kéo dài gần ba năm, đáng chú ý nhất có lẽ là vụ xóa sạch hệ thống của công ty y tế Stryker Corporation của Mỹ vào tháng 3 năm nay, ngay sau khi cuộc chiến tranh Mỹ-Israel chống lại Iran bắt đầu.
Mới đây hơn nữa, hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran hôm thứ Ba đưa tin về một chiến dịch của Mặt trận Hỗ trợ Mạng nhằm xâm nhập mạng lưới của công ty Novamill của Israel, được tường trình có liên quan đến việc sản xuất hệ thống vũ khí.
Ông Healey, hiện là học giả nghiên cứu cao cấp tại Trường Quan hệ Quốc tế và Công cộng thuộc Đại học Columbia, cảnh báo rằng "một ngày nào đó không xa, chúng có thể thành công trong việc tấn công cơ sở hạ tầng của Mỹ, làm gián đoạn các dịch vụ và thậm chí có thể dẫn đến thương vong trực tiếp hoặc gián tiếp (chẳng hạn như mất nước gây gián đoạn hoạt động của bệnh viện)."
"Ngay cả với một sự kiện nhỏ, bất kỳ tổng thống nào cũng có thể cảm thấy cần phải đáp trả bằng quân sự chứ không phải dung thứ, như thường lệ", ông nói.
Một thiết bị của Unitronics hiển thị một tin nhắn được tường trình bị hack từ nhóm CyberAv3ngers, nghi ngờ có liên hệ với IRGC, tại Aliquippa, Pennsylvania, vào ngày 25 tháng 11 năm 2023.
Một thiết bị của Unitronics hiển thị một thông điệp được tường trình bị hack từ nhóm CyberAv3ngers, nghi ngờ có liên hệ với IRGC, tại Aliquippa, Pennsylvania, vào ngày 25 tháng 11 năm 2023...Đọc thêm | Cơ quan Cấp nước Thành phố Aliquippa/AP
‘Ít thứ để mất’
Michael Sulmeyer, giáo sư tại Trường Ngoại giao thuộc Đại học Georgetown, người từng giữ chức trợ lý thư ký phụ trách chính sách an ninh mạng và cố vấn an ninh mạng chính của Ngũ Giác Đài, gần đây đã nêu ra trên tạp chí Foreign Policy một số cách mà Trung Quốc có thể khai thác các lỗ hổng trong cơ sở hạ tầng quốc phòng địa phương bằng các cuộc tấn công mạng được hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo trong trường hợp leo thang xung đột liên quan đến Đài Loan.
Và ông ấy nói với Newsweek rằng "phần lớn logic tương tự cũng có thể áp dụng cho Iran."
Những "kịch bản đáng lo ngại nhất" mà ông ấy thấy không phải là một cuộc tấn công "kiểu Trân Châu Cảng trên mạng" quy mô lớn duy nhất, mà là một làn sóng các hoạt động nhắm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu, hoặc ở Mỹ hoặc giữa các đối tác khu vực—có thể là sự kết hợp của cả hai. Ngoài hệ thống cấp nước và điện, các mục tiêu khác cần quan tâm bao gồm đường ống dẫn và nhà máy.
Sulmeyer cũng lên tiếng cảnh báo về tốc độ thích ứng chưa đủ của Mỹ với khả năng tấn công mạng dựa trên trí tuệ nhân tạo đang phát triển nhanh chóng, với việc một số hệ thống phải mất nhiều năm mới được cập nhật đầy đủ để phù hợp với bối cảnh mối đe dọa hiện tại.
Và trong khi ông lưu ý rằng "Hoa Kỳ và Israel, cùng một số nước khác, cũng có sức mạnh chiến đấu đáng kể trong không gian mạng", thì vẫn còn một yếu tố khác có thể làm tăng thêm rủi ro khi đối phó với lực lượng mạng của Iran vào thời điểm Cộng hòa Hồi giáo đang chiến đấu trong một cuộc chiến mà họ coi là sống còn.
"Không giống như nhiều quốc gia khác, các nhà lãnh đạo ở Tehran có lẽ cảm thấy họ ít bị thiệt hại hơn khi tiến hành các hoạt động mạng nhằm gây rối, bên cạnh các hoạt động trinh sát truyền thống", Sulmeyer nói.
Chiến lược kép
Iran dường như đang âm thầm đạt được những lợi ích thông qua chiến lược "hai mặt" được mô tả bởi Nikita Shah, cựu quan chức an ninh quốc gia Anh, hiện là nghiên cứu viên cao cấp tại chương trình Tình báo, An ninh Quốc gia và Công nghệ của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế.
Phương thức thứ nhất liên quan đến việc sử dụng gián điệp mạng để hỗ trợ các cuộc tấn công bằng vũ lực thông qua việc cung cấp thông tin về lựa chọn mục tiêu và đánh giá thiệt hại trên chiến trường, trong khi phương thức thứ hai bao gồm các nỗ lực nhằm định hình câu chuyện về cuộc xung đột và các sự kiện xung quanh nó theo hướng có lợi cho Tehran, bao gồm cả việc sử dụng các hoạt động truyền thông được hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo.
"Điều này có nghĩa là sử dụng các cuộc tấn công mạng gây rối nhưng mang tính cơ hội (như các vụ hack và rò rỉ thông tin, sự việc Stryker, hoặc thậm chí có thể là các cuộc tấn công mạng gần đây nhằm vào ngành cấp nước của Mỹ) để gây ra sự gián đoạn cục bộ, và sau đó khuếch đại tác động của các cuộc tấn công đó thông qua truyền thông quốc tế," Shah nói với Newsweek.
" Điều này phục vụ các mục tiêu chiến tranh thông tin của Iran, bằng cách khiêu khích và chia rẽ các nhóm khán giả toàn cầu khác nhau, gieo rắc nỗi sợ hãi và sự chia rẽ mà họ có thể thao túng trong suốt cuộc xung đột", bà nói thêm.
Và "những mục tiêu không may mắn" bao gồm các tổ chức và doanh nghiệp của Mỹ.
"Iran sẽ muốn lôi kéo họ vào cuộc chiến bằng cách tấn công vào họ bằng các cuộc tấn công mạng cấp thấp," Shah nói. "Nói cách khác, mục đích là gây ra thiệt hại ngoài dự kiến cho họ - Iran sẽ muốn làm suy yếu dư luận trong nước Mỹ với hy vọng điều này sẽ khiến dư luận Mỹ quay lưng lại với cuộc chiến, như một biện pháp làm suy yếu đối phương."
[Newsweek: Iran’s Hidden Weapon Leaves US Exposed to Catastrophic Attack]
11. Cuộc sống ở Kyiv trong những trận không kích liên tục như thế nào?
Trước khi đi ngủ, tôi chuẩn bị thêm một chiếc giường thứ hai - chiếc giường cảnh báo bằng hơi thở của tôi. Elina Beketova, phân tích gia thuộc Chương trình Khả năng phục hồi dân chủ tại Trung tâm Phân tích Chính sách Âu Châu, gọi tắt là CEPA, của Hoa Kỳ, cho biết như trên. Cô đang về thăm nhà ở Kyiv.
Khi tiếng còi báo động vang lên báo hiệu cuộc tấn công của Nga phía sau cửa sổ và đánh thức tôi khỏi giấc ngủ, tôi đã quen với việc bật dậy và chạy ra hành lang, nơi có chiếc giường khác đang chờ sẵn. Ở đó, tôi thường cố gắng ngủ và chờ đến khi cuộc tấn công kết thúc vào sáng hôm sau.
Tuy nhiên, trong hai ngày qua, tiếng báo động không kết thúc khi mặt trời mọc; chúng cứ vang vọng suốt cả ngày và đêm hôm sau. Đó là tiếng hú rợn người, cộng thêm tiếng nổ và nỗi lo sợ rằng tính mạng của bạn luôn bị đe dọa.
Kyiv đã trải qua hơn 20 lần cảnh báo không kích kể từ tối thứ Năm. Một số kéo dài một giờ, trong khi những lần khác chỉ kéo dài đến 10 phút.
Thật vậy, mỗi khi có cảnh báo không kích, khi Nga tiếp tục tàn phá hàng triệu cuốn sách, kho lương thực và nhà máy rượu, đều đồng nghĩa với việc mọi hoạt động phải dừng lại cho đến khi chúng ta nghe thấy câu: "Cảnh báo không kích đã kết thúc". Hàng chục chuyến tàu bị chậm trễ, các doanh nghiệp đóng cửa và chờ đợi, mất khách hàng và tiền bạc.
Nhưng "những người sống sót vẫn phải đi làm", như chúng ta thường nói đùa một cách cay đắng. Mọi người vẫn phải đi lại, ngay cả khi hệ thống tàu điện ngầm Kyiv đã ngừng hoạt động giữa hai bờ sông Dnipro. Những người dân thiếu ngủ phải đi bộ hàng giờ, chen chúc trên xe buýt, hoặc kẹt xe trên cầu, chỉ để đến nơi làm việc và trở về nhà. Tình trạng hỗn loạn giao thông trên mặt đất đồng nghĩa với nguy hiểm lớn hơn đối với những người bị mắc kẹt trong các nhóm đông người khắp thành phố.
Nhưng nền kinh tế thời chiến của chúng ta, vốn ngày càng cần phải dựa vào nhiều hơn do viện trợ nước ngoài giảm sút, không thể ngừng hoạt động.
"Chi tiêu quốc phòng của đất nước liên tục tăng lên, và điều này đòi hỏi phải huy động tối đa các nguồn lực trong nước," Beketova cho biết. "Chính sách không khoan nhượng đối với nguy cơ đe dọa đến tính mạng và sức khỏe của thường dân trước các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa liên tục trở nên không còn phù hợp, bởi vì nhà nước vẫn chưa thể bảo vệ họ 100%."
Là một người dân Kyiv, tôi có thể nói với bạn rằng nỗi kinh hoàng này đẩy sự ổn định tinh thần của bạn vào vòng xoáy.
Và đó chính là lý do tại sao Nga vẫn tiếp tục duy trì điều đó.
" Các người nghĩ chúng tôi đang kêu gọi những hành động tàn bạo, trong khi mục tiêu của chúng tôi là làm suy yếu tinh thần công chúng đến mức họ sẽ giơ hai tay nhỏ bé lên để đón tiếp quân đội của chúng tôi", Phó Chủ tịch Duma Nga Pyotr Tolstoy phát biểu tuần này.
Điều đó chẳng có tác dụng gì ở Kyiv cả.
Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Ukraine, Heorhii Tykhyi, đáp trả: "Những tuyên bố như vậy của một quan chức Nga kêu gọi tội ác chiến tranh và đòi hỏi điều kiện sống không thể chịu đựng được đối với thường dân cần phải dẫn đến lệnh bắt giữ của Tòa án Hình sự Quốc tế, gọi tắt là ICC. Còn về việc ‘giơ tay lên’ - lý do duy nhất để giơ tay lên là để thể hiện sự khinh bỉ đối với Tolstoy và những kẻ đồng bọn tội phạm chiến tranh của ông ta."
Tất nhiên, không phải là Ukraine không đang đáp trả Nga bằng chính những hành động tương tự.
Trong khi các cuộc đàm phán hòa bình bị đình trệ, cả hai bên đều đã chuyển sang chiến thuật chiến tranh tổng lực trong khả năng cho phép. Trong khi Ukraine hiện đã mở rộng mục tiêu từ các kho dầu và nhà máy quân sự sang đánh bom các kho hàng bán lẻ và các cơ sở năng lượng, Nga đã tiến hành leo thang tối đa, tấn công nhà ở dân thường, dịch vụ bưu chính, doanh nghiệp, kho sách và thực phẩm - và danh sách đó chỉ bao gồm các hoạt động trong vài ngày qua.
Tháng 7 vừa qua, Liên Hiệp Quốc ghi nhận tỷ lệ tử vong cao nhất trong số dân thường ở Ukraine kể từ tháng 3 năm 2022. Nga cũng báo cáo số người dân thường thiệt mạng do các cuộc tấn công của Ukraine tăng lên, mặc dù, không giống như Mạc Tư Khoa, Kyiv không cố tình tấn công vào dân thường mà chỉ muốn đưa chiến tranh "trở về nơi nó bắt nguồn".
Phó Thủ tướng Ukraine Denys Shmyhal đã mô tả tình hình một cách chính xác nhất khi nói chuyện với tôi về các cuộc tấn công vào hệ thống năng lượng tháng trước: "Giống như hiệp thứ 12 và mỗi võ sĩ đều hy vọng đối thủ của mình sẽ gục ngã trước."
Trong khi quân đội ở tiền tuyến phần lớn bị mắc kẹt, cả hai bên đều không đạt được nhiều tiến triển trên mặt đất, thì chính chúng ta, những thường dân, lại đang trở thành mục tiêu tấn công ngày càng thường xuyên hơn.
Nhà phân tích quân sự người Ukraine Mykola Bielieskov gọi đó là "một cuộc đẩy nhau trở lại thời kỳ đồ đá, với hy vọng làm được điều đó trước khi phía bên kia làm được."
Beketova nói: "Trong khi binh lính của chúng ta đang cầm chân quân đội Nga ở tiền tuyến, thì chính những người dân Ukraine bình thường - với tinh thần kiên cường, khả năng sống sót sau một quả hỏa tiễn nữa, khả năng thích ứng và tiếp tục làm việc để duy trì nền kinh tế bất kể điều gì xảy ra - cuối cùng sẽ quyết định kết quả của cuộc chiến này."
"Như ông Tolstoy đã nói, đây là một chiến thuật cố tình làm kiệt quệ dân thường, đẩy hậu phương vào thế phải chấp nhận một kết quả chiến tranh bất lợi cho nhà nước," Vyshlinsky nói thêm.
Vì vậy, chúng ta phải kiên trì cho đến khi đối phương gục ngã.
Và trước tiên, chúng ta cần chờ đợi những lời tốt đẹp nhất vang lên từ loa phóng thanh: Báo động không kích đã kết thúc!
[Politico: What it’s like to live through Kyiv’s constant air raids]