1. Hãng thông tấn Iran cho biết giao thông vận tải tàu chở dầu qua eo biển Hormuz đã bị “đình chỉ” do các cuộc tấn công của Israel vào Li Băng.
Sáng Thứ Năm, 09 Tháng Tư, Đài truyền hình nhà nước Iran, gọi tắt là IRIB, cho biết hoạt động vận chuyển tàu chở dầu qua eo biển Hormuz đang bị “đình chỉ” do các cuộc tấn công liên tục của Israel nhằm vào Hezbollah ở Li Băng.
Xướng ngôn viên cho biết: “Sáng sớm thứ Tư, sau khi Tổng thống Trump chấp nhận các điều kiện của Iran và thỏa thuận ngừng bắn được thiết lập, hai tàu chở dầu đã được phép đi qua eo biển Hormuz một cách an toàn với sự cho phép của Iran”.
Tuy nhiên, “các tàu chở dầu đã bị cấm đi qua eo biển Hormuz sau các cuộc tấn công của Israel vào Li Băng”.
Theo tờ Wall Street Journal, lực lượng hải quân Iran trước đó đã cảnh báo các tàu thuyền ở Vịnh Ba Tư bằng tín hiệu vô tuyến rằng họ vẫn phải xin phép trước khi đi qua eo biển.
IRIB cho biết nước này có thể rút khỏi thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ do các cuộc tấn công liên tục của Israel tại Li Băng.
Trong khi Thủ tướng Benjamin Netanyahu hôm thứ Ba tuyên bố rằng Israel không coi cuộc chiến chống lại lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn ở Li Băng là một phần của thỏa thuận Mỹ-Iran, thì đề xuất 10 điểm của Iran mà Tổng thống Trump gọi là “cơ sở khả thi để đàm phán” khi ông công bố thỏa thuận lại bao gồm cả cuộc xung đột song song đó.
Theo bản dịch tiếng Anh của tuyên bố từ Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran được hãng thông tấn Tasnim đăng tải trực tuyến, 10 điểm này bao gồm “chấm dứt chiến tranh trên mọi mặt trận, kể cả chống lại lực lượng kháng chiến Hồi giáo anh hùng Hezbollah của Li Băng”.
Hãng thông tấn Tasnim dẫn nguồn tin cho biết hôm thứ Tư rằng Tehran đang “đánh giá khả năng rút khỏi thỏa thuận nếu chính quyền Israel tiếp tục vi phạm”.
IRIB cho biết: “Israel đã phát động các cuộc tấn công tàn bạo vào Li Băng kể từ sáng thứ Tư, vi phạm trắng trợn thỏa thuận”.
[CBSNews: Iranian news agency says Strait of Hormuz tanker traffic “suspended” over Israeli attacks in Lebanon]
2. Tổng thống Trump đe dọa áp thuế 50% đối với nguồn cung vũ khí cho Iran. Con đường pháp lý của ông ta còn nhiều điều chưa rõ ràng.
Tổng thống Trump đã đe dọa áp thuế 50% đối với bất kỳ quốc gia nào cung cấp vũ khí quân sự cho Iran, mặc dù chưa rõ ông có thẩm quyền pháp lý để làm như vậy hay không và có muốn làm như thế hay không. Nga chính là nguồn cung cấp vũ khí cho Iran lớn nhất.
“Bất kỳ quốc gia nào cung cấp vũ khí quân sự cho Iran sẽ ngay lập tức bị đánh thuế 50% đối với tất cả hàng hóa bán cho Hoa Kỳ, có hiệu lực ngay lập tức. Sẽ không có bất kỳ ngoại lệ hay miễn trừ nào!”, Tổng thống Trump nói.
Mặc dù trước đây tổng thống từng sử dụng thuế quan để gây áp lực buộc các quốc gia khác phải khuất phục, nhưng vào tháng Hai, Tòa án Tối cao đã tước bỏ cơ sở pháp lý chính – một đạo luật khẩn cấp năm 1977 – mà ông đã sử dụng để áp đặt các loại thuế đó lên các quốc gia một cách tùy tiện.
Các công cụ thuế quan mà ông còn lại trong tay có phần hạn chế và rườm rà hơn, đòi hỏi những lý do cụ thể hơn và các cuộc điều tra kỹ lưỡng hơn trước khi có thể áp thuế.
Tòa Bạch Ốc chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận liên quan đến thẩm quyền pháp lý mà tổng thống dự định sử dụng để thực thi lời đe dọa của mình.
Ví dụ, Tổng thống Trump có thể thử sử dụng Điều 338 của Đạo luật Thuế quan năm 1930, cho phép tổng thống áp đặt thuế quan lên tới 50%. Tuy nhiên, điều khoản này được tường trình dùng để chống lại các hành vi thương mại phân biệt đối xử của nước ngoài hoặc các hạn chế đối với hàng hóa của Mỹ — một sự lạm dụng pháp lý trong trường hợp bán vũ khí.
Phương án áp thuế khả thi nhất về mặt pháp lý, dựa trên các cuộc điều tra về hành vi thương mại không công bằng của hàng chục quốc gia, vẫn đang được xem xét. Tuy nhiên, ông có thể sử dụng một cuộc điều tra trước đó về các hoạt động thương mại của Trung Quốc được tiến hành trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình để có thể biện minh cho việc áp thuế đối với Bắc Kinh nói riêng.
Bắc Kinh cung cấp cho Tehran các mặt hàng lưỡng dụng, bao gồm máy bay điều khiển từ xa và phụ tùng thay thế mà chế độ Iran sử dụng để chế tạo vũ khí cho lực lượng quân sự của mình. Theo Reuters đưa tin hồi tháng trước, Iran đã gần đạt được thỏa thuận mua hỏa tiễn hành trình chống hạm do Trung Quốc sản xuất.
Tuy nhiên, mối đe dọa về các lệnh trừng phạt mới liên quan đến thương mại của Trung Quốc với Tehran có thể làm đảo lộn kế hoạch cho hội nghị thượng đỉnh được mong đợi từ lâu giữa Tổng thống Trump và nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh vào tháng tới. Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận.
Bài đăng của Tổng thống Trump đe dọa áp thuế mới được đưa ra chỉ vài giờ sau khi ông tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn hai tuần với Iran, điều có thể mở đường cho việc chấm dứt chiến tranh ở Trung Đông.
Trong một bài đăng trên Truth Social đêm qua, tổng thống đã gọi đây là “một ngày trọng đại cho hòa bình thế giới!”
[Politico: Trump threatens 50 percent tariffs on Iran arms supplies. His legal path is murky.]
3. Ukraine tấn công một trung tâm trung chuyển dầu mỏ quan trọng và kho chứa dầu ở Crimea bị Nga tạm chiếm, theo thông báo của quân đội nước này.
Ngày 8 tháng 4, máy bay điều khiển từ xa thuộc Lữ đoàn Hệ thống Điều khiển từ xa Độc lập số 414 của Ukraine đã tấn công một cảng dầu ngoài khơi ở Feodosia, thuộc Crimea bị Nga tạm chiếm. Chỉ huy Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa Robert “Magyar” Brovdi và Bộ Tổng tham mưu cho biết như trên hôm Thứ Năm, 09 Tháng Tư.
Cư dân cho biết đã nghe thấy tiếng nổ trong thành phố vào khoảng 1 giờ sáng giờ địa phương, và các video ghi lại cảnh cháy tại nơi được tường trình kho chứa dầu địa phương nhanh chóng lan truyền trên mạng.
Ông Brovdi cho biết cuộc tấn công nhắm vào các bể chứa nhiên liệu nhưng không cung cấp chi tiết về tác động của cuộc tấn công.
Ngoài cơ sở Feodosia, Ukraine còn tấn công vào một kho dầu ở làng Hvardiiske thuộc Crimea, Bộ Tổng tham mưu cho biết, nhưng không nêu rõ mức độ thiệt hại.
Bộ Tổng tham mưu cho biết thêm rằng lực lượng Ukraine cũng đã tấn công nhiều kho hậu cần, pháo binh và đạn dược ở các vùng lãnh thổ bị Nga tạm chiếm. Quân đội Ukraine cũng tấn công vào một trạm tình báo điện tử và một hệ thống hỏa tiễn bờ biển Bastion ở Crimea.
Ít nhất hai bể chứa dầu tại kho dầu ở Feodosia đã bốc cháy dữ dội, khói bốc lên nghi ngút trên quãng đường khoảng 10 km (6 dặm), theo kênh tin tức Crimea Wind Telegram đưa tin.
Theo kênh Telegram, vụ tấn công đã khiến chính quyền địa phương phải đóng cửa các tuyến đường trong thành phố và cắt nguồn cung cấp nước.
Video được tường trình ghi lại cảnh hỏa hoạn tại cảng dầu biển ở Feodosia, Crimea bị Nga tạm chiếm, sau cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine vào ngày 8 tháng 4 năm 2026. (Crimea Wind/Telegram)
Ukraine thường xuyên tiến hành các cuộc tấn công sâu vào các cơ sở quân sự và công nghiệp của Nga, chủ yếu dựa vào máy bay điều khiển từ xa do nước này tự phát triển.
Kho chứa dầu ở Feodosia trước đây đã trở thành mục tiêu tấn công vào tháng 10 và tháng 11 năm ngoái, cũng như vào tháng 10 năm 2024.
Theo Bộ Tổng tham mưu Ukraine, kho dầu Feodosia đóng vai trò là trung tâm trung chuyển chính cho việc vận chuyển dầu và các sản phẩm dầu mỏ bằng hỏa xa, đường biển và đường bộ, cung cấp cho các khu vực phía nam Ukraine đang bị Nga xâm lược.
Nằm cách các khu vực do Ukraine kiểm soát khoảng 250 km (155 dặm), đây là cơ sở lưu trữ nhiên liệu lớn nhất ở Crimea, với sức chứa lên đến 250.000 tấn được sử dụng để cung cấp cho lực lượng Nga.
[Kyiv Independent: Ukraine strikes key oil transfer hub, oil depot in Russian-occupied Crimea, military says]
1. Thông tin chi tiết hơn về chiến dịch giải cứu phi công Mỹ bên trong Iran: “Mỗi phút giây đều vô cùng khó khăn”.
Chiến dịch giải cứu một sĩ quan hệ thống vũ khí người Mỹ đang ẩn náu sâu bên trong Iran vào cuối tuần trước kéo dài khoảng tám giờ. Tướng Dan Craine đã mô tả những giây phút căng thẳng trước khi viên Đại Tá được giải cứu thành công.
Trong suốt chiến dịch, máy bay trinh sát của Mỹ đã giám sát khu vực xung quanh ngọn núi nơi phi công đang ẩn náu. Tình báo cho thấy lực lượng Iran cũng đang tìm kiếm bằng máy bay điều khiển từ xa cỡ nhỏ, nhưng họ thiếu thiết bị nhìn đêm hiện đại và không biết phi công đang ở đâu.
Vị đại tá đã ở trên lãnh thổ Iran gần hai ngày. Ngay trước 10 giờ tối giờ miền Đông ngày thứ Năm, chiếc máy bay F-15E Strike Eagle của ông – mang mật danh Dude 44 – đã bị Iran bắn hạ. Phi công của chiếc máy bay chiến đấu đã được lực lượng Mỹ giải cứu vào thứ Sáu, nhưng chiến dịch tìm kiếm và cấp cứu thành viên phi hành đoàn thứ hai, một sĩ quan hệ thống vũ khí, vẫn tiếp tục trong hơn một ngày sau đó.
Nhiều giờ trước khi chiến dịch giải cứu diễn ra, máy bay A-10 và máy bay ném bom B-1 đã oanh tạc các mục tiêu của Iran, bao gồm một hầm trú ẩn với 50 lãnh đạo thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC và một hầm trú ẩn khác che chở một chỉ huy IRGC.
Vào lúc 4 giờ 30 chiều thứ Bảy, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth nói, “Hãy đi đón ông ấy. Chúc may mắn.”
Trung tướng Jonathan Braga thuộc Lục quân Hoa Kỳ là người chỉ huy chiến dịch điều động lực lượng đặc nhiệm để giải cứu viên sĩ quan.
Nhóm cố vấn an ninh quốc gia thân cận của Tổng thống Trump đã theo dõi sát sao diễn biến sự việc.
“ Mỗi phút giây trôi qua đều vô cùng khó khăn,” một quan chức cho biết. “Chúng tôi chỉ thực sự muốn đưa người của mình ra khỏi đó càng sớm càng tốt.”
Trong lúc chờ đợi, Hegseth nói với những người xung quanh rằng anh muốn đọc một lời cầu nguyện vì cảm thấy điều đó phù hợp với hoàn cảnh mà người điều khiển hệ thống vũ khí đang trải qua.
Đoạn Kinh Thánh này được trích từ sách Xuất Hành:
“Thiên Chúa còn phán: ‘Đây là chỗ gần Ta; ngươi sẽ đứng trên tảng đá. Khi vinh quang của Ta đi qua, Ta sẽ đặt ngươi vào trong hốc đá, và lấy bàn tay che ngươi cho đến khi Ta đã đi qua. Rồi Ta sẽ rút tay lại, và ngươi sẽ xem thấy lưng Ta, còn tôn nhan Ta thì không được thấy.” (Xh 33:21)
Lực lượng Delta của Lục quân đã sử dụng một phi trường thô sơ trên vùng đất nông nghiệp để đưa máy bay vận tải đến.
Cách đó mười dặm, các thành viên của Đội SEAL số 6 thuộc Hải quân đã giải cứu sĩ quan hệ thống vũ khí bị mất tích trên sườn núi.
Lực lượng địch đã tiến đến cách vị trí của phi công khoảng hai dặm. Nhưng không có cuộc đấu súng nào xảy ra.
Theo các nguồn tin, tổng cộng 339 quả đạn dược đã được sử dụng trong toàn bộ nhiệm vụ: 123 quả cho việc giải cứu phi công và 216 quả cho việc giải cứu sĩ quan hệ thống vũ khí.
Phải mất vài phút để tìm thấy người phi công, đưa anh ta xuống vách đá và lên trực thăng Little Bird. “Đó là 15 phút dài đằng đẵng,” một quan chức cho biết.
Sau khi người lính không quân được bảo đảm an toàn, Đô đốc Brad Cooper, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, nói với Hegseth: “Chúng ta đã bắt được 44 Bravo. Anh ta an toàn rồi.”
Hegseth đã gọi điện cho tổng thống.
[CBSNews: More on the mission to rescue a U.S. airman inside Iran: “Every single minute was excruciating”]
4. Ông Macron điện đàm với Tổng thống Trump, tổng thống Iran.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết ông đã nói chuyện với cả Tổng thống Trump và Tổng thống Iran Massoud Pezeshkian hôm thứ Tư, và nói với họ rằng “quyết định chấp nhận lệnh ngừng bắn là quyết định tốt nhất có thể”.
Tổng thống Macron nói: “Tôi bày tỏ hy vọng rằng thỏa thuận ngừng bắn sẽ được tất cả các bên tham chiến tôn trọng đầy đủ, trên mọi khu vực xung đột, kể cả ở Li Băng”, bất chấp việc Mỹ liên tục khẳng định Li Băng không phải là một phần của thỏa thuận. “Đây là điều kiện cần thiết để thỏa thuận ngừng bắn có tính khả thi và bền vững.”
Ông Macron kêu gọi cả hai bên tiếp tục đàm phán đồng thời giải quyết “những lo ngại do chương trình hạt nhân và hỏa tiễn đạn đạo của Iran gây ra, cũng như chính sách khu vực và các hành động cản trở giao thông hàng hải qua eo biển Hormuz”.
Ông Macron cho biết ông cũng đã thảo luận những vấn đề này với các nhà lãnh đạo của Qatar, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Li Băng và Iraq.
[CBSNews: Macron speaks with Trump, Iran's president]
5. Nga triệu tập đại sứ Nhật Bản về vụ mua bán máy bay điều khiển từ xa của Ukraine.
Hôm Thứ Năm, 09 Tháng Tư, Maria Zakharova, giám đốc phòng báo chí Bộ Ngoại giao, cho biết Nga đã triệu tập ông Akira Muto, Đại sứ Nhật Bản tại Mạc Tư Khoa, để phản đối một thỏa thuận gần đây giữa một công ty Nhật Bản và một nhà sản xuất máy bay điều khiển từ xa của Ukraine.
Vào cuối tháng 3, công ty Terra Drone có trụ sở tại Tokyo đã trở thành công ty Nhật Bản đầu tiên đầu tư vào lĩnh vực quốc phòng của Ukraine, khi công bố hợp tác với nhà sản xuất Amazing Drones của Ukraine. Khoản đầu tư này đánh dấu một sự thay đổi chính sách quan trọng đối với Nhật Bản.
Theo tuyên bố của Bộ Ngoại giao Nga, Mạc Tư Khoa coi khoản đầu tư này là “hành động thù địch”.
Trong công hàm phản đối gửi ông Muto, Điện Cẩm Linh cho biết các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine vào lãnh thổ Nga “tạo cơ sở để coi (khoản đầu tư của Terra Drone) là hành động thù địch công khai”. Đại sứ cũng được thông báo rằng quan hệ giữa Nga và Nhật Bản “đã xuống mức thấp nhất từ trước đến nay”.
“Nếu phía Nhật Bản thực sự quan tâm đến việc nối lại đối thoại liên quốc gia, họ phải thể hiện nguyện vọng này không chỉ bằng lời nói mà bằng những hành động cụ thể và các bước đi thiết thực.”
Mặc dù các công ty Nhật Bản từ lâu đã để mắt đến lĩnh vực máy bay điều khiển từ xa của Ukraine, chính phủ nước này vẫn kiên quyết không khuyến khích các nhà đầu tư đến thăm Ukraine. Nhưng trong bối cảnh chiến tranh bằng máy bay điều khiển từ xa đang gia tăng trên toàn cầu - và các mối đe dọa an ninh từ các nước láng giềng như Nga, Trung Quốc và Bắc Hàn - Nhật Bản đã tăng chi tiêu quốc phòng, với ngân sách lớn nhất từ trước đến nay vào năm 2026 lên tới 9,04 ngàn tỷ yên (58 tỷ đô la).
Ngân sách phân bổ 100 tỷ yên (629 triệu đô la) dành riêng cho các hệ thống phòng thủ máy bay điều khiển từ xa.
Mặc dù hiến pháp Nhật Bản thời hậu Thế chiến II hạn chế việc cung cấp viện trợ quân sự sát thương cho các nước ngoài, Tokyo vẫn là một trong những nước ủng hộ hàng đầu của Ukraine, với tổng số viện trợ (chủ yếu là tài chính và nhân đạo) khoảng 15 tỷ đô la và cam kết thêm 3,5 tỷ đô la nữa, theo báo cáo tháng 12 năm 2025 của OSW.
Nhật Bản cũng đã cùng các đồng minh quốc tế áp đặt lệnh trừng phạt đối với Nga vì cuộc chiến đang diễn ra ở Ukraine.
[Kyiv Independent: Russia summons Japanese ambassador over Ukraine drone deal]
6. Li Băng lên án các cuộc tấn công “man rợ” của Israel, tuyên bố không bên nào có quyền đàm phán thay mặt nước này.
Tổng thống Li Băng Joseph Aoun đã lên án những gì ông gọi là “các cuộc tấn công man rợ” của Israel hôm thứ Tư.
“Hôm nay, Israel một lần nữa leo thang hành động gây hấn, gây ra một vụ thảm sát mới, làm trầm trọng thêm lịch sử đen tối của nước này, bất chấp mọi giá trị nhân đạo và phớt lờ mọi nỗ lực hướng tới hòa bình và ổn định”, Tổng thống nói.
Ngay sau khi Thủ tướng Pakistan tuyên bố lệnh ngừng bắn có điều kiện kéo dài hai tuần vào thứ Ba, mà ông cho rằng bao gồm “Li Băng và các nơi khác”, văn phòng của nhà lãnh đạo Israel Benjamin Netanyahu đã đưa ra một tuyên bố nói rằng lệnh ngừng bắn này “không bao gồm Li Băng”.
Hôm thứ Tư, quân đội Israel tuyên bố đã phát động đợt tấn công lớn nhất nhằm vào lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn ở Li Băng kể từ đầu tháng Ba.
Hội Hồng Thập Tự Li Băng cho biết ít nhất 112 người đã thiệt mạng và 200 người khác bị thương trong các cuộc tấn công mới nhất của Israel chỉ riêng tại thủ đô Beirut.
Tổng thống Aoun hoan nghênh thông báo về thỏa thuận ngừng bắn hai tuần giữa Iran và Mỹ vào sáng thứ Tư như một bước tiến hướng tới giảm leo thang và ổn định khu vực, nhưng nhấn mạnh rằng không bên nào có quyền đàm phán thay mặt cho Li Băng.
“Li Băng khẳng định dứt khoát rằng tiếng nói của nước này chỉ có một – tiếng nói của chính mình – và không bên nào có quyền đàm phán thay mặt nước này ngoài nhà nước Li Băng”, Bộ Ngoại giao Li Băng tuyên bố, “Bất kỳ hành động nào như vậy đều cấu thành hành vi vi phạm trực tiếp chủ quyền và quyền ra quyết định quốc gia của Li Băng, đồng thời lưu ý rằng Li Băng trước đây đã tuyên bố sẵn sàng đàm phán trực tiếp với Israel, với sự tham gia của người dân và dưới sự bảo trợ quốc tế.”
Trong khi đó, tại Hoa Kỳ, Tổng thống Trump nói với chương trình PBS News Hour rằng Li Băng không được đưa vào thỏa thuận ngừng bắn vì nhóm Hezbollah. Khi được hỏi về các cuộc tấn công mới nhất của Israel, ông nói, “Đó là một cuộc xung đột riêng biệt.”
Cả Tổng thống Trump và thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc cho biết cuộc chiến của Israel ở Li Băng không nằm trong thỏa thuận ngừng bắn với Iran.
Israel tuyên bố thỏa thuận này không bao gồm cuộc chiến của họ với lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn, mặc dù nước trung gian hòa giải Pakistan lại cho rằng nó có liên quan.
Phát ngôn viên Lực lượng Phòng vệ Israel, cho biết Israel đã tấn công 100 mục tiêu trên khắp Li Băng chỉ trong vòng 10 phút vào thứ Tư.
Khói đen cuồn cuộn bao trùm nhiều khu vực của Beirut. Tiếng nổ làm gián đoạn tiếng còi xe cộ. Xe cứu thương lao nhanh về phía ngọn lửa. Nhiều tòa nhà chung cư bị trúng bom.
Các phóng viên của hãng tin Associated Press đã nhìn thấy những thi thể cháy đen trong xe cộ và trên mặt đất tại một trong những giao lộ sầm uất nhất của Beirut, thuộc khu phố Corniche al Mazraa ở trung tâm thành phố, một khu vực hỗn hợp thương mại và dân cư. Sử dụng xe nâng, các nhân viên cấp cứu đã dọn dẹp đống đổ nát đang âm ỉ cháy và tìm kiếm người sống sót trong đống hoang tàn.
Israel đã có chiến tranh với Hezbollah trong nhiều năm, nhưng nước này đã tăng cường đáng kể các hoạt động của mình, bao gồm cả một cuộc đổ bộ trên bộ, kể từ khi phát động cuộc chiến chung chống Iran với Mỹ vào ngày 28 tháng 2.
Các quan chức Li Băng cho biết hơn 1.500 người đã thiệt mạng, trong đó có khoảng 130 trẻ em, do các chiến dịch của Israel, đồng thời khiến hàng chục ngàn người phải di tản trên một vùng rộng lớn ở miền nam Li Băng.
Tháng trước, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz tuyên bố rằng lực lượng Israel sẽ tiếp tục xâm lược một phần miền nam Li Băng ngay cả sau khi chiến tranh kết thúc, và người dân sẽ không được phép trở về nhà cho đến khi sự an toàn của công dân Israel được bảo đảm.
[CBSNews: Lebanon condemns Israel's “barbaric attacks,” says no party has the right to negotiate on its behalf]
7. Ủy ban Âu Châu sử dụng ngay những luận điệu tấn công của JD Vance để thu hút sự chú ý đến mối đe dọa từ mạng xã hội đối với bầu cử.
Ủy ban Âu Châu đã bác bỏ những cáo buộc do Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance đưa ra rằng họ đang can thiệp vào cuộc bầu cử quốc hội sắp tới của Hung Gia Lợi bằng cách nhấn mạnh điều mà họ cho là mối đe dọa thực sự đối với các cuộc bầu cử tự do và công bằng – đó là sự thao túng các nền tảng mạng xã hội.
Ông Vance đang ở Hung Gia Lợi trong những ngày cuối cùng trước khi cử tri bỏ phiếu vào ngày 12 tháng 4 để vận động sự ủng hộ cho đồng minh tư tưởng của ông là Viktor Orbán, người mà các cuộc thăm dò cho thấy sẽ thua đảng Tisza của Péter Magyar.
Trong khuôn khổ chuyến công du đó, vào ngày 7 tháng 4, Vance đã chỉ trích Liên minh Âu Châu, cáo buộc “các quan chức ở Brussels” đang làm việc chống lại người dân Hung Gia Lợi.
Phát ngôn nhân của Ủy ban nhiều lần từ chối bình luận trực tiếp về phát ngôn của ông Vance, ngoài việc cho biết họ sẽ sử dụng các kênh ngoại giao để truyền đạt những lo ngại của mình cho phía đối tác Mỹ.
Tuy nhiên, họ đã phản bác lại nội dung của những bình luận đó, không chỉ khẳng định Liên Hiệp Âu Châu không can thiệp vào cuộc bầu cử của Hung Gia Lợi mà còn chỉ rõ ai đang can thiệp.
“Ai đang bóp nghẹt các tiếng nói chính trị? Đó là các nền tảng trực tuyến. Ai đang thao túng thuật toán? Một lần nữa, là các nền tảng trực tuyến. Ai đang tăng cường khả năng hiển thị của lựa chọn được ưa thích? Các nền tảng trực tuyến,” phát ngôn viên của Ủy ban cho biết.
Cô nhấn mạnh rằng Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số, gọi tắt là DSA của Liên Hiệp Âu Châu, đạo luật giám sát hành vi của các nền tảng trực tuyến này, là một đạo luật dân chủ.
DSA “được các quốc gia thành viên ủng hộ và nhận được sự tán thành áp đảo tại Nghị viện Âu Châu”.
Tuy nhiên, mối đe dọa can thiệp bầu cử vẫn tồn tại bất chấp những nỗ lực đó. Nga đã cử các chuyên gia truyền thông xã hội đến Budapest vào đầu tháng 3 để hỗ trợ chiến dịch tranh cử của ông Orban, và chính phủ Mỹ đã nhiều lần bày tỏ sự ủng hộ đối với nhà lãnh đạo đương nhiệm.
Ông Orban cũng đã biến Ukraine thành chủ đề chính trong chiến dịch tranh cử bằng cách ngăn chặn các sáng kiến của Liên Hiệp Âu Châu nhằm hỗ trợ Kyiv và bằng cách cố gắng miêu tả Ukraine như một mối đe dọa.
Câu chuyện đó vừa có lợi cho Mạc Tư Khoa, vốn đang tìm cách tước đoạt sự hỗ trợ tài chính và vật chất của Ukraine, vừa phù hợp với quan điểm của một số người trong chính phủ Mỹ, những người muốn thấy quan hệ với Nga trở lại như trước đây.
[Kyiv Independent: European Commission uses JD Vance attack to bring attention to social media elections threat]
8. Vance nói rằng Mỹ “chưa bao giờ hứa” sẽ đưa Li Băng vào thỏa thuận ngừng bắn.
Trả lời phóng viên trước khi rời Hung Gia Lợi, Phó Tổng thống JD Vance đã đáp lại tuyên bố của Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf rằng Mỹ đã vi phạm ba điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn, nói rằng nếu Ghalibaf chỉ có ba điểm bất đồng, thì chắc hẳn còn rất nhiều điểm đồng thuận.
“Các thỏa thuận ngừng bắn luôn phức tạp,” phó tổng thống nói, lưu ý rằng một giờ sau khi Tổng thống Trump tuyên bố ngừng bắn, đã có một số vụ phóng hỏa tiễn, dẫn đến việc Israel và sau đó là một số quốc gia Ả Rập vùng Vịnh đáp trả.
“Đây là bản chất của một thỏa thuận ngừng bắn,” ông nói. “Không có thỏa thuận ngừng bắn nào diễn ra suôn sẻ mà không có một chút khó khăn. Điều chúng tôi đã nói rõ là chúng tôi muốn ngừng ném bom. Chúng tôi muốn các đồng minh của mình ngừng ném bom, và chúng tôi muốn người Iran cũng làm điều tương tự. Chúng tôi đang thấy bằng chứng cho thấy mọi thứ đang đi đúng hướng, nhưng sẽ cần một chút thời gian. “
Vance cho biết ông thấy “thật thú vị” khi Ghalibaf nói rằng Iran từ chối “quyền” từ bỏ uranium.
“Chúng tôi không thực sự quan tâm đến những gì họ tuyên bố có quyền làm. Chúng tôi quan tâm đến những gì họ thực sự làm”, phó tổng thống nói.
Về việc Li Băng không được đưa vào thỏa thuận ngừng bắn, Vance nhắc lại rằng ông cho rằng đó là một “sự hiểu lầm hợp lý” giữa các bên.
Tổng thống Trump nói với tờ New York Post rằng các cuộc đàm phán trực tiếp với các quan chức Iran sẽ bắt đầu “rất sớm”, mặc dù ông không nêu rõ ngày cụ thể.
Ông cũng cho biết sự tham dự của các quan chức Mỹ, bao gồm cả Phó Tổng thống JD Vance, là vấn đề an ninh.
“Chúng ta sẽ có Steve Witkoff, Jared Kushner, JD — có thể là JD, tôi không biết,” Tổng thống Trump nói với tờ New York Post qua điện thoại. “Vấn đề an ninh là điều cần quan tâm.”
Pakistan đã làm trung gian cho thỏa thuận ngừng bắn được công bố hôm thứ Ba và đề nghị đăng cai tổ chức các cuộc đàm phán trực tiếp giữa Mỹ và Iran.
[CBSNews: Vance says U.S. “never made that promise” to include Lebanon in ceasefire]
9. Các Dân biểu Dân chủ Hạ viện sẽ cố gắng thông qua nghị quyết về quyền lực thời chiến vào thứ Năm.
Theo lãnh đạo phe thiểu số Hạ viện Hakeem Jeffries, các Dân biểu Dân chủ Hạ viện sẽ cố gắng thông qua một nghị quyết về quyền lực chiến tranh nhằm hạn chế khả năng tấn công Iran thêm nữa của Tổng thống Trump trong phiên họp hình thức của Hạ viện vào thứ Năm.
“Trong trường hợp lãnh đạo đảng Cộng hòa từ chối triệu tập Quốc hội họp lại trong tuần này, các thành viên đảng Dân chủ tại Hạ viện sẽ yêu cầu thông qua Nghị quyết về Quyền lực Chiến tranh do thành viên cao cấp Greg Meeks đệ trình bằng sự đồng thuận tuyệt đối tại phiên họp hình thức tiếp theo vào thứ Năm, ngày 9 tháng 4, lúc 11 giờ 30 sáng,” ông viết trong một bức thư gửi các thành viên đảng Dân chủ hôm thứ Tư.
Dân biểu đảng Dân chủ New York gọi thỏa thuận ngừng bắn hai tuần là “không đủ” một cách đáng tiếc.
Tuy nhiên, nỗ lực này khó có thể thành công, vì chỉ cần một người thuộc đảng Cộng hòa phản đối là đủ.
Ông Jeffries cũng cho biết Dân biểu Jamie Raskin của Maryland, lãnh đạo phe Dân chủ tại Ủy ban Tư pháp Hạ viện, sẽ báo cáo với các thành viên về Tu chính án thứ 25 vào chiều thứ Sáu. Hàng chục Dân biểu Dân chủ đã kêu gọi Nội các của tổng thống viện dẫn Tu chính án thứ 25 và phế truất ông khỏi chức vụ sau khi ông đe dọa sẽ xóa sổ “toàn bộ một nền văn minh” nếu Iran không đồng ý mở lại eo biển Hormuz.
[CBSNews: House Democrats will try to pass war powers resolution Thursday]
10. UAE cho rằng Iran phải bồi thường thiệt hại do các cuộc tấn công vào các nước láng giềng vùng Vịnh gây ra.
Các Tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất, gọi tắt là UAE, hôm thứ Năm cho biết Iran nên bồi thường thiệt hại do các cuộc tấn công ở vùng Vịnh gây ra, đồng thời nói thêm rằng họ đang tìm kiếm sự làm rõ về việc thỏa thuận ngừng bắn sẽ bảo đảm Tehran chấm dứt các hành động thù địch và mở lại eo biển Hormuz như thế nào.
Trong hơn một tháng chiến tranh, Iran đã phát động các cuộc tấn công vào các nước láng giềng trong khu vực, trong đó UAE là quốc gia chịu nhiều thiệt hại nhất.
UAE kêu gọi giải quyết “toàn bộ các mối đe dọa từ Iran, bao gồm năng lực hạt nhân, hỏa tiễn đạn đạo, máy bay điều khiển từ xa” và các lực lượng ủy nhiệm của nước này, đồng thời “chấm dứt các mối đe dọa đối với tự do hàng hải, cũng như chiến tranh kinh tế và cướp biển ở eo biển Hormuz”.
Các cuộc tấn công của Iran đã làm xấu đi mối quan hệ của nước này với các quốc gia vùng Vịnh sau nhiều năm hòa hoãn giữa hai bên. UAE cho biết các cuộc tấn công này “đòi hỏi một lập trường kiên quyết, bao gồm việc bảo đảm Iran phải chịu trách nhiệm và bồi thường đầy đủ thiệt hại”.
[CBSNews: UAE says Iran must pay for damage caused by strikes on Gulf neighbors]
11. Iran cáo buộc Mỹ vi phạm khuôn khổ thỏa thuận; cho rằng các cuộc đàm phán và lệnh ngừng bắn là không hợp lý.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf hôm thứ Tư cho biết việc ngừng bắn và đàm phán với Mỹ để chấm dứt chiến tranh là “phi lý”, đồng thời cáo buộc Mỹ vi phạm ba trong số 10 điều kiện của Tehran để chấm dứt giao tranh.
Ghalibaf, một nhân vật chủ chốt trong các cuộc đàm phán do Pakistan làm trung gian để chấm dứt xung đột, đã phản đối trên mạng xã hội việc Israel tiếp tục các cuộc tấn công nhằm vào Hezbollah ở Li Băng, cáo buộc máy bay điều khiển từ xa xâm phạm không phận Iran sau khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực và tuyên bố của chính quyền Tổng thống Trump rằng họ sẽ không chấp nhận bất kỳ khả năng làm giàu uranium nào của Iran như một phần của thỏa thuận chấm dứt xung đột.
Trong khi đó, Araghchi khẳng định rằng việc chấm dứt chiến tranh ở Li Băng là một phần của thỏa thuận ngừng bắn. Netanyahu và Tổng thống Trump cho rằng thỏa thuận ngừng bắn không bao gồm Li Băng.
“Cả thế giới đang chứng kiến những vụ thảm sát ở Li Băng,” Araghchi nói. “Trách nhiệm giờ thuộc về Mỹ, và cả thế giới đang theo dõi xem liệu nước này có thực hiện các cam kết của mình hay không.”
Ông Netanyahu nói Iran “yếu hơn bao giờ hết”.
Ông Netanyahu nói rằng Mỹ và Israel đã “đạt được những thành tựu to lớn” ở Iran, bao gồm việc phá hủy khả năng sản xuất hỏa tiễn của Iran, ngăn chặn sự phát triển hạt nhân của nước này và thiết lập các liên minh mới trong khu vực.
“Đây là những thành tựu mà cho đến gần đây vẫn dường như chỉ là tưởng tượng: Iran yếu hơn bao giờ hết; Israel mạnh hơn bao giờ hết,” ông Netanyahu nói trong bài phát biểu đầu tiên kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn được thực thi. “Chúng ta vẫn còn những mục tiêu cần hoàn thành, và chúng ta sẽ đạt được chúng, hoặc thông qua thỏa thuận hoặc bằng cách nối lại giao tranh – bởi vì chúng ta sẵn sàng quay trở lại chiến đấu bất cứ lúc nào cần thiết; ngón tay của chúng ta đang đặt trên cò súng.”
Ông Netanyahu nói rằng thỏa thuận ngừng bắn tạm thời kéo dài hai tuần “không phải là kết thúc chiến dịch” chống lại Iran mà chỉ là “một bước trên con đường đạt được tất cả các mục tiêu của chúng ta”. Ông nói rằng nếu không có cuộc chiến này, Iran “đã sớm sở hữu vũ khí hạt nhân và hàng ngàn hỏa tiễn”, và cho biết cuộc chiến đã “loại bỏ mối đe dọa hiện hữu này khỏi chúng ta và làm suy yếu chế độ này nhiều năm”.
Ông Netanyahu cũng nhắc lại rằng Israel sẽ không ngừng các hành động thù địch chống lại Hezbollah ở Li Băng. Ông nói rằng Israel đã tấn công 100 mục tiêu có liên quan đến nhóm này, vốn được Iran hậu thuẫn. Ông cũng nói rằng Israel đang “bóp nghẹt Hamas từ mọi phía” ở Gaza.
[CBSNews: Iran accuses U.S. of violating deal framework; says negotiations, ceasefire are unreasonable]
12. Ngành công nghiệp dầu mỏ trình bày lập trường của mình về vùng eo biển Hormuz với Tòa Bạch Ốc.
Kế hoạch hòa bình với Iran của Tổng thống Trump đang vấp phải sự phản đối từ một nhóm cử tri quan trọng: đó là ngành công nghiệp dầu mỏ.
Một nhà tư vấn trong ngành, giấu tên khi được hỏi về quan hệ với chính quyền, cho biết các giám đốc điều hành của các công ty dầu khí đang liên hệ với Tòa Bạch Ốc, Ngoại trưởng Marco Rubio và Phó Tổng thống JD Vance để phản đối việc cho phép Iran thu phí qua eo biển Hormuz chiến lược như một điều kiện của các cuộc đàm phán hòa bình.
“Chắc chắn rồi,” người này nói khi được hỏi liệu các giám đốc điều hành có liên hệ với Tòa Bạch Ốc để phản đối việc thu phí đường thủy ở eo biển Hormuz hay không. “Trước đây chúng ta không cần phải làm vậy — và tôi nghĩ chúng ta đã thắng cuộc chiến rồi. Bất cứ nơi nào bạn có thể tiếp cận với chính quyền, bạn đều có thể hỏi, các ông đang nghĩ gì vậy?”
Người này cho biết thêm, phản hồi mà các quan chức hành chính đưa ra cho đại diện ngành “không phải là sự lạnh nhạt”. “Mà giống như kiểu, ‘Ừ, được rồi, chúng tôi sẽ ghi nhận.’”
Theo một người tham dự cuộc họp, các đại diện ngành công nghiệp dầu mỏ đã gặp gỡ các quan chức cao cấp của Bộ Ngoại giao vào sáng thứ Tư để nêu lên những lo ngại của họ.
Trong số các luận điểm của họ: Việc nhượng bộ yêu cầu của Iran sẽ làm tăng thêm 2,5 triệu đô la cho mỗi lô hàng do phí cầu đường và phí bảo hiểm cao hơn, một chi phí sẽ được chuyển sang người tiêu dùng. Việc trao quyền kiểm soát eo biển Hormuz cho Iran có thể tạo tiền lệ cho các quốc gia như Singapore và Thổ Nhĩ Kỳ thu phí cầu đường trên các tuyến thương mại quan trọng ở eo biển Malacca và Bosporus. Và việc trả phí cầu đường có thể khiến các công ty gặp rủi ro pháp lý vì vi phạm lệnh trừng phạt đối với các quan chức Iran.
Nguồn tin này cho biết thêm, các công ty cũng đang trực tiếp bày tỏ mối lo ngại của họ với Tổng thống Trump, nhưng một cách nhẹ nhàng hơn. Người này yêu cầu giấu tên vì không được phép nói chuyện với giới truyền thông.
“Tổng thống vô cùng nhạy cảm với di sản và đánh giá về sự thành công của cuộc chiến này, vì vậy việc gây áp lực lên tổng thống ngay lúc này được xem là một việc mạo hiểm,” người này nói. “Nhưng Tòa Bạch Ốc vẫn đang lắng nghe ý kiến từ ngành công nghiệp bất chấp sự dè dặt trong các cuộc đàm phán.”
Phát ngôn nhân Tòa Bạch Ốc không trả lời trực tiếp các câu hỏi về việc liệu chính quyền có nhận được phản hồi từ đại diện ngành công nghiệp hay không, hoặc sẽ giải quyết những lo ngại của họ như thế nào, mà chỉ dẫn lời cuộc họp báo chiều thứ Tư, trong đó Thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt cho biết chính quyền đang làm việc với một loạt đề xuất “hợp lý hơn” từ phía Iran.
Leavitt cho biết trong cuộc họp báo rằng Iran “đã đưa ra một kế hoạch hợp lý hơn, hoàn toàn khác biệt và cô đọng hơn cho tổng thống và nhóm của ông”, mà không nói rõ kế hoạch đó đã thay đổi ở điểm nào. “Giới hạn đỏ của Tổng thống, cụ thể là việc chấm dứt làm giàu uranium ở Iran, vẫn không thay đổi. Và ý tưởng cho rằng Tổng thống Trump sẽ chấp nhận một danh sách yêu cầu của Iran như một thỏa thuận là hoàn toàn vô lý.”
Văn phòng của ông Vance và Bộ Ngoại giao chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận. Ông Vance đang đến Islamabad để hỗ trợ các cuộc đàm phán, Leavitt cho biết trong cuộc họp báo.
Với việc một phần năm nguồn cung dầu toàn cầu phụ thuộc vào eo biển Hormuz để đến được thị trường, việc để Iran kiểm soát tàu thuyền nào được phép ra vào sẽ làm tăng thêm chi phí đáng kể — và trách nhiệm pháp lý — cho các công ty vốn từ lâu đã được tự do lưu thông qua tuyến đường thủy này.
Theo các báo cáo truyền thông, Iran đã yêu cầu các tàu chở dầu đi qua eo biển phải trả phí bằng nhân dân tệ hoặc tiền điện tử. Hôm thứ Ba, Tổng thống Trump cho biết Hoa Kỳ sẽ sử dụng kế hoạch 10 điểm của Iran - trong đó nước này yêu cầu thu phí 2 triệu đô la Mỹ mỗi tàu - làm cơ sở cho một thỏa thuận ngừng bắn lâu dài.
“Tôi dự đoán sẽ có sự phản đối mạnh mẽ, không chỉ từ ngành công nghiệp dầu mỏ,” Jason Bennett, một luật sư chuyên về luật năng lượng và luật quốc tế tại Baker Botts, cho biết. Eo biển Hormuz “là một tuyến đường thủy quốc tế mở. Cho đến nay, chưa có sự công nhận nào về quyền hợp pháp của Iran trong việc kiểm soát eo biển Hormuz. Tôi không thấy ai chấp nhận điều đó.”
Hôm thứ Ba, Tổng thống Trump nói rằng Mỹ đã “tiến rất xa trong việc đạt được một thỏa thuận dứt khoát về hòa bình lâu dài với Iran và hòa bình ở Trung Đông”, đồng thời nói thêm “Chúng tôi đã nhận được đề xuất 10 điểm từ Iran và tin rằng đó là một cơ sở khả thi để đàm phán.”
Thay vì phản đối việc Iran thu phí xa lộ, Tổng thống Trump đã công khai suy đoán rằng Mỹ có thể thành lập một “liên doanh” trong hoạt động này.
“Đó là một ý tưởng mà tổng thống đã nêu ra,” Leavitt nói trong cuộc họp báo hôm thứ Tư về ý tưởng của Tổng thống Trump về việc chia sẻ doanh thu phí đường thủy với Iran. “Và đó là điều sẽ tiếp tục được thảo luận trong hai tuần tới. Ưu tiên trước mắt của tổng thống là mở cửa lại eo biển mà không có bất kỳ hạn chế nào, dù là về phí đường thủy hay bất kỳ hình thức nào khác.”
Ngay cả với lệnh ngừng bắn được công bố tối thứ Ba, giao thông qua eo biển Hormuz vẫn gần như bị tê liệt, theo Matt Smith, nhà phân tích tại công ty hàng hóa và theo dõi tàu Kpler. Iran đã đóng cửa eo biển một lần nữa vào thứ Tư sau khi Israel tấn công đồng minh Li Băng của nước này.
Các nhà ngoại giao nước ngoài cũng đã cố gắng hết sức để bày tỏ những lo ngại của mình với Tòa Bạch Ốc, nhưng họ phàn nàn rằng Tòa Bạch Ốc cho đến nay vẫn chưa mấy quan tâm đến quan điểm của họ.
“Tiếp theo sẽ là phí cầu đường của Nga ở Bắc Cực? Hay phí cầu đường của Trung Quốc ở Biển Đông?” một nhà ngoại giao Á Châu tại Washington cho biết. “Tôi đoán có lẽ sẽ có một số phản đối từ phần còn lại của thế giới, đặc biệt là những người sử dụng eo biển này.”
Các nhà ngoại giao khác lo ngại rằng nếu để Iran tự do hành động, họ có thể thu phí đối với một số tàu và cho phép những tàu khác đi qua nếu chúng mang lại lợi ích chính trị cho Iran. Một nhà ngoại giao khác tại Washington nói với POLITICO rằng “bảy tàu trở lên” mang cờ Malaysia đã có thể đi qua eo biển “mà không phải trả phí”.
“Malaysia luôn lên tiếng phản đối Israel, từ rất lâu trước khi toàn bộ vụ việc eo biển Hormuz xảy ra, vì vậy Tehran có lẽ coi họ là một quốc gia thân thiện,” nhà ngoại giao này nói. “Điều đó cộng với việc giữ thái độ trung lập đối với các cuộc tấn công của Mỹ và Israel có lẽ đã giúp ích rất nhiều. Tất cả những sự thận trọng và duy trì quan hệ tốt với mọi người, ngay cả những quốc gia mà phương Tây không mấy ưa thích, thực sự đã mang lại hiệu quả khi mọi việc trở nên khó khăn như thế này.”
Đại sứ quán Malaysia không phản hồi yêu cầu bình luận.
Hầu hết các công ty vận tải biển sẽ không trả phí cầu đường, cho rằng điều đó không bền vững về lâu dài.
“Mức phí vận chuyển 2 triệu đô la Mỹ mỗi tàu trong kế hoạch 10 điểm của Iran thể hiện tiềm năng tống tiền lớn hơn nữa,” Arthur Leichthammer, chuyên gia tại trung tâm nghiên cứu Jacques Delors Center có trụ sở tại Berlin, cho biết. “Đó sẽ là một sự nhượng bộ vô cùng tốn kém — cả về chính trị và kinh tế.”
[Politico: Oil industry pleads its Hormuz case with White House]