1. Anh bất đồng với Pháp và Ý về cuộc đàm phán với Putin.
Anh đã bất đồng quan điểm với Pháp và Ý về việc liệu Âu Châu có nên nối lại các cuộc đàm phán trực tiếp với Putin hay không, với Ngoại trưởng Yvette Cooper cảnh báo rằng Mạc Tư Khoa không cho thấy bất kỳ sự quan tâm đáng tin cậy nào đến hòa bình.
Trả lời phỏng vấn POLITICO hôm thứ Năm, Cooper đã bác bỏ những đề xuất từ các nhà lãnh đạo ở Paris và Rôma rằng các đồng minh Âu Châu nên xem xét việc nối lại quan hệ ngoại giao với Putin như một phần nỗ lực nhằm chấm dứt chiến tranh ở Ukraine.
“Tôi nghĩ điều chúng ta cần là bằng chứng cho thấy Putin thực sự muốn hòa bình, và hiện tại, tôi vẫn chưa thấy điều đó”, bà nói.
Những bình luận này được đưa ra trong bối cảnh Brussels lo ngại rằng Liên Hiệp Âu Châu có thể bị gạt ra ngoài lề nếu Washington dẫn đầu bất kỳ cuộc đàm phán nào trong tương lai với Mạc Tư Khoa. Những lo ngại đó đã thúc đẩy các động thái ở Brussels nhằm củng cố ảnh hưởng của Liên Hiệp Âu Châu, bao gồm kế hoạch thành lập một đặc phái viên chuyên trách của Liên Hiệp Âu Châu tại Ukraine để bảo đảm khối này có tiếng nói trong bất kỳ cuộc đàm phán nào trong tương lai.
Cooper lập luận rằng hiện tại, trọng tâm ngoại giao nằm ở Ukraine và những người ủng hộ thân cận nhất của nước này.
Bà nói: “Những gì chúng ta đã thấy là sự cam kết rất lớn của Ukraine đối với công việc đang được thực hiện cùng với Mỹ và được Âu Châu hỗ trợ để xây dựng các kế hoạch hòa bình bao gồm cả các bảo đảm an ninh. Nhưng cho đến nay, tôi chưa thấy bằng chứng nào cho thấy Putin sẵn sàng ngồi vào bàn đàm phán, hoặc sẵn sàng thảo luận.”
Bà nói, trong trường hợp thiếu bằng chứng đó, áp lực lên Mạc Tư Khoa phải được gia tăng chứ không phải giảm bớt, thông qua các biện pháp trừng phạt và hỗ trợ quân sự.
“Tôi nghĩ rằng song song với công việc quan trọng này, chúng ta vẫn phải sẵn sàng gây thêm áp lực, áp lực kinh tế, và cả áp lực quân sự lên Nga thông qua hỗ trợ quân sự cho Ukraine”, Cooper nói thêm.
[Politico: UK splits with France and Italy over Putin talks]
2. Khartiia tuyên bố 70 binh sĩ Nga “bị tiêu diệt” trong cuộc tấn công gần Kharkiv.
Lữ đoàn Khartiia của Ukraine cho biết ngày 15 Tháng Giêng rằng một nhóm lớn binh sĩ Nga đang băng qua vùng đất phủ đầy tuyết phía bắc Kharkiv đã bị máy bay điều khiển từ xa, pháo binh và bộ binh tiêu diệt, khiến khoảng 70 người thiệt mạng.
Lữ đoàn Khartiia đã đẩy lùi một cuộc tấn công của Liên bang Nga và “tiêu diệt” khoảng 70 lính xâm lược Nga, đơn vị này cho biết trong một bài đăng trên YouTube.
“Trong một tuần, lực lượng xâm lược của Nga đã cố gắng tấn công khu vực trách nhiệm của Lữ đoàn 13 thuộc Lực lượng Vệ binh Quốc gia Khartiia ở phía bắc Kharkiv. Nhờ sự phối hợp nhịp nhàng của các thành viên Khartiia — bộ binh, người điều khiển UAV, pháo binh và các đơn vị khác — nỗ lực này đã bất thành”, thông báo cho biết thêm.
[Kyiv Independent: 70 Russian soldiers 'destroyed' during assault near Kharkiv, Khartiia claims]
3. Dân biểu đảng Cộng hòa chỉ trích mạnh mẽ việc Tổng thống Trump phát biểu về cuộc xâm lược Greenland là “một trong những điều ngu ngốc nhất” có thể phá hoại NATO.
Ngày 14 tháng Giêng, Dân biểu đảng Cộng hòa Don Bacon nói với tờ Kyiv Independent rằng việc Mỹ xâm lược Greenland sẽ là “một trong những điều tồi tệ nhất” mà bất kỳ tổng thống Mỹ nào đã làm trong những năm gần đây, khi Tòa Bạch Ốc leo thang những lời lẽ chỉ trích đối với vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch.
Tổng thống Donald Trump đã nhiều lần khẳng định Greenland có tầm quan trọng sống còn đối với an ninh quốc gia của Mỹ, nói rằng Washington sẽ giành được hòn đảo này “bằng cách này hay cách khác” và tất cả các lựa chọn, bao gồm cả sử dụng vũ lực, đều vẫn được xem xét.
Greenland và Đan Mạch đã kiên quyết bác bỏ mọi đề xuất về việc bán hoặc chiếm giữ hòn đảo này, cảnh báo rằng các mối đe dọa bằng vũ lực là liều lĩnh và các vấn đề an ninh nên được giải quyết giữa các đồng minh, chứ không phải bằng sự cưỡng ép.
Những phát ngôn của Tổng thống Trump đã khiến các đồng minh của Mỹ lo ngại và vấp phải sự phản đối từ chính đảng của ông.
Những tuyên bố của Tổng thống Trump đã thúc đẩy Bacon, cùng với các Dân biểu Dân chủ Hạ viện, đưa ra dự luật “Không cấp kinh phí cho cuộc xâm lược NATO”, một đạo luật nhằm ngăn chặn bất kỳ hành động quân sự nào của Mỹ chống lại lãnh thổ NATO.
“Tôi đã nói với các bạn cách đây một hoặc hai tháng rằng điều đó thật nực cười,” Bacon nói. “Nhưng Tổng thống Trump và nhóm của ông ấy cứ khăng khăng rằng phương án quân sự vẫn đang được xem xét.”
“Đó là một trong những điều ngu ngốc nhất mà tôi từng nghe. Tôi rất tiếc phải nói như vậy,” anh ta nói thêm.
Ông Bacon cho rằng đường lối của Tòa Bạch Ốc thật đáng kinh ngạc, không chỉ vì nội dung mà còn vì nó coi các đồng minh như kẻ thù. Ông lập luận rằng Đan Mạch và Greenland có lẽ đã sẵn sàng hợp tác sâu rộng hơn nếu Washington theo đuổi vấn đề này bằng con đường ngoại giao.
Cơ hội bị bỏ lỡ với các đồng minh
Theo Bacon, Greenland và Đan Mạch trước đây đã thể hiện sự sẵn lòng thảo luận về việc mở rộng sự hiện diện quân sự của Mỹ, bao gồm cả việc xây dựng thêm các căn cứ, nếu được tiếp cận với tư cách là đối tác chứ không phải là mục tiêu.
Ông lưu ý rằng Greenland cũng hoan nghênh đầu tư trên cơ sở cùng có lợi, bao gồm cả các dự án khai thác mỏ, do những thách thức về hậu cần khi hoạt động ở Bắc Cực.
“Tổng thống Trump hoàn toàn có thể làm điều này với tư cách là một người bạn, chứ không phải là một kẻ thù.”
Bacon cho biết ông cảm thấy buộc phải lên tiếng.
“ Tôi sẽ đứng lên phản đối điều đó. Tôi ước mình không phải làm vậy. Tôi nghĩ điều đó thật ngớ ngẩn,” ông nói. “Tôi cảm thấy mình có nghĩa vụ phải đứng lên và nói rằng người Cộng hòa này không đồng ý.”
NATO đang gặp nguy hiểm
Ngoài Greenland, Bacon cảnh báo rằng bất kỳ động thái nào của Mỹ chống lại vùng lãnh thổ này đều có nguy cơ gây thiệt hại thảm khốc cho NATO, mà ông mô tả là “liên minh thành công nhất” trong lịch sử hiện đại.
“Điều này khiến tôi đau lòng và buồn rầu,” ông nói, lập luận rằng chính quyền hiện tại đang làm suy yếu NATO cả về lời nói lẫn chính sách. “Lời nói và hành động đã làm suy yếu NATO.”
Bacon cũng cảnh báo rằng chủ nghĩa “Nước Mỹ trên hết” đang nghiêng về chủ nghĩa biệt lập một cách nguy hiểm.
“Chúng ta muốn đặt nước Mỹ lên hàng đầu và chỉ riêng nước Mỹ,” ông nói. “Khi nói chỉ riêng nước Mỹ, điều đó có nghĩa là nước Mỹ yếu hơn, phải không? Nước Mỹ không có liên minh là một quốc gia yếu hơn.”
Một số quốc gia hàng đầu của Liên Hiệp Âu Châu đã công khai ủng hộ Đan Mạch trong cuộc tranh chấp này, cho thấy mức độ lo ngại sâu sắc ở Âu Châu. Tuy nhiên, Tổng thống Trump lập luận rằng NATO sẽ trở nên “mạnh mẽ và hiệu quả hơn” nếu Greenland nằm dưới sự kiểm soát của Mỹ.
Ngược lại, Nga dường như hoan nghênh lập trường của Tổng thống Trump. Cựu Tổng thống Nga Dmitry Medvedev thậm chí còn mỉa mai kêu gọi Tổng thống Trump nhanh chóng sáp nhập Greenland.
Giá trị chiến lược, sự phản kháng của công chúng
Tầm quan trọng của Greenland nằm ở vị trí địa lý của nó. Khi băng ở Bắc Cực tan chảy, hòn đảo này đang trở thành trung tâm của các tuyến đường vận chuyển mới nổi và là nơi tiếp cận nguồn tài nguyên khoáng sản rộng lớn.
Hòn đảo này, nơi sinh sống của khoảng 56.000 người, hiện đã có một căn cứ quân sự của Mỹ.
Tuy nhiên, lập trường của Tổng thống Trump lại trái ngược với dư luận trong nước. Một cuộc khảo sát của Reuters/Ipsos cho thấy chỉ có 17% người Mỹ ủng hộ nỗ lực sáp nhập Greenland.
Đối với Bacon, khoảng cách giữa lời nói và thực tế là rất rõ rệt — và nguy hiểm.
“Họ dường như quên rằng chúng ta đã tham gia Thế chiến II, chúng ta có NATO, và nó đã thành công, và chúng ta là người lãnh đạo thế giới tự do,” ông nói. “Chúng ta phải hành động như vậy.”
[Kyiv Independent: Republican congressman blasts Trump's Greenland invasion talk as 'one of the dumbest things' that could wreck NATO]
4. Pháp sẽ gửi ‘lực lượng trên bộ, trên không và trên biển’ đến Greenland
Tổng thống Emmanuel Macron hôm thứ Năm cho biết Pháp sẽ tăng cường hiện diện quân sự tại Greenland trong những ngày tới, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tiếp tục gia tăng áp lực trong nỗ lực sáp nhập lãnh thổ của Đan Mạch này.
“Một đội ngũ binh sĩ Pháp ban đầu đã có mặt tại hiện trường và sẽ được tăng cường trong những ngày tới bằng các phương tiện trên bộ, trên không và trên biển”, Macron nói với các tướng lĩnh quân đội cao cấp trong bài phát biểu năm mới trước quân đội.
“Pháp và các nước Âu Châu phải tiếp tục hiện diện ở bất cứ nơi nào lợi ích của họ bị đe dọa, mà không leo thang xung đột, nhưng phải kiên quyết tôn trọng chủ quyền lãnh thổ”, ông nói thêm khi phát biểu tại Istres, một căn cứ không quân ở miền nam nước Pháp, nơi đóng quân của các máy bay chiến đấu có khả năng mang vũ khí hạt nhân.
Hôm thứ Tư, một số quốc gia Âu Châu, bao gồm Pháp, Đức, Thụy Điển và Na Uy, tuyên bố sẽ cử quân đội đến Greenland để tham gia cuộc tập trận quân sự của Đan Mạch, trong bối cảnh Tổng thống Trump liên tục đe dọa rằng Mỹ có thể dùng vũ lực để chiếm hòn đảo này.
Sau cuộc gặp tại Tòa Bạch Ốc hôm thứ Tư, Đan Mạch và Greenland “vẫn còn bất đồng cơ bản” với Mỹ, theo tuyên bố của Đan Mạch.
Trong một động thái rõ ràng nhằm chỉ trích Tổng thống Trump, người mà ông không nêu tên, Macron đã phê phán “một chủ nghĩa thực dân mới đang hoành hành trong một số người”. Ông nói thêm rằng người Âu Châu có đủ khả năng để bớt phụ thuộc vào Mỹ, đồng thời tiết lộ rằng hai phần ba năng lực tình báo của Ukraine hiện do Pháp cung cấp.
Trong bài phát biểu trước Nội閣 hôm thứ Tư, Macron cảnh báo rằng nếu Hoa Kỳ chiếm Greenland từ Đan Mạch, điều đó sẽ gây ra một loạt hậu quả “chưa từng có”, một phát ngôn nhân của chính phủ cho biết.
Theo POLITICO đưa tin, tổng thống Pháp đã triệu tập cuộc họp hội đồng quốc phòng sáng thứ Năm để thảo luận về cả cuộc nổi dậy ở Iran và tình hình ở Greenland.
Ông Macron bắt đầu tăng chi tiêu quốc phòng trở lại ngay sau khi đắc cử vào năm 2017, thậm chí trước cả cuộc tấn công toàn diện của Nga vào Ukraine và cam kết của NATO về việc tăng ngân sách.
Tổng thống Pháp xác nhận rằng Pháp sẽ tìm cách tăng chi tiêu quốc phòng thêm 36 tỷ euro trong giai đoạn 2026-2030, đồng thời cho biết ông muốn dự luật kế hoạch quân sự sửa đổi được quốc hội thông qua trước ngày 14 tháng 7. Ông nói với cử tri: “Thập niên tái vũ trang của Pháp đang mang lại kết quả… và những nỗ lực tái vũ trang sẽ tiếp tục”.
Tuy nhiên, luật kế hoạch quân sự đã bị trì hoãn do cuộc khủng hoảng chính trị leo thang ở Pháp. Ban đầu, luật này dự kiến được thông qua vào mùa thu năm ngoái và đã bị hoãn lại nhiều lần. Bên cạnh đó, khoản tăng ngân sách 6,7 tỷ euro cho năm 2026 vẫn chưa được các nhà lập pháp phê duyệt, và vẫn chưa rõ liệu chính phủ có thể thuyết phục các nghị sĩ thông qua ngân sách năm nay hay không (và khi nào).
Trong một động thái công kích khác nhằm vào Tổng thống Trump, Macron nói rằng Paris không tăng chi tiêu quân sự để “làm hài lòng đồng minh này hay đồng minh kia, mà dựa trên phân tích của chúng tôi về mối đe dọa”. Đó là ám chỉ đến quyết định của NATO năm ngoái về việc đặt mục tiêu chi tiêu quốc phòng mới là 5% GDP - sau áp lực đáng kể từ tổng thống Mỹ.
Ba ưu tiên chính trong việc tăng chi tiêu của Pháp là: tăng kho dự trữ đạn dược; phát triển năng lực tự chủ trong phòng không, hệ thống cảnh báo sớm, không gian và các cuộc tấn công tầm xa; và nâng cao khả năng hành động nhanh chóng của quân đội.
“Năm nay sẽ là một phép thử về uy tín trên nhiều phương diện, và chúng tôi đã sẵn sàng,” Macron nói.
Tổng thống Pháp, người có tiền lệ cải tổ ngành công nghiệp quốc phòng, cũng chỉ trích các nhà thầu quân sự của nước này, cho rằng một số trong số họ có nguy cơ bị “buộc phải rời khỏi thị trường” vì tốc độ đổi mới và giao hàng chậm.
“Tôi muốn yêu cầu các bạn nhiều hơn nữa. Chúng ta cần sản xuất nhanh hơn, sản xuất với số lượng lớn và tiếp tục tăng cường sản xuất hàng loạt với các hệ thống nhẹ hơn và các phương pháp đổi mới,” Macron nói. “Tôi cần một ngành công nghiệp không coi quân đội Pháp là khách hàng độc quyền. Chúng ta có thể tìm kiếm các giải pháp của Âu Châu nếu chúng nhanh hơn hoặc hiệu quả hơn. Chúng ta cũng phải trở nên Âu Châu hơn trong hoạt động mua sắm và trong các chiến lược công nghiệp của mình.”
Thông thường, nhà nước Pháp chủ yếu mua thiết bị quân sự của các nước sản xuất trong nước, nhưng Paris ngày càng mở rộng chi tiêu cho các nước Âu Châu khác, gần đây nhất là bằng việc ký kết thỏa thuận với hãng Saab của Thụy Điển để mua máy bay giám sát và điều khiển GlobalEye.
Ông cũng cho rằng Pháp đang “chậm chân” trong lĩnh vực máy bay điều khiển từ xa vì các công ty Pháp chưa thiết lập đủ quan hệ đối tác với Ukraine và hiện đang bị các đối thủ vượt mặt.
Mặc dù chỉ trích mạnh mẽ tổ hợp công nghiệp quân sự của Pháp, Macron vẫn dành lời khen ngợi cho Paris vì lập trường hoài nghi lâu nay về việc phụ thuộc quá nhiều vào Mỹ và những lời kêu gọi về quyền tự chủ chiến lược cũng như một trụ cột Âu Châu trong NATO.
“Điều ban đầu là niềm tin của người Pháp trước mối đe dọa ngày càng gia tăng, giờ đã trở nên rõ ràng đối với người Âu Châu,” Macron nói với khán giả. “Chúng ta đã đúng khi bắt đầu, ngay cả khi chỉ dựa vào nỗ lực của riêng mình.”
[Politico: France to send ‘land, air and sea assets’ to Greenland]
5. Tổng thống Trump tuyên bố Putin sẵn sàng đạt được thỏa thuận hòa bình, nhưng Tổng thống Zelenskiy vẫn còn lưng chừng.
Putin sẵn sàng đạt được thỏa thuận chấm dứt cuộc chiến toàn diện của Nga, nhưng Ukraine thì không, Tổng thống Donald Trump nói với Reuters hôm 14 tháng Giêng.
“Tôi nghĩ Putin sẵn sàng đạt được thỏa thuận. Tôi nghĩ Ukraine thì chưa sẵn sàng lắm,” Tổng thống Trump tuyên bố, nói rằng Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đang cản trở nỗ lực này.
“Chúng ta phải thuyết phục Tổng thống Zelenskiy đồng ý với điều đó,” ông nói.
Ukraine đã đồng ý với một số đề xuất hòa bình do Mỹ hậu thuẫn. Nga không đồng ý với bất kỳ đề xuất nào và tiếp tục cuộc chiến mà họ đã phát động gần bốn năm trước.
Khi được hỏi liệu Mỹ có sẵn sàng cung cấp các bảo đảm an ninh cho Ukraine hay không, Tổng thống Trump không loại trừ khả năng này.
“Nếu chúng ta có thể làm được điều gì đó, chúng ta sẽ giúp đỡ. Họ đang mất 30.000 binh sĩ mỗi tháng, cả từ phía họ và Nga. Giờ đây, Âu Châu sẽ giúp chúng ta giải quyết vấn đề đó”, ông nói.
Tổng thống Trump và Tổng thống Zelenskiy đã gặp nhau tại Florida vào ngày 28 tháng 12, nơi hai nhà lãnh đạo mô tả cuộc đàm phán là hiệu quả.
Trước cuộc gặp với Tổng thống Trump, Tổng thống Zelenskiy hôm 26 tháng 12 cho biết kế hoạch hòa bình 20 điểm đã hoàn thành 90%, và ông coi cuộc gặp với nhà lãnh đạo Mỹ là cơ hội để bảo đảm mọi thứ đã sẵn sàng 100%.
Ngày 12 tháng Giêng, Tổng thống Zelenskiy cho biết ông đã chỉ thị cho nhóm đàm phán của Ukraine hoàn thiện văn kiện bảo đảm an ninh với Mỹ và đệ trình để xem xét “ở cao cấp nhất”.
Ông nói: “Chúng tôi đã vạch ra tầm nhìn của mình, và cần có phản hồi rõ ràng từ phía Nga về việc liệu họ đã sẵn sàng chấm dứt chiến tranh trên những điều khoản thực tế hay chưa”.
Trong bối cảnh những nỗ lực đó, một quan chức Tòa Bạch Ốc nói với tờ Kyiv Independent rằng “trong vài tuần qua, nhóm của Tổng thống Trump đã đạt được tiến bộ vượt bậc trong việc chấm dứt chiến tranh giữa Nga và Ukraine.”
Ukraine sẵn sàng chấp nhận những nhượng bộ lớn, bao gồm việc trì hoãn gia nhập NATO nếu được bảo đảm an ninh vững chắc và rút quân khỏi các “vùng kinh tế tự do” tiềm năng trong bối cảnh Điện Cẩm Linh yêu cầu Kyiv rút quân khỏi tỉnh Donetsk ở miền đông Ukraine.
“Họ đang tìm kiếm một khu phi quân sự hoặc một khu kinh tế tự do, nghĩa là một mô hình có thể làm hài lòng cả hai bên. Chúng tôi coi khu kinh tế tự do là một lựa chọn tiềm năng”, Tổng thống Zelenskiy nói với các nhà báo vào ngày 23 tháng 12.
Trong khi đó, Nga tiếp tục đưa ra những yêu sách cực đoan, và sau chuyến thăm Mỹ của Tổng thống Zelenskiy vào ngày 28 tháng 12, nước này tuyên bố Ukraine đã cố gắng tấn công dinh thự của Putin bằng 91 máy bay điều khiển từ xa. Sau cáo buộc này, Điện Cẩm Linh cho biết sẽ cứng rắn hơn trong lập trường đàm phán.
Ban đầu, Tổng thống Trump phản ứng trước cáo buộc này, nói rằng ông “rất tức giận” sau khi Putin đích thân nói với ông qua điện thoại. Tuy nhiên, sau khi xem xét thêm thông tin, Tổng thống Trump bày tỏ sự hoài nghi.
Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ, gọi tắt là CIA đánh giá rằng Ukraine không tấn công vào dinh thự này, xác nhận lời phủ nhận ngay lập tức của Kyiv và làm suy yếu tuyên bố của Mạc Tư Khoa, các quan chức Mỹ nói với CNN vào ngày 1 tháng Giêng.
Nga đã nhiều lần từ chối đồng ý ngừng bắn bất chấp những nỗ lực quốc tế nhằm chấm dứt xung đột và thay vào đó đã tăng cường các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn.
Ngày 16 tháng 12, phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov cho biết Mạc Tư Khoa đã bác bỏ một thỏa thuận ngừng bắn vào dịp Giáng Sinh vì nó sẽ mang lại cho Ukraine một thời gian tạm lắng, và ngày 21 tháng 10, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov tuyên bố rằng Nga sẽ không chấm dứt các hành động thù địch nếu không có một “thỏa thuận hòa bình toàn diện”, lập luận rằng điều đó có nghĩa là “quên đi những nguyên nhân gốc rễ của cuộc xung đột này”.
Vào đêm 8-9 tháng Giêng, Nga đã oanh tạc Ukraine bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa, khiến ít nhất 4 người thiệt mạng và 25 người khác bị thương ở Kyiv, làm mất điện cho hàng trăm ngàn người và gián đoạn nguồn cung cấp nhiệt khi nhiệt độ giảm mạnh.
Thứ trưởng Bộ Năng lượng Nga, Mykola Kolisnyk, cho biết ngày 13 Tháng Giêng rằng Nga đang “dồn toàn lực” để phá hủy cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine sau vụ tấn công quy mô lớn thứ hai trong vòng chưa đầy một tuần.
Theo các báo cáo, các vùng ngoại ô Bucha, Hostomel và Irpin của Kyiv đã bị mất điện và nước sinh hoạt sau các cuộc không kích của Nga. Ukrenergo đưa tin, tình trạng cắt điện khẩn cấp cũng đã được thực hiện ở Kyiv và một số khu vực thuộc tỉnh Kyiv.
Năm 2025 là năm gây thương vong nhiều nhất cho thường dân ở Ukraine kể từ năm 2022, khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện, theo báo cáo của Phái bộ Giám sát Nhân quyền Liên Hiệp Quốc tại Ukraine, gọi tắt là HRMMU ngày 12 tháng Giêng.
[Kyiv Independent: Trump claims Putin ready to reach peace deal, Zelensky in the way]
6. Nga cáo buộc nhà ngoại giao Anh làm gián điệp và trục xuất người này khỏi đất nước.
Giới chức Nga đã ra lệnh cho một nhà ngoại giao Anh tại Mạc Tư Khoa phải rời khỏi nước này trong vòng hai tuần, với cáo buộc người này phạm tội gián điệp.
“Mạc Tư Khoa sẽ không dung thứ cho các hoạt động của các sĩ quan tình báo Anh không khai báo trên lãnh thổ Nga”, Bộ Ngoại giao Nga tuyên bố trong một thông cáo được công bố sáng thứ Năm.
Đại biện lâm thời của Anh tại Nga, Danae Dholakia, đã được triệu tập đến Bộ Ngoại giao và nhận được lời cảnh cáo. Mạc Tư Khoa tuyên bố: “Nga khẳng định sẽ tiếp tục thực hiện lập trường không khoan nhượng về vấn đề này, phù hợp với lợi ích quốc gia của nước ta”.
Tuyên bố cũng cảnh báo Luân Đôn không nên “làm leo thang tình hình”, đồng thời đe dọa sẽ có “phản ứng 'tương xứng' quyết liệt”.
Một video được đăng tải trên kênh Telegram của Bộ Ngoại giao Nga cho thấy một người dường như là Dholakia rời khỏi tòa nhà bộ trong tiếng hô vang “Anh là một quốc gia khủng bố!” từ đám đông hàng chục người biểu tình cầm biểu ngữ.
Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Anh cho biết Anh đang “cân nhắc kỹ lưỡng” phản ứng của mình.
“Đây không phải là lần đầu tiên Điện Cẩm Linh đưa ra những cáo buộc ác ý và vô căn cứ chống lại nhân viên của chúng tôi.
“Việc họ tấn công vào các nhà ngoại giao Anh xuất phát từ sự tuyệt vọng và những hành động như thế này làm suy yếu các điều kiện cơ bản cần thiết để các phái đoàn ngoại giao hoạt động.”
[Politico: Russia accuses British diplomat of spying and boots them out of country]
7. Máy bay điều khiển từ xa kiểu Shahed mới của Nga bị bắn hạ.
Hôm Thứ Sáu, 16 Tháng Giêng, Trung đoàn 413 “Reid” thuộc Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa Ukraine cho biết lực lượng nước này đã bắn hạ một chiếc máy bay điều khiển từ xa kiểu Shahed của Nga, được trang bị hỏa tiễn không đối không R-60 thời Liên Xô.
Trong suốt cuộc chiến toàn diện, Nga liên tục mở rộng phạm vi và cường độ các cuộc tấn công vào các thành phố của Ukraine, dựa trên công nghệ máy bay điều khiển từ xa chủ yếu do đồng minh Iran cung cấp. Nga lần đầu tiên điều động máy bay điều khiển từ xa Shahed-131 và Shahed-136 do Iran sản xuất chống lại Ukraine vào năm 2022.
Đến năm sau, Nga đã bắt đầu sản xuất các phiên bản cải tiến của riêng mình — Geran-1 và Geran-2 — dựa trên thiết kế của Iran, và sau đó bắt đầu sản xuất phiên bản chạy bằng hỏa tiễn có tên là Geran-3.
Reid đặt tên cho phiên bản vừa bị bắn hạ là Geran-4, cho biết nó có tốc độ bay hành trình cao hơn — lên đến 500 km/h — so với Geran 3.
Ukraine thường xuyên điều động trực thăng trang bị súng máy hạng nặng để theo dõi và tiêu diệt các máy bay điều khiển từ xa kiểu Shahed mà Nga phóng vào Ukraine mỗi đêm, và việc trang bị hỏa tiễn không đối không cho các máy bay điều khiển từ xa này dường như là một nỗ lực nhằm bắn trả chúng.
Vấn đề càng trở nên phức tạp hơn khi vào đầu năm nay, lực lượng Nga cũng lần đầu tiên sử dụng máy bay điều khiển từ xa tấn công Geran-5 mới chống lại Ukraine, theo báo cáo của tình báo quân sự, gọi tắt là HUR ngày 11 tháng Giêng. Theo HUR, phương tiện điều khiển từ xa này, có hình dáng tương tự như máy bay điều khiển từ xa Karrar do Iran thiết kế, sử dụng động cơ phản lực Telefly, nhưng có lực đẩy lớn hơn so với mẫu Geran-3.
[Kyiv Independent: New type of Russian Shahed-type drone shot down]
8. Cuộc khủng hoảng năng lượng ở Kyiv “cực kỳ nghiêm trọng”, khi SBU đưa ra bằng chứng về “tội ác chống lại nhân loại” của Nga.
Ngày 15 tháng Giêng, các quan chức cho biết cuộc khủng hoảng năng lượng đang diễn ra ở Kyiv vẫn “vô cùng nghiêm trọng”, trong khi Cơ quan An ninh Ukraine tuyên bố các cuộc tấn công liên tục của Nga vào cơ sở hạ tầng năng lượng là “tội ác chống lại loài người”.
Theo Lực lượng Không quân Ukraine, còi báo động không kích ở thủ đô đã liên tục vang lên trong 24 giờ qua khi Nga phóng ít nhất 82 máy bay điều khiển từ xa loại Shahed trên khắp cả nước.
Một số máy bay điều khiển từ xa — bao gồm cả các phiên bản tiên tiến hơn sử dụng động cơ hỏa tiễn — đã tấn công vào một nhà máy nhiệt điện ở Kyiv, theo các kênh Telegram giám sát địa phương cho biết.
Maxim Timchenko, Giám đốc điều hành của DTEK, công ty năng lượng tư nhân lớn nhất Ukraine, đã nói vào ngày 15 Tháng Giêng rằng ngành năng lượng của Ukraine đang đối mặt với “tình hình cực kỳ nghiêm trọng” do “các cuộc tấn công chưa từng có của Nga và đợt rét đậm trên khắp cả nước.”
Nhiệt độ tại Kyiv lúc 3 giờ chiều giờ địa phương là -11 độ C.
Trong vài ngày qua, Nga đã oanh tạc Kyiv và cả nước bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa, khiến khoảng 70% thủ đô mất điện vào ngày 13 tháng Giêng. Trong khi các công nhân ngành điện đang khắc phục thiệt hại, nhiệt độ băng giá đang gây khó khăn và thiết bị thay thế đang dần cạn kiệt.
Ngày 14 tháng Giêng, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tuyên bố tình trạng khẩn cấp trong lĩnh vực năng lượng, đặc biệt chú trọng đến Kyiv, nơi đang chao đảo vì các cuộc tấn công của Nga khiến người dân mất điện, thiếu hệ thống sưởi ấm và nước sinh hoạt trong điều kiện nhiệt độ dưới 0 độ C.
[Kyiv Independent: Kyiv energy crisis 'extremely serious,' as SBU presents evidence of Russian 'crimes against humanity']
9. 2 người thiệt mạng, 20 người bị thương, trong đó có 4 trẻ em, trong các cuộc tấn công đêm qua của Nga vào Ukraine.
Ít nhất hai người thiệt mạng và 20 người khác bị thương trong các cuộc tấn công của Nga nhằm vào Ukraine trong ngày hôm qua, phát ngôn nhân cảnh sát quốc gia Ukraine, Đại Úy Alyona Lyutnytska, cho biết như trên hôm Thứ Sáu, 16 Tháng Giêng.
Lực lượng Không quân Ukraine cho biết Nga đã phóng 82 máy bay điều khiển từ xa loại Shahed trong đêm qua. Hệ thống phòng không Ukraine cho biết họ đã bắn hạ hoặc vô hiệu hóa 61 máy bay điều khiển từ xa.
Không quân cho biết thêm 21 máy bay điều khiển từ xa đã tấn công 13 địa điểm.
Tại tỉnh Donetsk, các cuộc tấn công của Nga đã làm bị thương 5 người trong ngày qua, Thống đốc Vadym Filashkin cho biết.
Tại tỉnh Kherson, các cuộc tấn công của Nga đã khiến một người thiệt mạng trong ngày qua, Thống đốc Oleksandr Prokudin cho biết.
Tại tỉnh Kharkiv, một người bị thương trong các cuộc tấn công của Nga, Thống đốc Oleh Syniehubov cho biết.
Tại tỉnh Sumy, chính quyền khu vực cho biết bảy người, trong đó có bốn trẻ em, đã bị thương do các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga.
Tại tỉnh Zaporizhzhia, các cuộc tấn công của Nga đã khiến một người thiệt mạng và sáu người khác bị thương trong ngày qua, Thống đốc Ivan Fedorov cho biết.
Tại tỉnh Chernihiv, một người bị thương trong một vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga, Thống đốc Viacheslav Chaus cho biết.
[Kyiv Independent: 2 killed, 20 injured including 4 children in Russian overnight attacks on Ukraine]