Tài Liệu - Sưu Khảo
Khuôn mặt lời cầu Đức Bà cứu kẻ liệt kẻ khốn!
Lm. Daminh Nguyễn ngọc Long
02:06 08/02/2026
Khuôn mặt lời cầu Đức Bà cứu kẻ liệt kẻ khốn!
Hằng năm ngày 11.tháng Hai Giáo Hội mừng lễ Đức mẹ Maria đã hiện ra với Thánh nữ Bernadette ở hang động vùng Lourdes bên nước Pháp vào tháng Hai 1858.
Từ ngày đó hằng chục rồi hàng trăm, hàng ngàn và bây giờ hàng trăm ngàn hàng triệu người kéo đến Lourdes hành hương kính viếng và lấy nước suối Đức mẹ Lourdes rửa mặt, cùng uống cầu khấn xin ơn chữa bệnh thể xác cũng như tinh thần nhờ lời bầu cử phù hộ của Đức mẹ. Và nhiều người đã nhận được ơn cứu giúp.
Ngày mừng lễ Đức mẹ Lourdes, 11.tháng Hai hằng năm, cũng là ngày Giáo hội kêu mời mọi người cầu nguyện nhớ đến các người đau bệnh trên thế giới. Đây là tập tục sống đức tin vừa hướng thượng lên Thiên Chúa trên trời cao cùng vừa trải rộng nếp sống đường ngang chân trời với con người trong xã hội vũ trụ.
Đời sống con người xưa nay do hậu qủa của tội nguyên tổ luôn có vấn đề về sức khoẻ đau bệnh phần thân thể cũng như phần tinh thần cách này hay cách khác, người lớn tuổi cũng như người trẻ tuổi. Vì thế họ luôn tìm mọi cách thức chữa chạy uống thuốc cho khỏi bệnh lành mạnh trở lại, cùng tìm cả cung cách sống sao cho lành mạnh tránh bị bệnh nạn…
Ngoài phương thức tự nhiên chạy chữa y tế, con người xưa nay trong dòng lịch sử nhân loại cũng luôn hằng sống cung cách tâm linh khấn vái nguyện xin Ơn Trên ban ơn phù hộ an ủi chữa lành giữ vững tinh thần trong lúc gặp chao đảo khủng hoảng do đau bệnh, lo buồn gây ra…
Với lòng thành tín người tín Chúa Kito luôn hằng đọc lời kinh cầu khấn: Đức bà cứu kẻ liệt kẻ khốn! Cầu cho chúng con! Biểu lộ tâm tình kêu xin ơn phù trợ từ Thiên Chúa nhờ sự nguyện giúp bầu cử của Đức mẹ Maria.
Cầu xin cho bản thân, cho gia đình mình là nếp sống đạo đức tâm linh cần thiết. Nhưng con ngừơi trong tình liên đới xã hội với nhau, nếp
sống lòng trắc ẩn thương người luôn hằng là mẫu mực thước đo cho đời sống giữa con người với nhau vào mọi thời đại nơi chốn.
Vì thế, Đức giáo hoàng Leo 14. Ngày Thế giới bệnh nhân năm nay 11.02.2026 có suy tư như lời kêu gọi sống tình liên đới lòng trắc ẩn thương xót với ngưởi người đau khổ bệnh tật, người gặp hoạn nạn theo mẫu gương người Samaritano nhân lành, như dụ ngôn trong phúc âm Chúa Giesu Kito thuật kể lại.
“Chúng ta đang sống chìm ngập trong một nền văn hóa của sự nhanh chóng, tức thì, vội vã, nhưng cũng là của sự loại trừ và dửng dưng, khiến chúng ta không thể đến gần và dừng lại dọc hành trình để nhìn thấy những nhu cầu và đau khổ chung quanh mình. Dụ ngôn kể rằng người Samari, khi thấy người bị thương, đã không “đi ngang qua”, nhưng đã nhìn anh bằng một cái nhìn cởi mở và chăm chú, cái nhìn của Chúa Giêsu, điều đã khiến ông hành động bằng sự gần gũi mang tính nhân bản và liên đới. Người Samari “đã dừng lại, đến gần và chính mình chăm sóc anh, thậm chí còn bỏ tiền túi chi trả cho những nhu cầu của anh. Trên hết, ông đã trao cho anh […] chính thời gian của mình”[1].
Chúa Giêsu không dạy ai là người thân cận, nhưng dạy cách trở nên người thân cận, nghĩa là làm sao để chính chúng ta trở nên những người gần gũi[2]. Về điều này, chúng ta có thể cùng thánh Augustinô khẳng định rằng Chúa không muốn dạy chúng ta ai là người thân cận của người ấy, nhưng là người ấy phải trở nên người thân cận của ai. Thật vậy, không ai là người thân cận của người khác nếu không tự nguyện đến gần người đó. Vì thế, người trở nên người thân cận chính là người đã tỏ lòng thương xót.[3]“ ( Giáo hoàng Leo 14,, Sứ điệp Ngày thế giới bệnh nhân 2026)
Lm. Daminh Nguyễn ngọc Long
Hằng năm ngày 11.tháng Hai Giáo Hội mừng lễ Đức mẹ Maria đã hiện ra với Thánh nữ Bernadette ở hang động vùng Lourdes bên nước Pháp vào tháng Hai 1858.
Từ ngày đó hằng chục rồi hàng trăm, hàng ngàn và bây giờ hàng trăm ngàn hàng triệu người kéo đến Lourdes hành hương kính viếng và lấy nước suối Đức mẹ Lourdes rửa mặt, cùng uống cầu khấn xin ơn chữa bệnh thể xác cũng như tinh thần nhờ lời bầu cử phù hộ của Đức mẹ. Và nhiều người đã nhận được ơn cứu giúp.
Ngày mừng lễ Đức mẹ Lourdes, 11.tháng Hai hằng năm, cũng là ngày Giáo hội kêu mời mọi người cầu nguyện nhớ đến các người đau bệnh trên thế giới. Đây là tập tục sống đức tin vừa hướng thượng lên Thiên Chúa trên trời cao cùng vừa trải rộng nếp sống đường ngang chân trời với con người trong xã hội vũ trụ.
Đời sống con người xưa nay do hậu qủa của tội nguyên tổ luôn có vấn đề về sức khoẻ đau bệnh phần thân thể cũng như phần tinh thần cách này hay cách khác, người lớn tuổi cũng như người trẻ tuổi. Vì thế họ luôn tìm mọi cách thức chữa chạy uống thuốc cho khỏi bệnh lành mạnh trở lại, cùng tìm cả cung cách sống sao cho lành mạnh tránh bị bệnh nạn…
Ngoài phương thức tự nhiên chạy chữa y tế, con người xưa nay trong dòng lịch sử nhân loại cũng luôn hằng sống cung cách tâm linh khấn vái nguyện xin Ơn Trên ban ơn phù hộ an ủi chữa lành giữ vững tinh thần trong lúc gặp chao đảo khủng hoảng do đau bệnh, lo buồn gây ra…
Với lòng thành tín người tín Chúa Kito luôn hằng đọc lời kinh cầu khấn: Đức bà cứu kẻ liệt kẻ khốn! Cầu cho chúng con! Biểu lộ tâm tình kêu xin ơn phù trợ từ Thiên Chúa nhờ sự nguyện giúp bầu cử của Đức mẹ Maria.
Cầu xin cho bản thân, cho gia đình mình là nếp sống đạo đức tâm linh cần thiết. Nhưng con ngừơi trong tình liên đới xã hội với nhau, nếp
sống lòng trắc ẩn thương người luôn hằng là mẫu mực thước đo cho đời sống giữa con người với nhau vào mọi thời đại nơi chốn.
Vì thế, Đức giáo hoàng Leo 14. Ngày Thế giới bệnh nhân năm nay 11.02.2026 có suy tư như lời kêu gọi sống tình liên đới lòng trắc ẩn thương xót với ngưởi người đau khổ bệnh tật, người gặp hoạn nạn theo mẫu gương người Samaritano nhân lành, như dụ ngôn trong phúc âm Chúa Giesu Kito thuật kể lại.
“Chúng ta đang sống chìm ngập trong một nền văn hóa của sự nhanh chóng, tức thì, vội vã, nhưng cũng là của sự loại trừ và dửng dưng, khiến chúng ta không thể đến gần và dừng lại dọc hành trình để nhìn thấy những nhu cầu và đau khổ chung quanh mình. Dụ ngôn kể rằng người Samari, khi thấy người bị thương, đã không “đi ngang qua”, nhưng đã nhìn anh bằng một cái nhìn cởi mở và chăm chú, cái nhìn của Chúa Giêsu, điều đã khiến ông hành động bằng sự gần gũi mang tính nhân bản và liên đới. Người Samari “đã dừng lại, đến gần và chính mình chăm sóc anh, thậm chí còn bỏ tiền túi chi trả cho những nhu cầu của anh. Trên hết, ông đã trao cho anh […] chính thời gian của mình”[1].
Chúa Giêsu không dạy ai là người thân cận, nhưng dạy cách trở nên người thân cận, nghĩa là làm sao để chính chúng ta trở nên những người gần gũi[2]. Về điều này, chúng ta có thể cùng thánh Augustinô khẳng định rằng Chúa không muốn dạy chúng ta ai là người thân cận của người ấy, nhưng là người ấy phải trở nên người thân cận của ai. Thật vậy, không ai là người thân cận của người khác nếu không tự nguyện đến gần người đó. Vì thế, người trở nên người thân cận chính là người đã tỏ lòng thương xót.[3]“ ( Giáo hoàng Leo 14,, Sứ điệp Ngày thế giới bệnh nhân 2026)
Lm. Daminh Nguyễn ngọc Long
VietCatholic TV
Bí ẩn quanh vụ ám sát tướng tình báo ác ôn Nga ngay giữa Moscow. Tướng Syrskyi: Nga đang tuyệt vọng
VietCatholic Media
02:33 08/02/2026
1. Bí ẩn quanh vụ ám sát tướng tình báo ác ôn của Nga ngay giữa ban ngày ở Moscow
Một vị tướng cao cấp thuộc GRU, cơ quan tình báo quân sự của Nga, đã bị bắn nhiều phát tại một tòa nhà dân cư ở Mạc Tư Khoa vào sáng thứ Sáu trong một vụ ám sát chưa rõ thành công hay thất bại.
Theo các nhà điều tra Nga, Trung tướng Vladimir Alekseyev, phó chỉ huy thứ nhất của GRU, đã được đưa đến bệnh viện với vết thương do đạn bắn. Nghi phạm vẫn chưa được xác định danh tính và hiện đang bỏ trốn.
Một số blogger quân sự Nga tuyên bố Alekseyev đã chết vì vết thương quá nặng. Trong khi đó, theo thông tấn xã TASS của nhà nước Nga, Alekseyev vẫn đang chiến đấu với tử thần. Phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov tuyên bố rằng vụ ám sát Tướng Alekseyev đã thất bại, ông ta chắc chắn sẽ sống sót.
Mặc dù động cơ chưa được xác định rõ, nhưng đã có nhiều vụ ám sát nhằm vào các quan chức quân đội cao cấp của Nga trong suốt cuộc chiến ở Ukraine.
Vụ ám sát hụt nhằm vào Alekseyev diễn ra vào thời điểm Mỹ, Ukraine và Nga tuyên bố đã đạt được tiến triển trong vòng đàm phán hòa bình mới nhất được tổ chức tại Abu Dhabi, với cả ba bên đều đánh giá các cuộc thảo luận là tích cực.
Tuy nhiên, tiến trình này rất mong manh và bị cản trở bởi sự ngờ vực sâu sắc giữa Nga và Ukraine. Các sự việc như âm mưu ám sát và tấn công vào mục tiêu dân sự có thể gây nguy hiểm cho các cuộc đàm phán hòa bình.
Svetlana Petrenko, phát ngôn nhân của Ủy ban Điều tra Nga, cho biết Alekseyev bị bắn tại một tòa nhà dọc theo xa lộ Volokolamskoye ở thủ đô Mạc Tư Khoa của Nga.
Cô cho biết: “Hung thủ đã chờ sẵn vị Trung tướng Bộ Quốc phòng Nga gần một tòa nhà dân cư trên đường cao tốc Volokolamskoe hôm nay”
Petrenko cho biết trong một tuyên bố rằng: “Hiện tại, các điều tra viên và chuyên gia pháp y từ chi nhánh Mạc Tư Khoa của Ủy ban Điều tra đang làm việc tại hiện trường, xem xét đoạn phim camera giám sát và thẩm vấn các nhân chứng”.
“Các hoạt động điều tra và biện pháp tìm kiếm đang được tiến hành để xác định cá nhân hoặc những cá nhân liên quan đến tội ác này.”
Alekseyev là một nhân vật nổi bật trong các hoạt động quân sự và tình báo liên quan đến cuộc chiến đang diễn ra của Nga ở Ukraine, đặc biệt là việc tham gia các cuộc đàm phán với Kyiv trong cuộc bao vây Mariupol năm 2022.
Ông cũng đóng vai trò nổi bật trong các cuộc đàm phán với Tập đoàn Wagner, một công ty quân sự tư nhân của Nga, trong cuộc nổi dậy năm 2023. Alekseyev đã có những cuộc tiếp xúc với người sáng lập quá cố của Wagner, Yevgeny Prigozhin.
Và ông ta đã bị Liên minh Âu Châu trừng phạt sau khi GRU bị cáo buộc liên quan đến vụ đầu độc bằng chất độc Novichok năm 2018 nhằm vào cựu điệp viên Nga Sergei Skripal ở Anh.
Tháng 12 năm 2025, Trung tướng Fanil Sarvarov, nhà lãnh đạo cục huấn luyện tác chiến thuộc Bộ Tổng tham mưu Quân đội Nga, đã thiệt mạng khi một quả bom phát nổ dưới gầm xe của ông ở Mạc Tư Khoa.
Đầu năm đó, vào tháng Tư, Trung tướng Yaroslav Moskalik, phó chỉ huy trưởng cục tác chiến chính của Bộ Tổng tham mưu Quân đội Nga, đã thiệt mạng khi một chiếc xe phát nổ ở Mạc Tư Khoa.
Vào tháng 12 năm 2024, Trung tướng Igor Kirillov, nhà lãnh đạo lực lượng phòng thủ hạt nhân và hóa học của Nga, đã thiệt mạng cùng với trợ lý của mình khi một thiết bị nổ giấu trong một chiếc xe tay ga phát nổ ở Mạc Tư Khoa.
Một người đàn ông Uzbekistan đã bị bắt giữ và buộc tội giết Kirillov theo yêu cầu của cơ quan an ninh Ukraine.
Putin mô tả vụ giết Kirillov là một “sai lầm nghiêm trọng” của các cơ quan an ninh Nga, đồng thời nhấn mạnh rằng họ nên rút kinh nghiệm từ vụ việc này và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Đáp lại vụ xả súng, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đổ lỗi cho Kyiv về âm mưu ám sát Alekseev, cáo buộc Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky “có những hành động khiêu khích nhằm gây bất ổn tiến trình đàm phán hòa bình”.
Những cáo buộc của Mạc Tư Khoa được đưa ra trong bối cảnh lực lượng Nga tiếp tục các hoạt động tấn công dọc theo chiến tuyến và chiến dịch tấn công tầm xa nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng tại các thành phố của Ukraine trong mùa Đông khắc nghiệt.
[Newsweek: Russia: Top Military Intelligence General Shot in Moscow]
2. Tướng Syrskyi cho biết Kyiv đã thực hiện 3 chiến dịch tấn công trong năm 2025, trong đó có 2 chiến dịch bên trong lãnh thổ Nga.
Trong cuộc phỏng vấn dành cho RBC Ukraine, được công bố hôm Thứ Bẩy, 07 Tháng Hai, Tư lệnh tối cao Oleksandr Syrskyi cho biết Ukraine đã phát động ba chiến dịch tấn công trong năm 2025, bao gồm một chiến dịch ở khu vực Dobropillia thuộc tỉnh Donetsk và hai chiến dịch bên trong các tỉnh Kursk và Belgorod của Nga.
Tướng Syrskyi cho biết các chiến dịch này đã làm gián đoạn kế hoạch của Nga nhằm chiếm tỉnh Donetsk và thiết lập “vùng đệm” ở khu vực biên giới.
Tổng tư lệnh cho biết thêm rằng lực lượng Ukraine đang ở thế tấn công trong khoảng một phần tư các cuộc giao tranh dọc theo một số đoạn nhất định của chiến tuyến.
Tướng Syrskyi cho biết, chiến tuyến hiện trải dài khoảng 1.200 km, trong khi những tiến bộ trong công nghệ máy bay điều khiển từ xa đã mở rộng phạm vi khu vực tấn công lên đến 15-20 km. Ông nói thêm rằng các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa chiếm khoảng 60% tổng thiệt hại do hỏa lực dọc theo chiến tuyến.
Theo Tướng Syrskyi, số lượng binh sĩ Nga đóng quân trên lãnh thổ Ukraine hầu như không thay đổi trong sáu tháng qua, tổng cộng khoảng 711.000–712.000 người, bao gồm cả lực lượng dự bị. Đồng thời, Nga đang mất trung bình từ 1.000 đến 1.100 binh sĩ mỗi ngày.
Tướng Syrskyi cũng cho biết lực lượng Nga đã không đạt được bất kỳ thắng lợi đáng kể nào về mặt tác chiến trong tháng Giêng.
[Kyiv Independent: Kyiv carried out 3 offensive operations in 2025, including 2 inside Russia, Syrskyi says]
3. Tổng thống Donald Trump phản hồi về phản ứng dữ dội sau khi đăng tải video mô tả gia đình Obama như loài vượn.
Tổng thống Trump đã phá vỡ sự im lặng kéo dài cả ngày sau khi làn sóng phản đối từ cả hai đảng nổ ra hôm thứ Sáu sau bài đăng trên mạng xã hội của ông, trong đó ông miêu tả cựu Tổng thống Barack Obama và vợ, Michelle Obama, như những con vượn trong rừng rậm.
Tổng thống đã được hỏi về bài đăng đã bị xóa trên chuyên cơ Air Force One khi ông đang di chuyển từ Tòa Bạch Ốc đến Mar-a-lago.
Một phóng viên hỏi Tổng thống Trump: “Tòa Bạch Ốc nói rằng một nhân viên đã gửi đoạn video đó. Ông có định sa thải nhân viên đó không?”
Tổng thống trả lời, một phần như sau: “Không. Tôi đã xem rồi. Tôi đã thấy, và tôi chỉ xem phần đầu thôi. Tôi không xem toàn bộ. Tôi đã đưa cho mọi người, và họ đã đăng tải nó.”
Sau đó, Tổng thống Trump được hỏi liệu ông có định xin lỗi hay không. Ông trả lời, một phần như sau: “Không, tôi không mắc sai lầm. Ý tôi là, tôi đã xem xét hàng ngàn thứ, và tôi đã xem lại phần đầu. Nó ổn... Tôi đoán đó là một sự mô phỏng theo phim Vua sư tử.”
Gần như toàn bộ đoạn video dài 62 giây dường như được lấy từ một video của phe bảo thủ, cáo buộc sai sự thật về việc can thiệp vào máy bỏ phiếu ở các bang tranh chấp trong cuộc kiểm phiếu năm 2020. Gần cuối đoạn video là một hình ảnh ngắn cho thấy hai loài linh trưởng sống trong rừng với khuôn mặt tươi cười của cựu Tổng thống Barack Obama và cựu Đệ nhất phu nhân Michelle Obama được ghép chồng lên nhau.
Những hình ảnh này được trích từ một video riêng biệt đã được chia sẻ trước đó bởi một người sáng tạo meme nổi tiếng thuộc phe bảo thủ. Video đó miêu tả Tổng thống Trump như “Vua của rừng xanh” và khắc họa một số lãnh đạo đảng Dân chủ như những con vật, bao gồm cả Tổng thống Joe Biden, người được thể hiện như một loài linh trưởng đang ăn chuối.
Trên chuyên cơ Air Force One, Tổng thống Trump nói tiếp: “Đó là một bài đăng rất mạnh mẽ về vấn đề gian lận bầu cử. Không ai biết điều đó ở cuối bài. Nếu họ xem xét kỹ, họ sẽ thấy điều đó, và có lẽ họ sẽ đủ sáng suốt để gỡ bỏ nó.”
Tổng thống cũng cho biết ông đã nói chuyện với Tim Scott của Nam Carolina, Thượng Nghị Sĩ da đen duy nhất thuộc đảng Cộng hòa, người đã viết hôm thứ Sáu: “Tôi cầu mong đó là tin giả vì đó là điều phân biệt chủng tộc nhất mà tôi từng thấy từ Tòa Bạch Ốc này. Tổng thống nên gỡ bỏ nó.”
Tổng thống Trump nói thêm với các phóng viên: “Tôi đã nói chuyện với Tim Scott, và ông ấy rất tuyệt. Tim là một người tuyệt vời. Ông ấy hiểu điều đó 100 phần trăm.”
[Newsweek: Donald Trump Responds to Backlash Over Video Post Depicting Obamas as Apes]
4. Áp lực thúc đẩy thỏa thuận Ukraine-Nga ngày càng gia tăng trước thềm cuộc bầu cử mùa thu ở Mỹ.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết Washington đang thúc đẩy Ukraine và Nga đạt được thỏa thuận chấm dứt cuộc chiến của Mạc Tư Khoa chống lại Kyiv trước tháng Sáu.
Hai nhóm đàm phán dự định gặp nhau tại Mỹ, có thể trong vòng một tuần nữa ở Miami, khi Tổng thống Trump hy vọng giành được thắng lợi trước mùa bầu cử năm 2026.
“Các cuộc bầu cử chắc chắn quan trọng hơn đối với họ. Chúng ta đừng ngây thơ”, Tổng thống Zelenskiy nói.
Lãnh đạo Ukraine bày tỏ lo ngại rằng dưới áp lực đó, Tổng thống Trump có thể đạt được thỏa thuận với Nga, loại Ukraine ra khỏi các cuộc đàm phán về vị thế của chính mình.
Tổng thống Zelenskiy nói: “Nếu có bất kỳ thỏa thuận song phương nào giữa Nga và Hoa Kỳ, những điểm liên quan đến Ukraine không được trái với hiến pháp và luật pháp của Ukraine, và không nên được thảo luận mà không có sự tham gia của Ukraine”.
Áp lực đối với cuộc gặp cũng đang gia tăng trên nhiều mặt trận khác, với các cuộc tấn công liên tục của Nga vào lưới điện của Ukraine buộc các nhà máy điện phải cắt giảm sản lượng ngay cả khi nhiệt độ thấp nhất vào ban đêm đã giảm xuống -20 độ C. Nga đã phóng thêm 400 máy bay điều khiển từ xa và khoảng 40 hỏa tiễn vào đêm thứ Bảy, Tổng thống Zelenskiy cho biết trên X.
Ông nói rằng Ukraine muốn chấm dứt chiến tranh, nhưng cần một kế hoạch rõ ràng.
“Để mọi người hiểu rõ các bên đang hướng tới điều gì, vào thời điểm nào, ở giai đoạn nào. Để chiến tranh không kéo dài,” ông nói. “Nếu người Nga thực sự sẵn sàng chấm dứt chiến tranh, thì việc ấn định các điều khoản là vô cùng quan trọng.”
[Politico: Pressure for Ukraine-Russia deal mounts ahead of fall elections in US]
5. Mỹ cáo buộc Trung Quốc tiến hành các vụ thử hạt nhân bí mật.
Quan chức phụ trách kiểm soát vũ khí hàng đầu của Washington cho biết hôm thứ Sáu rằng Hoa Kỳ nhận thức được việc Trung Quốc đã tiến hành các vụ thử hạt nhân bí mật, vi phạm các cam kết toàn cầu về việc không thử nghiệm vũ khí.
Ông Thomas DiNanno, Thứ trưởng Ngoại giao phụ trách kiểm soát vũ khí và an ninh quốc tế, cho biết Bắc Kinh cũng tìm cách che giấu các vụ thử, trong đó có một vụ diễn ra vào năm 2020, bằng cách “làm mờ đi thông tin về các vụ nổ”.
“ Hôm nay, tôi có thể tiết lộ rằng chính phủ Mỹ biết Trung Quốc đã tiến hành các vụ thử hạt nhân, bao gồm cả việc chuẩn bị cho các vụ thử với sức công phá dự kiến lên đến hàng trăm tấn”, ông DiNanno phát biểu tại Hội nghị Giải trừ quân bị ở Geneva hôm thứ Sáu, trong khi thảo luận về các mục tiêu của một hiệp ước mới nhằm hạn chế sự phát triển vũ khí hạt nhân.
Ông nói: “Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, gọi tắt là PLA đã tìm cách che giấu các cuộc thử nghiệm bằng cách làm mờ thông tin về các vụ nổ mới vì họ nhận ra rằng những cuộc thử nghiệm này vi phạm các cam kết cấm thử nghiệm hạt nhân.”
Bộ Ngoại giao Trung Quốc không đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận sau nhiều giờ.
Giống như Mỹ, Trung Quốc là một bên ký kết Hiệp ước Cấm thử hạt nhân toàn diện, gọi tắt là CTBT năm 1996. Mặc dù cả hai nước đều chưa chính thức phê chuẩn hiệp ước này, Bắc Kinh đã cam kết tuân thủ các giới hạn của nó.
Hiệp ước này cấm mọi vụ thử nghiệm vũ khí hạt nhân trong mọi môi trường: dưới lòng đất, dưới nước, trong khí quyển và trong không gian. Cho đến trước phát biểu của DiNanno, Bắc Hàn là quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân duy nhất được biết đến đã vi phạm cam kết có hiệu lực hàng thập niên này.
Ông DiNanno cho biết, Mỹ công bố thông tin về các vụ thử hạt nhân của Trung Quốc một phần để giải quyết những lo ngại về mệnh lệnh của Tổng thống Trump hồi mùa thu năm ngoái yêu cầu Bộ Quốc phòng nối lại các cuộc thử nghiệm “trên cơ sở bình đẳng”.
Những phát ngôn của Tổng thống Trump đã gây lo ngại trong cộng đồng chống phổ biến vũ khí hạt nhân vào thời điểm đó, và các quan chức Bắc Kinh cũng phủ nhận bất kỳ hành vi vi phạm lệnh cấm thử hạt nhân nào.
DiNanno cảnh báo rằng Trung Quốc đã nhanh chóng xây dựng kho vũ khí hạt nhân của mình trong thập niên qua, với số đầu đạn hạt nhân hiện nay của Bắc Kinh vào khoảng 600, con số này tăng khoảng 100 mỗi năm.
Ông DiNanno cho biết: “Trung Quốc vẫn đang trên đà sở hữu hơn 1.000 đầu đạn hạt nhân vào năm 2030”, đồng thời nói thêm rằng Nga đang hỗ trợ quá trình tăng cường vũ khí hạt nhân của nước này bằng cách giúp phát triển “vật liệu phân hạch cấp độ vũ khí”.
Trước đó, ông DiNanno cho biết Tổng thống Trump đang tìm kiếm một cấu trúc kiểm soát vũ khí mới, trong đó cũng sẽ giải quyết được vấn đề năng lực ngày càng tăng của Trung Quốc, sau khi thỏa thuận New START giữa Mỹ và Nga hết hạn vào thứ Năm.
Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Lin Jian, mô tả việc chấm dứt Hiệp ước New START là “vô cùng đáng tiếc” nhưng nhắc lại lập trường công khai phản đối việc tham gia các cuộc đàm phán kiểm soát vũ khí của Bắc Kinh.
Ông Lin cho biết hôm thứ Năm: “Sức mạnh hạt nhân của Trung Quốc hoàn toàn không sánh ngang với Mỹ hay Nga. Do đó, Trung Quốc sẽ không tham gia vào các cuộc đàm phán giải trừ hạt nhân trong thời điểm hiện tại”.
Hôm thứ Sáu, ông Shen Jian, nhà lãnh đạo phái đoàn giải trừ quân bị của Trung Quốc tại Thụy Sĩ, đã nhắc lại lập trường của chính phủ Trung Quốc.
Trong khi đó, phái viên Nga Gennady Gatilov phát biểu tại hội nghị giải trừ quân bị rằng nước ông sẽ tham gia đàm phán nếu Anh và Pháp cũng tham gia.
[Newsweek: US Accuses China of Secret Nuclear Explosive Tests]
6. Bà Ursula von der Leyen sẽ đến Úc để hoàn tất thỏa thuận an ninh và thương mại của Liên Hiệp Âu Châu.
Theo một nguồn tin thân cận với các cuộc đàm phán, Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen dự định sẽ đến Úc trong tháng này để hoàn tất một thỏa thuận an ninh và thương mại.
Chuyến đi của bà sẽ diễn ra sau cuộc gặp vào tuần tới giữa Cao ủy Thương mại Âu Châu Maroš Šefčovič và người đồng cấp Úc Don Farrell tại Brussels, một nguồn tin thứ hai cho biết. Cả hai nguồn tin đều yêu cầu giấu tên vì lịch trình vẫn chưa được xác định chắc chắn.
Liên Hiệp Âu Châu và Canberra đang nỗ lực khôi phục các cuộc đàm phán thương mại đã đổ vỡ vào cuối năm 2023 do bất đồng về hạn ngạch thịt bò và thịt cừu.
Nguồn tin thân cận với các cuộc đàm phán cho biết, hạn ngạch vẫn đang được Canberra và Brussels thương lượng.
Theo tờ báo điện tử The Nightly của Úc, đơn vị đầu tiên đưa tin về chuyến đi bốn ngày của nhà lãnh đạo Ủy ban Âu Châu, bà Von der Leyen sẽ đáp chuyến bay kéo dài hơn 20 tiếng đến Úc ngay sau khi tham dự Hội nghị An ninh Munich, diễn ra tại thành phố Munich của Đức từ ngày 13 đến 15 tháng 2.
Khi được yêu cầu bình luận, Phó phát ngôn viên chính của Ủy ban Âu Châu, Olof Gill, đã xác nhận cuộc gặp giữa Šefčovič và Farrell nhưng không xác nhận chuyến thăm Úc của von der Leyen.
Ông Gill cho biết: “Các cuộc đàm phán giữa Liên Hiệp Âu Châu và Australia vẫn đang diễn ra. Liên Hiệp Âu Châu cam kết tăng cường quan hệ với Australia, một đối tác chiến lược và cùng chí hướng. Như mọi khi, tiến trình trong giai đoạn đàm phán nhạy cảm này sẽ phụ thuộc vào nội dung cụ thể.”
Tháng 12 năm ngoái, các nước Liên Hiệp Âu Châu đã cho phép Ủy ban Âu Châu đàm phán một thỏa thuận quốc phòng với Australia. Việc ký kết thỏa thuận này sẽ diễn ra sau khi các thỏa thuận hợp tác an ninh và quốc phòng được ký kết với Anh, Canada và gần đây nhất là Ấn Độ.
Một thỏa thuận với Australia sẽ là một thắng lợi cho Liên Hiệp Âu Châu, vì nó sẽ mở ra cơ hội tiếp cận nguồn dự trữ khoáng sản chiến lược khổng lồ của nước này. Australia là nhà sản xuất lithium lớn nhất thế giới và cũng sở hữu trữ lượng đồng lớn thứ hai thế giới.
Sau thỏa thuận Mercosur đầy khó khăn giữa Liên Hiệp Âu Châu và các nước Nam Mỹ - bị chỉ trích bởi nông dân, Pháp và các nhà lập pháp hoài nghi - thỏa thuận với Canberra dự kiến cũng sẽ vấp phải sự phản đối do thành phần nông nghiệp quan trọng của nó.
[Politico: Ursula von der Leyen to travel to Australia to seal EU security, trade deal]
7. Ukraine cho biết, chiến dịch tấn công của Nga dường như đang chậm lại sau khi Musk chặn quyền truy cập Starlink.
Hai ngày sau khi SpaceX của Elon Musk tiến hành xác minh Starlink và chặn các thiết bị đầu cuối chưa được xác minh ở Ukraine, tốc độ tấn công của Nga dường như đang chậm lại, Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov, cho biết như trên hôm Thứ Bẩy, 07 Tháng Hai.
“Hiện tại, xu hướng đó quả thực đang được quan sát thấy. Nhưng cần phải theo dõi thêm xem liệu nó có tiếp tục hay không, liệu có những yếu tố khác tác động hay không”, Fedorov nói.
“Tuy nhiên, tại một số nơi, các trạm Starlink của quân đội Ukraine chưa được ghi danh cũng đã bị ngắt kết nối. Nhưng quá trình ghi danh vẫn đang tiếp diễn”, ông cho biết thêm.
“Thực tế là, các đơn vị Nga đang gặp vấn đề. Họ giống như những chú mèo con mù vậy”
Hôm thứ Sáu, các blogger quân sự Nga, những người trước đây từng ca ngợi Musk vì những phát ngôn chống Ukraine của ông, đã phàn nàn về sự việc hàng loạt tại các thiết bị đầu cuối của dịch vụ vệ tinh Starlink bắt đầu vào tối ngày 4 tháng 2 trên tiền tuyến ở Ukraine.
“Quân đội Nga đã sử dụng các thiết bị Starlink ‘xám’ để tổ chức liên lạc ở tiền tuyến. Nguy hiểm nằm ở chỗ đó là một cách làm dễ dàng hơn so với việc thực hiện một điều gì đó mới mẻ, như kéo cáp quang liên tục bị đứt, thiết lập ‘cầu nối’, hoặc thậm chí làm việc hàng loạt với các trạm kỹ thuật số để tổ chức truyền tải các gói dữ liệu nhỏ,” kênh Telegram quân sự ủng hộ chiến tranh của Nga, Dva Mayora, cho biết trong một bài đăng hôm thứ Năm. Các thiết bị đầu cuối Starlink “xám” là những thiết bị không được ủy quyền hoặc xác minh.
“Giờ thì hoặc là họ sẽ dùng cách cũ, hoặc là họ sẽ khẩn trương nghĩ ra một giải pháp riêng,” các blogger nói thêm, đổ lỗi cho Musk vì đã hỗ trợ quân đội Ukraine.
Đầu tuần này, Bộ Quốc phòng Ukraine, phối hợp với SpaceX, đã tiến hành xác minh các trạm đầu cuối Starlink để bảo vệ dân thường khỏi máy bay điều khiển từ xa của Nga, vốn đã bắt đầu sử dụng trái phép các kết nối Starlink trong các cuộc tấn công quy mô lớn vào lưới điện của Ukraine.
“Động thái này là phản ứng trực tiếp trước việc lực lượng Nga sử dụng trái phép các thiết bị đầu cuối Starlink. Máy bay điều khiển từ xa của Nga được trang bị Starlink rất khó bị đánh chặn: Chúng bay ở độ cao thấp, có khả năng chống lại tác chiến điện tử và có thể được điều khiển trong thời gian thực từ khoảng cách xa”, Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết trong một tuyên bố gửi tới POLITICO.
“Sắp tới, chỉ những thiết bị đầu cuối đã ghi danh và được ủy quyền mới được phép hoạt động tại Ukraine; bất kỳ thiết bị nào chưa được xác minh sẽ bị vô hiệu hóa”, Bộ này cho biết thêm, đồng thời kêu gọi tất cả các chỉ huy đơn vị quân đội Ukraine cũng như người dân nhanh chóng ghi danh số sê-ri thiết bị đầu cuối Starlink của họ với các cơ quan nhà nước khác nhau của Ukraine.
Chỉ một ngày sau, hệ thống Starlink quy mô lớn tại chiến tuyến đã bị ngừng hoạt động.
“Người Nga không chỉ gặp vấn đề ở các mặt trận; kẻ thù đang gặp thảm họa. Toàn bộ hệ thống chỉ huy quân đội đang sụp đổ. Các chiến dịch tấn công đã bị dừng lại ở nhiều khu vực. Quân đội chúng ta cũng báo cáo gặp vấn đề với những người không kịp thời cung cấp danh sách cho các trạm Starlink tư nhân. Quá trình giải quyết đang được tiến hành”, Sergii Bezkrestnov, cố vấn Bộ Quốc phòng Ukraine, cho biết.
Nhiều đơn vị của Ukraine đã báo cáo rằng các thiết bị đầu cuối Starlink của họ, ngay cả khi đã được ghi danh, đã ngừng hoạt động, gây nguy hiểm cho các hoạt động của máy bay điều khiển từ xa và công tác di tản. Tuy nhiên, tình hình đã bắt đầu chuyển biến theo chiều hướng tốt hơn.
“Một số trạm Starlink bị chặn đã hoạt động trở lại; các kíp vận hành đang thực hiện nhiệm vụ của mình. Tôi hy vọng rằng tất cả sẽ sớm hoạt động trở lại”, Serhii Kostinskyi, chỉ huy đơn vị máy bay điều khiển từ xa “Serafims” của Ukraine, cho biết.
Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov đã đích thân cảm ơn Musk về việc vô hiệu hóa Starlink cho quân đội Nga tại Ukraine, nói rằng tỷ phú công nghệ này một lần nữa đã giúp đỡ vào thời điểm then chốt. “Không có gì,” Musk đáp lại qua X.
Quyết định của Musk về việc nhanh chóng kích hoạt các trạm đầu cuối Starlink vào tháng 2 năm 2022 đã khiến kết nối Starlink trở nên thiết yếu không chỉ đối với quân đội Ukraine mà còn đối với cơ sở hạ tầng dân sự và năng lượng.
Hơn 50.000 thiết bị đầu cuối đã được triển khai trên khắp cả nước kể từ khi chiến tranh bắt đầu, được cung cấp thông qua các nhà tài trợ, đối tác quốc tế và Bộ Chuyển đổi số của Ukraine. Ngoài ra, hàng trăm ngàn thiết bị đầu cuối đã được người dân Ukraine mua để phục vụ nhu cầu dân sự và ngành năng lượng quốc gia.
Các thiết bị đầu cuối này đã giúp khôi phục nhanh chóng thông tin liên lạc tại các khu vực mới được giải phóng và bảo đảm sự liên tục cho các dịch vụ khẩn cấp, hoạt động của chính phủ và cơ sở hạ tầng thiết yếu. Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết Starlink được sử dụng bởi các nhà cung cấp dịch vụ internet và nhà mạng viễn thông, nhân viên y tế và quân nhân, giáo viên và tình nguyện viên, nhà báo và các công ty CNTT, cũng như các đội cấp cứu hoạt động tại các trung tâm phục hồi.
[Politico: Russian offensive appears to be slowing after Musk blocks Starlink access, Ukraine says]
8. Kristi Noem cho biết bà đã tìm ra nguồn rò rỉ thông tin quan trọng từ Bộ An ninh Nội địa, gọi tắt là DHS.
Bộ trưởng Bộ An ninh Nội địa, gọi tắt là DHS Kristi Noem cho biết cơ quan này đã xác định được “một kẻ rò rỉ thông tin trái phép khác” trong một bài đăng trên X hôm thứ Tư, đồng thời cho biết thêm bà sẽ chuyển hồ sơ của người này cho Bộ Tư pháp, gọi tắt là DOJ để truy tố hình sự.
Bà Noem cho biết người tiết lộ thông tin là nguồn tin của nhà báo Shawn Cohen thuộc tờ Daily Mail, và bà đã gắn thẻ ông này trong bài đăng, viết rằng, “@spccohen lại mất thêm một nguồn tin nữa.”
Tạp chí Newsweek đã liên hệ với Bộ Tư pháp thông qua cổng thông tin trực tuyến của họ và với Bộ An ninh Nội địa, gọi tắt là DHS và Cohen qua email vào thứ Tư để xin bình luận.
Động thái leo thang của bà Noem đánh dấu một lời cảnh báo mạnh mẽ đối với các nhân viên chính phủ và nhà thầu tiết lộ chi tiết hoạt động cho báo chí, thể hiện sự đồng thuận của lãnh đạo Bộ An ninh Nội địa, gọi tắt là DHS với nỗ lực của chính quyền Tổng thống Trump nhằm đẩy nhanh việc thực thi luật nhập cư và ngăn chặn các vụ rò rỉ thông tin mà các quan chức cho rằng gây nguy hiểm cho các đặc vụ và làm suy yếu các vụ bắt giữ.
Đã có những lời kêu gọi từ cả hai đảng yêu cầu bà Noem từ chức sau vụ sát hại hai thường dân Mỹ - Renee Nicole Good và Alex Pretti - bởi các đặc vụ liên bang ở Minnesota hồi tháng trước.
Hôm thứ Tư, bà Noem cho biết Bộ An ninh Nội địa, gọi tắt là DHS đã xác định được “một người rò rỉ thông tin tích cực khác” đang làm nguồn tin cho một nhà báo của tờ Daily Mail.
Mặc dù chưa rõ những chi tiết nào, nếu có, đã bị rò rỉ cho Cohen, nhưng bà Noem cho biết bà dự định chuyển hồ sơ người bị cáo buộc làm rò rỉ thông tin cho Bộ Tư pháp để truy tố tội hình sự.
“Chúng tôi vừa bắt được một kẻ rò rỉ thông tin trái phép khác, gây nguy hiểm cho lực lượng thực thi pháp luật của @DHSgov khi họ đang phải đối mặt với mức độ đe dọa giết người tăng 8000%”, bà nói thêm, “Tôi dự định chuyển hồ sơ cá nhân này cho @TheJusticeDept để truy tố hình sự”.
Trước đó, bà Noem đã chia sẻ rằng các mối đe dọa đối với các đặc vụ liên bang đang gia tăng, nói với chương trình Fox & Friends Weekend hồi tháng 10 rằng một số đặc vụ liên bang đã trở thành mục tiêu trong bối cảnh tăng cường thực thi luật nhập cư trên khắp cả nước bằng cách bị các “băng đảng, thành viên cartel và các tổ chức khủng bố khét tiếng” treo thưởng để giết hại.
Những phát ngôn của bà được đưa ra sau vụ nổ súng vào một thường dân trong tháng đó, người mà bà Noem cáo buộc đã “bao vây” các đặc vụ liên bang trong một chiến dịch. Tại thời điểm bài báo được đăng tải, không có số liệu thống kê đáng tin cậy nào cho thấy mức độ đe dọa đối với các đặc vụ liên bang đã tăng 8.000%.
Năm ngoái, khi hai người bị cáo buộc rò rỉ thông tin khác được xác định, bà Noem cho biết họ có thể phải đối mặt với án tù liên bang lên đến 10 năm, theo báo cáo của The Hill.
Vào thời điểm đó, bà Noem cũng cho biết sẽ mở rộng các biện pháp phát hiện rò rỉ thông tin, bao gồm cả việc sử dụng máy phát hiện nói dối, và tiếp tục thay đổi nhân sự tại Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Hoa Kỳ, gọi tắt là ICE khi Bộ An ninh Nội địa, gọi tắt là DHS theo đuổi các mục tiêu thực thi pháp luật.
Cohen là phóng viên cao cấp thuộc nhóm tin độc quyền của tờ Daily Mail, tiểu sử trên mạng xã hội của ông cho biết ông là tác giả của cuốn sách tội phạm có thật “College Girl, Missing”, được mô tả là sách bán chạy nhất của New York Times.
Ông cũng từng làm việc nhiều năm cho tờ The Journal News, một cơ quan truyền thông của tập đoàn Gannett tại hạt Westchester, bang New York.
Hiện vẫn chưa rõ ai bị cáo buộc làm rò rỉ thông tin và là nguồn tin cho Cohen.
[Newsweek: Kristi Noem Says She Found a Source of Major DHS Leaks]
9. Tổng thống Trump ủng hộ ông Orbán trước thềm cuộc bầu cử quan trọng ở Hung Gia Lợi.
Tổng thống Donald Trump hôm thứ Sáu đã lên tiếng ủng hộ Thủ tướng theo chủ nghĩa dân túy dân túy của Hung Gia Lợi, Viktor Orbán, người đang đối mặt với thách thức nghiêm trọng nhất đối với quyền lực của mình trong hơn một thập niên qua tại cuộc bầu cử quốc hội dự kiến diễn ra vào tháng Tư.
“Viktor Orbán là một người bạn chân thành, một chiến binh và một NGƯỜI CHIẾN THẮNG, và tôi hoàn toàn ủng hộ ông ấy tái đắc cử chức Thủ tướng Hung Gia Lợi”, Tổng thống Trump nói.
Tổng thống Trump viết rằng quan hệ giữa Budapest và Washington đã đạt đến “tầm cao mới về hợp tác và những thành tựu ngoạn mục” dưới thời hai nhà lãnh đạo.
Việc Tổng thống Trump ủng hộ ông Orbán phù hợp với Chiến lược An ninh Quốc gia của Mỹ được công bố hồi tháng 12, trong đó chính quyền Tổng thống Trump cam kết tăng cường sức mạnh cho “các đảng yêu nước Âu Châu”.
Ông Orbán từ lâu đã là đồng minh thân cận của Tổng thống Trump và là một trong những nhà lãnh đạo Âu Châu đầu tiên ủng hộ chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2016 của ông. Đảng Fidesz theo chủ nghĩa dân tộc của ông Orbán đã trở thành hình mẫu cho những người theo chủ nghĩa dân túy MAGA, đặc biệt là với lập trường cứng rắn đối với quyền của các nhóm thiểu số và vấn đề di cư.
Tổng thống Trump cũng đồng quan điểm với ông Orbán về quyết định của Hung Gia Lợi tiếp tục mua dầu của Nga, ngay cả khi Âu Châu tìm cách giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung năng lượng của Mạc Tư Khoa. Sau đó, Tòa Bạch Ốc đã miễn trừ cho Hung Gia Lợi khỏi các lệnh trừng phạt của Mỹ về việc mua dầu của Nga trong một năm.
Cuộc bầu cử quốc hội Hung Gia Lợi ngày 12 tháng 4 có thể đe dọa quyền lực lâu dài của ông Orbán, trong bối cảnh những lời chỉ trích kéo dài về sự xói mòn dân chủ và vấn đề pháp quyền. Ông phải đối mặt với thách thức từ người đồng minh cũ nay trở thành kẻ thù không đội trời chung, Péter Magyar, nhà lãnh đạo đảng đối lập Tisza, hiện đang dẫn trước ông 12 điểm trong các cuộc thăm dò dư luận.
Cuộc bầu cử ở Hung Gia Lợi, với dân số 9,6 triệu người, là cuộc bầu cử quan trọng nhất ở Âu Châu năm nay. Ông Orbán đã trở thành một nhân tố gây rối chủ chốt trong Liên Hiệp Âu Châu, thường xuyên xung đột với Brussels và các thủ đô Âu Châu khác về việc ủng hộ Ukraine, trừng phạt Nga, và nhiều lần trì hoãn các quyết định cấp bách.
[Politico: Trump backs Orbán ahead of key Hungary election]
10. Hệ thống trí tuệ nhân tạo của Nga, Alice, biết sự thật, nhưng nó đã được huấn luyện để nói dối.
Khi một người dùng nói tiếng Nga hỏi Alice, hệ thống trí tuệ nhân tạo phổ biến nhất của Nga, ai đã gây ra chiến tranh ở Ukraine, câu trả lời đến không chút do dự: Ukraine, được phương Tây hậu thuẫn. Vụ thảm sát Bucha? Được dàn dựng. Chính phủ phát xít ở Kyiv? Đã được xác nhận.
Đây không phải là một chatbot nhỏ lẻ. Đây là trợ lý AI phổ biến nhất của Nga, được phát triển bởi công ty công nghệ lớn nhất nước này, đang truyền tải thông điệp tuyên truyền của Điện Cẩm Linh đến hàng triệu người.
Tôi biết điều này vì tôi đã thử nghiệm. Trong một nghiên cứu do Liên Hiệp Âu Châu tài trợ được trình bày tại một hội thảo do NATO hỗ trợ ở Brussels, tôi đã xây dựng một phương pháp luận để kiểm tra xem các hệ thống AI thực sự nói gì với người dùng về chiến tranh và những câu trả lời đó thay đổi như thế nào tùy thuộc vào ngôn ngữ.
Các phát hiện cho thấy Nga đã triển khai trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI như một loại vũ khí nhận thức. Phương Tây thậm chí còn chưa bắt đầu theo dõi nó.
Tôi đã thử nghiệm sáu mô hình AI chính trên bảy sự kiện được ghi chép đầy đủ về cuộc chiến: ai đã khơi mào cuộc chiến, ai đã gây ra tội ác ở Bucha, và liệu Ukraine có phạm tội “diệt chủng” ở Donbas hay không, cùng nhiều vấn đề khác. Mỗi câu hỏi được đặt ra bằng tiếng Anh, tiếng Ukraine và tiếng Nga.
Trợ lý ảo Alice của Yandex đã ủng hộ tuyên truyền của Điện Cẩm Linh trong 86% câu trả lời bằng tiếng Nga. Trong tiếng Anh, cùng một trợ lý ảo này lại từ chối trả lời 86% câu hỏi. Như vậy, nó vừa có chiến lược im lặng đối với khán giả quốc tế, vừa tích cực tung tin giả đối với người nói tiếng Nga.
Nhưng đây là bằng chứng không thể chối cãi. Tôi đã ghi lại màn hình khi Alice đưa ra câu trả lời chính xác về Bucha, khẳng định đúng rằng lực lượng Nga phải chịu trách nhiệm về những tội ác đã gây ra. Chỉ vài giây sau – khi người dùng hầu như chưa kịp đọc – Alice tự động ghi đè câu trả lời bằng một lời phủ nhận. Hệ thống biết sự thật. Nó được lập trình để che giấu sự thật đó.
Đây không giống như một lỗi nhu liệu. Khi cùng một lời nói dối xuất hiện trong 86% phản hồi bằng một ngôn ngữ duy nhất, thì đó chính là một vũ khí thông tin.
Vấn đề không chỉ giới hạn ở trí tuệ nhân tạo của Nga. Tôi đã thử nghiệm DeepSeek, mô hình trí tuệ nhân tạo hàng đầu của Trung Quốc, với cùng những câu hỏi đó. Bằng tiếng Anh và tiếng Ukraine, nó cho kết quả chính xác, xác định đúng Nga là bên gây hấn trong tất cả các câu trả lời.
Trong tiếng Nga, mô hình này đã thay đổi. Nó gọi cuộc Cách mạng EuroMaidan của Ukraine là một “cuộc đảo chính”. Nó mô tả cuộc xâm lược năm 2022 là một “chiến dịch quân sự đặc biệt” nhằm “bảo vệ cư dân Donbas” và “phi phát xít hóa Ukraine”. Trong 29% câu trả lời bằng tiếng Nga, DeepSeek đã sử dụng thuật ngữ của Điện Cẩm Linh.
Chúng ta thấy rằng cùng một mô hình và cùng một câu hỏi lại tạo ra những chân lý khác nhau tùy thuộc vào ngôn ngữ được sử dụng.
Những phát hiện này cho thấy một điều đáng lo ngại: sự liên kết đang nổi lên giữa không gian thông tin của Nga và Trung Quốc, nơi các hệ thống trí tuệ nhân tạo được đào tạo trên dữ liệu tiếng Nga hấp thụ và tái tạo tuyên truyền của nhà nước. Đối với hàng triệu người nói tiếng Nga ở Âu Châu, Israel, Hoa Kỳ và các nơi khác, điều này tạo ra một thực tại song song có thể tiếp cận thông qua việc chuyển đổi ngôn ngữ đơn giản.
Các mô hình phương Tây (ChatGPT, Claude, Gemini, Grok) hoạt động tốt hơn nhiều: độ chính xác 86-95%, không có thông tin tuyên truyền nào được ủng hộ. Nhưng chúng cũng có những vấn đề riêng.
Khi được hỏi, “Ai đã gây ra cuộc xung đột ở Ukraine?”, các mô hình này thường rơi vào tình trạng cân bằng sai lệch. Một mô hình trả lời rằng điều đó “phụ thuộc vào quan điểm của mỗi người” và “không phải là câu chuyện trắng đen”. Một mô hình khác đề xuất rằng “để hiểu đầy đủ về cuộc xung đột, cần phải thừa nhận” cả những lo ngại về việc NATO mở rộng và các hành động của Nga như những yếu tố chính đáng.
Khi các hệ thống trí tuệ nhân tạo coi một cuộc chiến tranh xâm lược đã được ghi nhận bởi các tòa án quốc tế, các cuộc điều tra của Liên Hiệp Quốc và nhiều năm báo chí độc lập như một vấn đề về “quan điểm khác nhau”, chúng không hề khách quan. Chúng đang che đậy cho luận điệu của kẻ xâm lược, thực chất là đang làm công việc của Nga trong chiến tranh nhận thức.
Đối với người Ukraine, những người đã dành nhiều năm đấu tranh để được công nhận thực tế của mình, việc chứng kiến các hệ thống trí tuệ nhân tạo phương Tây lưỡng lự trước những sự thật cơ bản là một hình thức phản bội.
Những gì cần thay đổi
Trước hết, Ukraine và các đồng minh nên yêu cầu sự minh bạch của AI. Nếu các mô hình hoạt động khác nhau tùy theo ngôn ngữ, điều này cần được công khai và có thể kiểm toán. Phương pháp luận mà tôi đã phát triển là mở và có thể sao chép; bất kỳ chính phủ hoặc tổ chức nào cũng có thể sử dụng nó.
Thứ hai, các công ty phương Tây phải giải quyết vấn đề “cả hai phía”. Việc điều chỉnh an toàn mà coi những sự thật đã được xác lập như những ý kiến gây tranh cãi sẽ phục vụ mục tiêu chiến tranh thông tin của Nga. Điều này đòi hỏi sự tham gia trực tiếp giữa các nhà hoạch định chính sách và các nhà phát triển trí tuệ nhân tạo.
Thứ ba, phương Tây phải nhận ra rằng việc hạn chế quyền truy cập AI tại các thị trường nói tiếng Nga không tạo ra một khoảng trống thông tin. Nó chỉ dọn đường cho Yandex và DeepSeek. Trong thời Chiến tranh Lạnh, phương Tây đã nỗ lực phá vỡ Bức màn Sắt bằng Đài Tiếng nói Hoa Kỳ. Ngày nay, bằng cách hạn chế quyền truy cập AI, các công ty công nghệ phương Tây đang vô tình củng cố nó.
Điện Cẩm Linh đã hiểu điều mà phương Tây chưa hiểu: Trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI là cơ sở hạ tầng mới của thực tại. Ai kiểm soát được nó sẽ kiểm soát những gì hàng triệu người sẽ tin về cuộc chiến này. Nga đã và đang chiến đấu trên mặt trận này. Đã đến lúc các đồng minh của Ukraine phải vào cuộc.
[Kyiv Independent: I tested Russia's AI. It knows the truth, but it's been trained to lie]
11. Tổng thống Zelenskiy công bố những thay đổi về nhân sự trong Không quân giữa lúc lo ngại về phòng không khu vực.
Ngày 6 tháng 2, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã công bố những thay đổi về nhân sự trong Không quân, sau những lời chỉ trích về năng lực phòng không khu vực.
Thông báo này được đưa ra sau khi Tổng thống Zelenskiy trước đó mô tả hệ thống phòng không ở một số khu vực là “không đạt yêu cầu”. Tổng thống cũng cho biết vào ngày 20 Tháng Giêng rằng việc tổ chức Lực lượng Không quân “cần phải khác đi” sau các cuộc tấn công của Nga vào các cơ sở năng lượng.
Theo Tổng thống Zelenskiy, những thay đổi này sẽ nhắm vào các đơn vị chịu trách nhiệm đánh chặn máy bay điều khiển từ xa của Nga, đặc biệt là các máy bay điều khiển từ xa kiểu Shahed.
Tổng thống nói thêm rằng bộ phận này của hệ thống phòng không phải hoạt động “mạnh mẽ hơn nhiều và ngăn ngừa những vấn đề hiện đang tồn tại”.
Tổng thống Zelenskiy cho biết ở một số khu vực, tuyến phòng thủ được tổ chức tốt hơn, trong khi ở những khu vực khác “vẫn còn rất nhiều việc phải làm”.
Theo tổng thống, Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov đang giải quyết vấn đề này, và tư lệnh Không quân đã nhận được thêm chỉ thị.
“Mọi thứ có hiệu quả theo một hướng nào đó, ở một cấp độ nào đó, đều nên được áp dụng ở bất cứ nơi nào có ít kết quả (tích cực) hơn. Và mỗi ngày đều quan trọng. Tất cả các quyết định nên được thực hiện càng nhanh càng tốt”, Tổng thống Zelenskiy nói.
Các cuộc tấn công của Nga vào giữa và cuối tháng Giêng gần đây đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine, dẫn đến tình trạng mất điện khẩn cấp trên nhiều khu vực. Đồng thời, các cuộc tấn công này cũng làm gián đoạn nguồn cung cấp nước và hệ thống sưởi ấm, khiến nhiệt độ ngoài trời giảm xuống dưới −20 °C (−4 °F).
Kyiv và vùng lân cận là những nơi bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Một số tòa nhà dân cư ở thủ đô đã không có hệ thống sưởi ấm trong khoảng ba tuần.
Một sự việc nghiêm trọng trong hệ thống năng lượng của Ukraine cũng xảy ra vào ngày 31 Tháng Giêng sau sự gián đoạn đường dây truyền tải giữa Rumani và Moldova, cũng như giữa miền tây và miền trung Ukraine.
Yurii Ihnat, nhà lãnh đạo bộ phận thông tin liên lạc của Không quân, cho biết tình trạng thiếu hỏa tiễn phòng không đã khiến một số hệ thống phòng không của Ukraine đôi khi bị bỏ trống trong bối cảnh nguy cơ bị Nga tấn công tiếp theo.
“Đôi khi, các hệ thống hỏa tiễn phòng không của chúng ta, chẳng hạn như NASAMS hoặc IRIS-T, đơn giản là không có đủ thời gian để nạp lại đạn trong những cuộc tấn công quy mô lớn như vậy,” Ihnat nói.
Đồng thời, các cuộc tấn công của Nga quá dữ dội khiến việc bắn hạ tất cả các mục tiêu trên không trở thành một thách thức khó khăn đối với hệ thống phòng không đang quá tải của Ukraine.
“Ngay cả khi 80% tổng số máy bay bị bắn hạ, 20% còn lại vẫn gây ra thiệt hại lớn,” ông nói thêm.
[Kyiv Independent: Zelensky announces Air Force personnel changes amid regional air defense concerns]
12. Bộ trưởng Tài chính Mỹ gắn các biện pháp trừng phạt mới đối với Nga với tiến triển trong các cuộc đàm phán hòa bình ở Ukraine.
Ngày 5 tháng 2, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết tại một phiên điều trần của ủy ban Thượng viện rằng Washington sẽ quyết định có áp đặt các biện pháp trừng phạt mới đối với Nga hay không dựa trên tiến triển trong các cuộc đàm phán hòa bình về Ukraine.
Ông Bessent cho biết Mỹ sẽ “xem xét” các biện pháp bổ sung nhằm vào “hạm đội bóng tối” của Nga, một bước mà Tổng thống Trump chưa thực hiện kể từ khi trở lại nắm quyền.
“Chúng ta sẽ xem các cuộc đàm phán hòa bình sẽ đi đến đâu,” Bessent nói thêm.
Những phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh các quan chức Ukraine, Nga và Mỹ vẫn đang tiếp tục tham gia vào các cuộc đàm phán ngoại giao mới, mà tất cả các bên đều mô tả là mang tính xây dựng, mặc dù chưa có bước đột phá nào được ghi nhận.
Vòng đàm phán gần đây nhất diễn ra tại Abu Dhabi vào ngày 4-5 tháng 2, và Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết cuộc họp ba bên tiếp theo sẽ diễn ra “trong tương lai gần”.
Ông Bessent là thành viên phái đoàn Mỹ tham gia đàm phán với Nga tại Miami vào ngày 31 tháng Giêng. Ông đã chỉ ra các lệnh trừng phạt trước đó của Mỹ đối với các công ty năng lượng Nga như bằng chứng về áp lực của Washington, gọi đó là một “thành tựu trừng phạt lớn”.
Vào tháng 10, Hoa Kỳ đã trừng phạt tập đoàn năng lượng khổng lồ Lukoil của Nga và một công ty dầu khí lớn khác, Rosneft, bằng cách đóng băng tài sản của Lukoil tại Mỹ và đe dọa áp đặt các biện pháp trừng phạt thứ cấp đối với các thực thể nước ngoài tiếp tục giao dịch với các công ty này.
Ông Bessent cho biết những biện pháp đó đã giúp thúc đẩy Mạc Tư Khoa tiến tới đàm phán.
Một quan chức Tòa Bạch Ốc nói với tờ Kyiv Independent rằng các cơ quan của Mỹ đã được chỉ thị chuẩn bị các phương án chính sách trừng phạt cho tổng thống, đồng thời nhấn mạnh rằng quyết định cuối cùng thuộc về Tổng thống Trump.
Trong khi các nỗ lực ngoại giao vẫn tiếp diễn, Nga đã tăng cường các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine, gây thiệt hại cho các nhà máy điện trên khắp đất nước, điều mà nhiều người cho là một nỗ lực nhằm gây áp lực buộc Kyiv chấp nhận các yêu cầu tối đa của Mạc Tư Khoa trong các cuộc đàm phán hòa bình.
[Kyiv Independent: US Treasury chief ties new Russia sanctions to progress in Ukraine peace talks]