Tạp chí Aleteia, trong bản tin ngày 22/05/26, cho biết: Chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng vào thứ Bảy tuần này tới “Vùng đất lửa” thực hiện lời hứa được chờ đợi từ lâu của Giáo Hoàng, mang đến thông điệp hy vọng cho một cộng đồng đang đấu tranh chống lại vấn nạn này.
Đến Acerra — một thị trấn phía nam Rome, gần Naples — vào thứ Bảy, ngày 23 tháng 5, Đức Giáo Hoàng Leo XIV sẽ thăm một vùng lãnh thổ bị tàn phá nặng nề. Khu vực này đã trở thành nạn nhân của sự suy thoái môi trường tàn khốc do việc đổ rác thải bất hợp pháp và đốt chất thải độc hại không kiểm soát. Mười một năm sau khi thông điệp sinh thái Laudato si’ được công bố, chuyến đi của Đức Giáo Hoàng sẽ thực hiện ước mơ lâu nay của Đức Giáo Hoàng Phanxicô. Dưới đây là một cái nhìn về tầm quan trọng của chuyến thăm này.
Đức Giáo Hoàng Leo XIV dự kiến sẽ dành buổi sáng thứ Bảy tại Acerra, một thị trấn có 65,000 cư dân. Chính quyền dân sự và giáo hội địa phương sẽ chào đón ngài khi ngài đến bằng trực thăng lúc 8:45 sáng. Tham gia vào đoàn đón tiếp còn có một dàn hợp xướng gồm khoảng 100 trẻ em là người nhập cư hoặc đến từ những hoàn cảnh xã hội khó khăn. Sau đó, ngài sẽ đến nhà thờ chính tòa của thị trấn để gặp gỡ 90 người, trong đó có khoảng 30 gia đình đã phải chịu đựng nỗi đau lớn nhất của vùng: mất con vì ung thư.
Đây là "trung tâm đầu não" của chuyến thăm, Antonio Pintauro, giám đốc truyền thông của Giáo phận Acerra, nói với Aleteia. Là một cư dân địa phương tận tâm, ông đã phác họa bức tranh về một vùng đất bị đối xử tệ bạc, phải chịu đựng nạn đổ chất thải công nghiệp bất hợp pháp trong suốt 40 năm qua.
“Trước đây,” ông lưu ý, “Acerra là trái tim của Campania felix [một thuật ngữ Latinh cổ ám chỉ vùng đất được ban phước, ND.] giữa Naples và Caserta, vốn là một trong những vùng đất nông nghiệp màu mỡ nhất châu Âu. Đến nỗi, trong nhiều thế kỷ và cho đến những năm 1950, Acerra đã xuất khẩu các sản phẩm nông nghiệp đi khắp thế giới, và vùng nông thôn của chúng tôi sản xuất ba vụ mùa mỗi năm.”
Nỗi đau dai dẳng của Vùng đất Lửa
Nhưng thị trấn Campania đã tàn lụi dưới bàn tay của “các chính sách sai lầm,” Pintauro chỉ ra. Trong nửa sau thế kỷ 20, nông nghiệp bị bỏ rơi để nhường chỗ cho các ngành công nghiệp gây ô nhiễm — những ngành công nghiệp này sau đó đã đóng cửa. Tội phạm có tổ chức sau đó đã đổ và chôn chất thải độc hại bất hợp pháp trên vùng đất bị bỏ hoang.
Tình hình trở nên tồi tệ hơn khi, ngoài việc đổ thải, chất thải còn bị đốt bất hợp pháp trên khắp vùng nông thôn bị ô nhiễm. “Trong 20 năm qua, những đám cháy độc hại này đã tạo ra khói mù mịt làm trầm trọng thêm tình trạng ô nhiễm không khí. Đó là lý do tại sao nó được gọi là Terra dei Fuochi – Vùng đất của những đám cháy,” ông giải thích.
Vụ bê bối về sức khỏe bắt đầu được phơi bày khi các khối u hiếm gặp gia tăng trong số cư dân. Thảm kịch cộng đồng, cũng ảnh hưởng đến giới trẻ, đã khơi dậy “sự thức tỉnh của người dân”. Tuy nhiên, cuộc nổi dậy đã vấp phải sự phủ nhận của chính quyền, “do tham nhũng hoặc thiếu năng lực,” Pintauro nói thêm.
Trong những năm 1990 và 2000, Giáo Hội Công Giáo địa phương đã đứng lên cùng người dân để yêu cầu công nhận thiệt hại và vận động cho việc làm sạch vùng đất. Gần đây, vào năm 2021, một cuộc điều tra khoa học của Viện Y tế Quốc gia Ý đã đánh dấu một bước đột phá lớn: báo cáo nhấn mạnh rằng tỷ lệ mắc bệnh ung thư và các bệnh về đường hô hấp được ghi nhận trong khu vực, đặc biệt là ở trẻ em, cao hơn mức trung bình quốc gia.
Một hiện tượng phổ biến ở Ý
Vào tháng 1 năm 2025, một phán quyết pháp lý đã củng cố thêm cuộc đấu tranh của người dân. Tòa án Nhân quyền châu Âu đã lên án chính phủ Ý, phán quyết rằng họ đã không bảo vệ đầy đủ sức khỏe của người dân tiếp xúc với ô nhiễm nghiêm trọng. "Vấn đề không chỉ ảnh hưởng đến Campania mà còn cả các vùng lãnh thổ khác của Ý. Hàng chục địa điểm đã được xác định là bị ô nhiễm nặng trên khắp miền bắc, miền trung và miền nam nước Ý," ông Pintauro nói rõ.
Sau chuyến thăm nhà thờ vào thứ Bảy, Đức Giáo Hoàng Leo XIV sẽ gặp gỡ 10,000 cư dân của Vùng đất Lửa tại Quảng trường Calipari ở Acerra. Thị trưởng của 90 đô thị trong khu vực có 3 triệu dân này sẽ tham dự cuộc gặp gỡ, được bảo vệ nghiêm ngặt. Khoảng 1,300 sĩ quan cảnh sát và 700 tình nguyện viên đã được huy động để đảm bảo an ninh cho tuyến đường xe của Giáo hoàng, được bố trí 6,000 rào chắn bảo vệ.
"Acerra đã bị tàn phá nặng nề bởi tội phạm, đặc biệt là vào những năm 1980 và 90. Ngày nay, vẫn còn sự hiện diện của mafia tội phạm, nhưng thành phố không còn được coi là trung tâm của tội phạm có tổ chức nữa," giám đốc truyền thông của giáo phận giải thích.
Thực hiện lời hứa của Đức Giáo Hoàng Phanxicô
Ngày chuyến thăm Acerra không được chọn ngẫu nhiên: nó rơi vào đêm trước kỷ niệm 11 năm ngày ban hành thông điệp về môi trường của Đức Giáo Hoàng Phanxicô, Laudato si’. Được công bố vào ngày 24 tháng 5 năm 2015, văn bản này có sức ảnh hưởng sâu sắc ở Vùng đất Lửa. “Đây là một vấn đề thực sự ở đây: người dân đang chết, trái đất đang chịu đau khổ,” Pintauro nhận xét.
Với chuyến đi này, vị Giáo hoàng thứ 267 cũng đang thực hiện một lời hứa chưa được hoàn thành từ người tiền nhiệm của mình. Chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Phanxicô dự kiến diễn ra vào ngày 24 tháng 5 năm 2020, để kỷ niệm 5 năm ngày ban hành thông điệp. "Mọi thứ đã sẵn sàng để đón tiếp ngài. Nhưng đại dịch đã bùng phát," ông nhớ lại.
Trong bài phát biểu lúc đọc kinh Lạy Nữ Vương tại Vatican ngày hôm đó, vị Giáo hoàng người Argentina đã đề cập đến cuộc gặp bị hoãn: "Hôm nay tôi dự định đến Acerra để ủng hộ đức tin của người dân nơi đó và sự tận tâm của những người đang nỗ lực chống lại thảm kịch ô nhiễm ở vùng đất được gọi là 'Vùng đất lửa'. Chuyến thăm của tôi đã bị hoãn lại."
Ngài hy vọng sẽ lên lịch lại càng sớm càng tốt, và nói thêm: "Tôi chắc chắn sẽ đến đó!" Mặc dù lệnh phong tỏa và sức khỏe của Giáo hoàng đã ngăn cản những lời nói đó trở thành hiện thực, nhưng đối với Pintauro, "chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Leo XIV, theo một cách nào đó, sẽ hoàn thành giấc mơ của Đức Phanxicô."
Một vùng đất kháng chiến
Giám đốc truyền thông cũng nhấn mạnh rằng Đức Giáo Hoàng Leo XIV đang đến "một vùng đất kháng chiến."
“Acerra lần đầu tiên chiến đấu chống lại chủ nghĩa toàn trị, tham gia vào phong trào kháng chiến trong Thế chiến thứ hai vào những năm 1940,” ông lưu ý. “Thành phố đã được trao tặng Huân chương Vàng về Công trạng Dân sự vì sự phản đối công khai chủ nghĩa Quốc xã và chủ nghĩa phát xít, trong đó khoảng 100 người đã thiệt mạng.”
“Sau đó, thành phố chứng kiến cuộc kháng chiến thứ hai chống lại tội phạm có tổ chức — Camorra [mafia địa phương] — đạt tuyệt đỉnh vào những năm 1980,” Pintauro nói thêm. Cuối cùng, ông đề cập đến cuộc kháng chiến thứ ba, vẫn đang tiếp diễn của Acerra: từ chối trở thành “một bãi rác lộ thiên.”
Trong tất cả những cuộc đấu tranh này, các giám mục đã sát cánh cùng người dân, ông giải thích, nhấn mạnh rằng “trên vùng đất này, Giáo hội, Tin Mừng và việc bảo vệ nhân loại luôn song hành với nhau.” Pintauro hy vọng rằng Đức Giáo Hoàng Leo XIV sẽ đến để “đánh thức lương tâm của mọi người.”
“Ngài gần như chắc chắn sẽ kêu gọi các định chế thức tỉnh trước tình hình và đứng về phía người dân, đồng thời mang đến một lời hy vọng cho đám đông,” ông nói. Theo người dân địa phương Acerra, không thiếu hy vọng: "Các hoạt động dọn dẹp đầu tiên đang bắt đầu, và thành phố đang cố gắng ứng phó. Trên hết, ý thức công dân đã được hình thành: người dân đã nổi dậy và muốn giành lại Campania felix xưa, nơi từng là khu vườn của Vua Naples."