1. Sau cuộc tấn công dữ dội thẳng vào Mạc Tư Khoa, Tư lệnh quân đội Tiệp cho rằng NATO cần phải kết nạp ngay Ukraine.

Tướng lĩnh cao cấp của Cộng hòa Tiệp cho rằng Ukraine nên được gia nhập NATO trong tương lai gần như một “bước đi hợp lý” tiếp theo.

“Ukraine không chỉ là một quốc gia tiêu thụ an ninh, mà còn là một nhà cung cấp an ninh,” Tướng Karel Řehka, Tham mưu trưởng Lực lượng Quốc phòng Cộng hòa Tiệp, phát biểu tại diễn đàn GLOBSEC ở Prague hôm thứ Năm.

“Tôi không nói điều đó dễ dàng. Suy cho cùng, đó là vấn đề về sự đồng thuận chính trị, nhưng tôi nghĩ đó là hướng mà chúng ta nên hướng tới,” ông nói thêm.

Theo Tướng Karel Řehka, quân đội Tiệp đánh giá rất cao khả năng của quân đội Ukraine, những người đã phải chiến đấu trong điều kiện đối phương có lực lượng nhân sự, kinh tế, và khả năng quốc phòng vượt trội gấp nhiều lần. Trong những điều kiện ngặt nghèo, thậm chí còn bị chèn ép bởi những người từng là đồng minh của họ, quân Ukraine vẫn có khả năng cầm chân quân xâm lược, và giáng trả những đòn ngoạn mục đến mức Nga phải chịu nhục nhờ Hoa Kỳ bảo kê cho cuộc diễn binh ngày Chiến Thắng 9 tháng Năm.

Kyiv từ lâu đã tìm cách gia nhập liên minh quân sự nhưng vấp phải sự phản đối từ Đức và Hoa Kỳ, ngay cả dưới thời chính quyền Tổng thống Biden. Vấn đề này hầu như đã bị gạt bỏ hoàn toàn kể từ khi Ông Donald Trump trở lại Tòa Bạch Ốc.

Tướng Řehka cũng nhấn mạnh rằng Cộng hòa Tiệp cần tăng chi tiêu quân sự lên cao hơn nhiều so với 2% GDP, mục tiêu trước đây của NATO. Ngân sách quốc phòng của nước này là tâm điểm của cuộc tranh chấp giữa Tổng thống Tiệp Petr Pavel và Thủ tướng theo chủ nghĩa dân túy Andrej Babiš.

Ban đầu, Babiš quyết định cắt giảm chi tiêu quân sự xuống còn 1,8% GDP, bất chấp cam kết của Prague với NATO về việc tăng lên 3,5% vào năm 2035. Tuy nhiên, Bộ trưởng Quốc phòng Jaromír Zůna hồi đầu tháng này cho biết Prague có kế hoạch tăng ngân sách quốc phòng trước hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara.

“Chúng ta cần phải tăng tỷ lệ này lên cao hơn 2 phần trăm, nếu không thì không một lời hứa nào của chính phủ về phòng không hay hỗ trợ ngành công nghiệp quốc phòng sẽ thành hiện thực,” Tướng Řehka nhấn mạnh. “Chúng ta đã xây dựng các kế hoạch quốc phòng và chúng ta cần phải thực hiện những kế hoạch đó.”

[Politico: Ukraine should be in NATO, Czech military chief says]

2. Nhà máy lọc dầu của Nga ở Syzran bị tấn công chìm trong ngọn lửa

Theo các phương tiện truyền thông Nga, một nhà máy lọc dầu của Nga ở Syzran, tỉnh Samara, đã bị tấn công bởi lực lượng Ukraine vào đêm 21 tháng 5.

Theo kênh tin tức độc lập Exilenova Plus trên Telegram, người dân địa phương cho biết một đơn vị lọc dầu tại nhà máy lọc dầu Syzran của Rosneft đã bị trúng bom trong cuộc tấn công của Ukraine.

Thống đốc tỉnh Samara, Vyacheslav Fedorishchev, sau đó cho biết hai người đã thiệt mạng trong vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine.

Syzran, thành phố lớn thứ ba của tỉnh Samara, nằm cách biên giới Ukraine với Nga khoảng 700 km về phía đông bắc.

Ukraine thường xuyên tấn công các cơ sở hạ tầng quân sự sâu bên trong lãnh thổ Nga và các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm nhằm làm suy yếu khả năng tiếp tục tiến hành chiến tranh của Mạc Tư Khoa.

Kyiv coi các cơ sở năng lượng là mục tiêu quân sự hợp lệ, vì chúng cung cấp nhiên liệu và nguồn tài chính cho cỗ máy chiến tranh của Điện Cẩm Linh.

Theo Reuters đưa tin ngày 20 tháng 5, tất cả các nhà máy lọc dầu lớn ở miền trung nước Nga đã hoàn toàn ngừng hoạt động hoặc giảm sản lượng sau các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine gần đây.

Ngày 18-19 tháng 5, Ukraine đã tấn công một trong những nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga và một trạm bơm dầu, theo thông báo của Bộ Tổng tham mưu Ukraine, sau khi các quan chức Nga báo cáo về các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa ở tỉnh Yaroslavl và gần Mạc Tư Khoa.

Theo Bộ Tổng tham mưu Ukraine, lực lượng nước này đã tấn công vào nhà máy lọc dầu Lukoil-Nizhegorodnefteorgsintez ở Kstovo, tỉnh Nizhny Novgorod, nơi ghi nhận một vụ cháy trên территории của cơ sở này vào ngày 18 tháng 5.

Ngày 20 tháng 5, Ukraine đã tấn công một trong những nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga gần thị trấn Kstovo, tỉnh Nizhny Novgorod, theo thông báo của Bộ Tổng tham mưu Ukraine - đánh dấu vụ tấn công thứ hai được báo cáo vào địa điểm này trong vòng một tuần.

Theo Bộ Tổng tham mưu, một tổ máy lọc dầu AVT-6 đã bị trúng đạn, dẫn đến hỏa hoạn sau đó tại nhà máy lọc dầu Lukoil-Nizhegorodorgsintez.

[Kyiv Independent: Russian oil refinery in Syzran reportedly struck amid Ukrainian attack]

3. Theo CNN đưa tin, Iran đã khởi động lại việc sản xuất máy bay điều khiển từ xa và đang nỗ lực khôi phục toàn bộ năng lực sản xuất nhanh hơn dự kiến.

Theo CNN dẫn nguồn tin tình báo Mỹ, Iran đã tích cực tái thiết năng lực quân sự và khởi động lại sản xuất máy bay điều khiển từ xa trong những tuần kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ và Israel có hiệu lực vào ngày 8 tháng 4.

Báo cáo cho biết, tốc độ và quy mô mà Iran đang khôi phục khả năng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn của mình đã khiến cộng đồng tình báo Mỹ bất ngờ, vì các ước tính trước đó cho rằng quá trình này sẽ mất nhiều thời gian hơn.

Một quan chức Mỹ nói với CNN rằng Iran có thể khôi phục hoàn toàn năng lực quân sự trước chiến tranh chỉ trong vòng sáu tháng, đồng thời cho biết Tehran đã “vượt quá mọi mốc thời gian mà cộng đồng tình báo đặt ra cho việc tái thiết”.

Theo nguồn tin của CNN, thời gian tiến hành chiến tranh được rút ngắn một phần là do sự hỗ trợ mà Iran nhận được từ Nga và Trung Quốc. Nguồn tin này cho rằng Bắc Kinh đã cung cấp cho Cộng hòa Hồi giáo các phụ tùng hỏa tiễn kể từ khi chiến tranh nổ ra vào ngày 28 tháng 2. Bộ Ngoại giao Trung Quốc phủ nhận điều này, cho rằng báo cáo của CNN “không dựa trên sự thật”.

Các nguồn tin cho biết, tốc độ nhanh chóng mà Iran đang tiến hành để khôi phục kho vũ khí và năng lực quân sự của mình cho thấy nước này vẫn sẽ là một đối thủ đáng gờm, có khả năng gây ra thiệt hại nghiêm trọng trong khu vực nếu Mỹ thực hiện lời đe dọa lặp đi lặp lại về việc khởi động lại chiến dịch quân sự.

Bộ Chỉ huy Trung ương Hoa Kỳ từ chối bình luận về báo cáo này, và phát ngôn nhân Ngũ Giác Đài khẳng định rằng quân đội Hoa Kỳ “có mọi thứ cần thiết để thực hiện vào thời điểm và địa điểm do Tổng thống lựa chọn”.

[CBSNews: Iran has restarted drone production, is moving to restore full capabilities faster than expected — CNN report]

4. Thủ tướng Đức Friedrich Merz đề xuất cải tổ triệt để tư cách thành viên Liên Hiệp Âu Châu nhằm mang lại hy vọng cho Ukraine, Moldova và các quốc gia Tây Balkan.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã kêu gọi các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu thảo luận về quy chế thành viên bổ sung mới cho Ukraine và các quốc gia ứng viên khác để duy trì đà tiến tới việc trở thành thành viên chính thức của khối

Ukraine là quốc gia ứng viên gia nhập Liên Hiệp Âu Châu từ năm 2022, nhưng tiến trình gia nhập tiếp theo đã bị đình trệ gần một năm nay.

Bức thư nêu rõ rằng “quá trình mở rộng mất quá nhiều thời gian” và “điều này dễ hiểu là sẽ gây ra sự thất vọng”.

Một số quốc gia đã phải chờ đợi lâu hơn nhiều so với Ukraine để tiến tới các bước tiếp theo trong quá trình gia nhập Liên Hiệp Âu Châu. Bắc Macedonia được cấp quy chế ứng viên vào tháng 12 năm 2005. Hơn 20 năm sau, tiến trình của nước này đã bị cản trở trước tiên bởi Hy Lạp, yêu cầu nước này đổi tên, và sau đó bởi Bulgaria do tranh chấp sắc tộc.

Trong thư, Thủ tướng Merz viết: “Tôi tin chắc rằng chúng ta cần một động lực mới cho Ukraine cũng như cho khu vực Tây Balkan và Moldova”.

Về vấn đề Ukraine, Thủ tướng Đức khẳng định rõ ràng rằng nước này nên trở thành “thành viên đầy đủ” của Liên Hiệp Âu Châu, đồng thời nhắc lại lập trường của Đức rằng tất cả sáu nhóm mở rộng “nên ngay lập tức và không chậm trễ chính thức mở cửa”.

Hung Gia Lợi đã cản trở tiến trình mở cửa các khu vực đó trong suốt một năm qua, nhưng họ không phải là quốc gia duy nhất phản đối.

Trong khi quá trình đó vẫn đang tiếp diễn, Thủ tướng Merz đề xuất một “tư cách thành viên liên kết” cho Ukraine, cho phép nước này tham gia các cuộc họp của các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu, có một ghế trong Hội đồng Ủy viên Liên Hiệp Âu Châu, là thành viên không có quyền bỏ phiếu trong Nghị viện Âu Châu, và thậm chí có cả một số đại diện tại Tòa án Công lý Âu Châu.

Trong thư, Thủ tướng Merz viết: “Hiện tại, chúng tôi đã sẵn sàng đề nghị Ukraine một tư cách thành viên tương đương đáng kể, vượt xa những gì chúng tôi có thể cung cấp trong trung hạn thông qua phương thức gia nhập của mình.”

Ukraine đã bác bỏ mọi hình thức “thành viên giả” khi ý tưởng của Thủ tướng Merz lần đầu tiên được nêu ra một cách không chính thức tại một cuộc họp của các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu vào tháng 4, thay vào đó tập trung vào việc thúc đẩy tiến trình gia nhập hiện tại càng nhanh càng tốt.

Trong bức thư, Thủ tướng Merz cố gắng giải quyết vấn đề này bằng cách khẳng định “đó sẽ không phải là một tư cách thành viên lỏng lẻo” và rằng nó sẽ “thúc đẩy hơn nữa quá trình gia nhập”.

Đối với các quốc gia ở Tây Balkan, những nước đã trải qua quá trình hội nhập Liên Hiệp Âu Châu kéo dài hơn nhiều, việc Đức thúc đẩy “các giải pháp sáng tạo dành cho cả những quốc gia ứng viên đã chuẩn bị từ lâu” có thể được xem là một cú hích rất cần thiết cho triển vọng gia nhập của họ.

Bức thư đề cập rằng các quốc gia này cũng có thể được cấp quy chế quan sát viên tại “tất cả các thể chế liên quan của Liên Hiệp Âu Châu” và được đại diện khi các thể chế Liên Hiệp Âu Châu thảo luận về các vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến họ.

Hiện tại, Thủ tướng Merz đang yêu cầu thành lập một nhóm đặc nhiệm để giải quyết các vấn đề về tính khả thi pháp lý và chính trị phát sinh từ đề xuất của ông.

[Kyiv Independent: Germany's Merz proposes radical shakeup of EU membership to give hope to Ukraine, Moldova, Western Balkans states]

5. Tổng thống Trump cho biết ông muốn việc đi lại qua eo biển Hormuz không phải trả phí.

Tổng thống Trump hôm thứ Năm tuyên bố Mỹ không muốn thu phí qua eo biển Hormuz sau một số tranh luận qua lại về vấn đề này kể từ khi chiến tranh bắt đầu.

“Chúng tôi muốn nó được mở cửa, chúng tôi muốn nó được tự do. Chúng tôi không muốn thu phí,” Tổng thống Trump nói. “Đây là tuyến đường thủy quốc tế.”

Tháng trước, tổng thống cho biết ông muốn thấy Mỹ thu phí quá cảnh, nhưng sau cuộc gặp thượng đỉnh với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, hai bên đã đồng ý rằng “không quốc gia hay tổ chức nào được phép thu phí quá cảnh”.

Tổng thống Trump đã thẳng thừng tuyên bố hôm thứ Năm rằng Iran “hiện không thu phí quá cảnh”, mặc dù Iran cho biết Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư mới thành lập của họ đã bắt đầu thu phí.

“Hiện tại họ không thu phí quá cảnh,” Tổng thống Trump nói hôm thứ Năm. “Họ đang thiệt hại 500 triệu đô la mỗi ngày, theo dự kiến. Nghe có vẻ nhiều tiền, nhưng dù là 500, 200 hay 300 triệu đô la thì họ vẫn đang mất rất nhiều tiền.”

Iran chưa công bố số tiền đã thu được từ phí quá cảnh là bao nhiêu.

“Chưa có con tàu nào có thể đi qua mà không có sự chấp thuận của chúng tôi,” tổng thống nói.

Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ hôm thứ Năm cho biết, kể từ khi lệnh phong tỏa eo biển Hormuz bắt đầu, Mỹ đã chuyển hướng 94 tàu thương mại đi vào hoặc ra khỏi các cảng của Iran.

Tổng thống Trump đã nhắc lại những điều kiện quen thuộc để đạt được hòa bình, đó là Iran không được phép phát triển vũ khí hạt nhân, khi được hỏi vào thứ Năm trong một cuộc họp báo không liên quan với Giám đốc Cơ quan Bảo vệ Môi trường, gọi tắt là EPA Lee Zeldin.

“Hiện tại, chúng tôi đang đàm phán và chúng tôi sẽ xem xét, nhưng bằng cách này hay cách khác, chúng tôi sẽ đạt được thỏa thuận,” Tổng thống Trump nói, đề cập đến việc liệu một thỏa thuận có thể được đàm phán hay việc ném bom sẽ tiếp tục. “Họ sẽ không có vũ khí hạt nhân, các bạn biết đấy?”

Tổng thống Trump nói rằng nếu câu hỏi này được đặt ra cho người Mỹ, “họ sẽ đều đồng ý” rằng Iran không thể có vũ khí hạt nhân.

“Đây là việc hạt nhân hóa một quốc gia mà một số người cho là khá điên rồ, và chúng ta không thể để Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, chỉ có vậy thôi”, ông nói. “Chúng ta không thể để điều đó xảy ra.”

“Sẽ có một cuộc chiến tranh hạt nhân ở Trung Đông, và cuộc chiến đó sẽ lan đến đây, đến Âu Châu”, Tổng thống Trump nói. “Chúng ta không thể để điều đó xảy ra, và nó sẽ không xảy ra. Điều đó quan trọng hơn bất cứ điều gì khác.”

[CBSNews: Trump wants travel through Strait of Hormuz to be free of tolls, he says]

6. Các “tay sai” của Putin đang làm suy yếu Merz để củng cố phe cực hữu thân Nga.

Vladimir Putin đang nắm bắt cơ hội để tấn công Friedrich Merz vào thời điểm vị Thủ tướng Đức yếu thế nhất.

Khi uy tín của thủ tướng giảm mạnh trong nước, Điện Cẩm Linh dường như đã tăng cường nỗ lực đẩy nhanh sự suy giảm của ông và củng cố các lực lượng thân Nga đang trỗi dậy ở cánh cực hữu của Đức.

Trong khi Putin từ lâu đã tìm cách làm suy yếu Merz — một trong những nước ủng hộ lớn nhất của Ukraine và do đó là một trong những đối thủ chiến lược hàng đầu của Putin — thông qua các chiến dịch gây ảnh hưởng và các cuộc tấn công hỗn hợp, thì hiếm khi hoàn cảnh lại thuận lợi cho Mạc Tư Khoa như hiện nay. Nền kinh tế Đức đang suy yếu, liên minh trung dung của nước này đang bị lung lay, và đảng cực hữu Thay thế cho Đức, gọi tắt là AfD, đang dẫn đầu trong các cuộc thăm dò quốc gia trước hai cuộc bầu cử cấp bang ở miền đông nước Đức, nơi đảng này dự kiến sẽ giành chiến thắng lịch sử và có thể lần đầu tiên nắm quyền điều hành kể từ khi thành lập.

“Nga đang tìm kiếm các đối tác ở Âu Châu mà họ có thể sử dụng cho mục đích riêng của mình, và mục tiêu đương nhiên là đưa đảng AfD lên nắm quyền trong tương lai gần — dù là trong cuộc bầu cử cấp bang hay cuối cùng là trong cuộc bầu cử liên bang tiếp theo,” Chris Schulenburg, một Dân biểu thuộc Liên minh Dân chủ Kitô giáo, gọi tắt là CDU của Thủ tướng Merz ở bang Saxony-Anhalt, một trong những bang phía đông dự kiến tổ chức bầu cử vào tháng 9, cho biết. “Điều này sẽ mang lại cho Nga một đối tác chiến lược ở Đức, và do đó là một chỗ đứng ở Âu Châu.”

Trong những tuần gần đây, Putin đã siết chặt vòng vây đối với Merz, gây áp lực cả công khai — bằng cách ngừng vận chuyển dầu của Kazakhstan sang miền đông nước Đức thông qua đường ống dẫn dầu của Nga — và một cách tinh tế hơn, bằng cách tìm cách chia rẽ dư luận Đức thông qua việc đề xuất cựu Thủ tướng Gerhard Schröder, người thân cận với Điện Cẩm Linh, làm nhà đàm phán tiềm năng trong các cuộc đàm phán hòa bình với Ukraine. Một trong những cố vấn của Putin cũng đã mời các chính trị gia thuộc đảng AfD tham dự diễn đàn kinh tế thường niên của tổng thống Nga tại St. Petersburg.

Chiến lược của Putin là khai thác những điểm yếu chính trị thực sự và ngày càng gia tăng của thủ tướng Merz — đặc biệt là sự bất mãn của người Đức về nền kinh tế — và làm trầm trọng thêm sự chia rẽ về việc Berlin hỗ trợ quân sự cho Ukraine. Để đạt được mục đích này, bộ máy tuyên truyền của Điện Cẩm Linh đã miêu tả thủ tướng Merz là người thiếu hiệu quả và xa rời thực tế, đồng thời coi việc thủ tướng từ chối khôi phục quan hệ năng lượng với Nga là hành động tự sát về kinh tế. Mạc Tư Khoa cũng miêu tả phe bảo thủ của thủ tướng là những kẻ hiếu chiến liều lĩnh vì đã ủng hộ Ukraine và từ chối đàm phán với Putin để chấm dứt chiến tranh.

Nhiều câu chuyện này gây được tiếng vang mạnh mẽ ở Đông Đức cũ, nơi dư luận có xu hướng ủng hộ Mạc Tư Khoa hơn. Với cuộc bầu cử khu vực sắp diễn ra vào tháng 9, các nhà phân tích dự đoán các mạng lưới do Điện Cẩm Linh hậu thuẫn sẽ tăng cường các chiến dịch gây ảnh hưởng trực tuyến để khuếch đại và lan truyền những thông điệp này.

Theo phân tích của viện nghiên cứu Polisphere có trụ sở tại Berlin, số lượng bài báo chỉ trích ông Merz đăng tải trên nhánh tiếng Đức của mạng lưới Pravda thân Cẩm Linh đã tăng đáng kể – khoảng 25% – trong tháng này so với đầu năm. Polisphere cho biết trong một tuyên bố rằng tác động của các phương tiện truyền thông này “không nên bị đánh giá thấp” do ảnh hưởng của chúng đến các mô hình ngôn ngữ lớn hoặc các bản tóm tắt do trí tuệ nhân tạo tạo ra.

Điện Cẩm Linh coi cuộc bầu cử ở miền đông nước Đức là cơ hội để “làm suy yếu mạnh mẽ nước Đức và đặc biệt là chính phủ hiện tại”, theo nhận định của Stefan Meister, chuyên gia về Nga tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Đức.

“Nếu có một điều mà người Nga giỏi, đó là xác định điểm yếu của đối thủ và khai thác chúng,” ông nói thêm. “Và miền đông nước Đức, có thể nói, là một trong những điểm yếu chính đối với chính phủ liên bang và khả năng hành động của Đức, bởi vì đó về cơ bản là điểm vào để đảng AfD nắm quyền.”

[Politico: Putin’s trolls are weakening Merz to boost Russia-friendly far right]

7. Ông Rubio cho biết các đồng minh NATO “từ chối làm bất cứ điều gì” để ủng hộ cuộc chiến của Mỹ-Israel với Iran.

Hôm thứ Năm, Ngoại trưởng Marco Rubio đã tái chỉ trích các đồng minh NATO của Mỹ vì không ủng hộ cuộc chiến của Mỹ-Israel chống lại Iran, khi ông đang trên đường đến cuộc họp của liên minh tại Thụy Điển.

Ông Rubio nói với các phóng viên: “Tổng thống Trump không yêu cầu họ điều máy bay chiến đấu đến. Nhưng họ từ chối làm bất cứ điều gì. Chúng tôi rất bức xúc về điều đó.”

Quan điểm của các quốc gia NATO là cuộc chiến Iran nằm ngoài phạm vi lãnh thổ của NATO, không liên quan đến NATO, và là một cuộc chiến phi pháp mà họ không thể tham gia xét về phương diện pháp lý và đạo đức.

Tuần trước, giữa lúc Tổng thống Trump chỉ trích gay gắt tất cả các đối tác NATO vì từ chối tham gia các hoạt động tấn công chống lại Iran, Pháp tuyên bố sẽ cử một Hàng Không Mẫu Hạm đến khu vực để tham gia “sáng kiến đa quốc gia sắp tới nhằm bảo đảm an ninh eo biển Hormuz”.

Pháp và Anh đã dẫn đầu các nỗ lực xây dựng một liên minh các quốc gia sẵn sàng giúp bảo đảm eo biển Hormuz vẫn an toàn và thông suốt, nhưng chỉ sau khi chiến sự kết thúc.

Rubio cũng bày tỏ hy vọng rằng chuyến thăm của tổng tư lệnh quân đội Pakistan tới Iran sẽ thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao nhằm làm trung gian hòa giải chấm dứt cuộc chiến giữa nước này với Mỹ.

“Tôi tin rằng phía Pakistan sẽ đến Tehran hôm nay. Vì vậy, hy vọng điều đó sẽ thúc đẩy tiến trình này hơn nữa,” Rubio nói với các phóng viên.

Theo các hãng tin Iran, một trong những nhà trung gian hòa giải hàng đầu của Pakistan trong các cuộc đàm phán đang diễn ra giữa Mỹ và Iran, Tư lệnh quân đội Asim Munir, dự kiến sẽ đến Tehran vào thứ Năm như một phần nỗ lực của Islamabad nhằm làm trung gian hòa giải một thỏa thuận hòa bình.

[CBSNews: NATO allies “refuse to do anything” to support U.S.-Israeli war with Iran, Rubio says]

8. 10 binh sĩ, bao gồm cả chỉ huy lữ đoàn, bị thương trong các vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa riêng biệt của Hezbollah.

Mười binh sĩ IDF bị thương, trong đó có hai người bị thương nặng, trong hai vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa mang chất nổ do Hezbollah thực hiện nhằm vào quân đội đang hoạt động ở miền nam Li Băng hôm Thứ Năm, 21 Tháng Năm, khi giao tranh hạn chế với nhóm khủng bố được Iran hậu thuẫn vẫn tiếp diễn bất chấp lệnh ngừng bắn.

Phát ngôn nhân Lực Lượng Phòng Vệ Israel, Đề Đốc Daniel Hagari, cho biết trong một vụ việc, chỉ huy Lữ đoàn Thiết giáp 401, Đại tá Meir Biderman, 41 tuổi, đã bị thương nặng do một máy bay điều khiển từ xa mang chất nổ. Một trung tá dự bị thuộc Sư đoàn 162 bị thương vừa phải trong cùng vụ việc, trong khi một binh sĩ dự bị khác bị thương nhẹ.

Trong một vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa khác của Hezbollah, một nữ binh sĩ bị thương nặng, một sĩ quan chiến đấu và hai binh sĩ khác bị thương vừa phải, và hai người nữa bị thương nhẹ, Đề Đốc Daniel Hagari cho biết.

Lực lượng Phòng vệ Israel đã công bố đoạn phim về cuộc tấn công mà họ thực hiện hồi đầu tuần vào một cơ sở sản xuất vũ khí của Hezbollah ở khu vực Tyre, miền nam Li Băng. Cơ sở này được thiết lập bên trong một tòa nhà trước đây được sử dụng làm phòng khám dân sự và nằm cách một đền thờ Hồi giáo vài mét.

IDF cho biết đã phát hiện các vụ nổ thứ cấp sau cuộc tấn công, cho thấy có vũ khí bên trong tòa nhà.

Quân đội Israel nhắc lại những cáo buộc mà họ đưa ra hồi đầu ngày thứ Tư, khi Lực lượng Phòng vệ Israel thông báo về một cuộc tấn công riêng biệt vào một tòa nhà dân sự được tường trình nơi chứa thiết bị giám sát của Hezbollah ở miền nam Li Băng, một lần nữa cáo buộc nhóm khủng bố này sử dụng cơ sở hạ tầng dân sự trong các hoạt động chống lại Israel.

[Times Of Israel: 10 soldiers, including brigade commander, hurt in separate Hezbollah drone attacks]

9. Các nguồn tin của Iran cho rằng nhà lãnh đạo tối cao mới đã cấm việc vận chuyển uranium đã được làm giàu.

Lãnh đạo tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã chính thức tuyên bố rằng kho dự trữ uranium được làm giàu cao của nước này phải được giữ lại trong lãnh thổ quốc gia. Theo Reuters, đài truyền hình quốc gia Iran cho biết như trên hôm Thứ Năm, 21 Tháng Năm.

Iran được tường trình đang sở hữu gần 400 kg uranium được làm giàu đến độ tinh khiết 60%, một bước tiến công nghệ ngắn nữa để đạt được độ tinh khiết 90% cần thiết cho vũ khí hạt nhân. Lượng uranium này được tường trình đang được chôn giấu dưới một trong những cơ sở hạt nhân của Iran bị hư hại nặng nề do các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào tháng 6 năm 2025.

Kể từ khi được tuyên bố là người kế vị cha mình vào đầu cuộc chiến, Khamenei không xuất hiện hay lên tiếng trước công chúng, nhưng một số tuyên bố được tường trình của ông đã được truyền thông nhà nước đăng tải hay các xướng ngôn viên đọc trên đài truyền hình.

Nếu ông ta đã ra sắc lệnh, như các nguồn tin của Reuters khẳng định, rằng uranium phải được giữ lại trong nước, thì điều đó sẽ đồng nghĩa với việc bác bỏ hoàn toàn một trong những yêu cầu chính của Mỹ trong các cuộc đàm phán đang diễn ra giữa hai nước hướng tới một thỏa thuận hòa bình.

Tổng thống Trump khẳng định cuộc chiến là cần thiết để bảo đảm Iran không thể chế tạo vũ khí hạt nhân, và ông đã nhiều lần tuyên bố rằng Tehran đã đồng ý giao nộp vũ khí hạt nhân với sự phối hợp của Mỹ, và lực lượng Mỹ có thể dùng vũ lực để chiếm đoạt nó.

CBS News chưa thể xác nhận độc lập thông tin từ Reuters, và một phóng viên của đài Al Jazeera do nhà nước Qatar hậu thuẫn đã dẫn lời một quan chức cao cấp của Iran vào cuối ngày thứ Năm bác bỏ thông tin của Reuters, gọi đó là “tuyên truyền của kẻ thù của thỏa thuận”.

Phóng viên của Al Jazeera cho biết, dẫn lời nguồn tin, người này nói rằng vật liệu hạt nhân là “chủ đề của các cuộc đàm phán ở giai đoạn tiếp theo”, “Chưa có lệnh mới nào được ban hành”.

[CBSNews: Iranian sources tell Reuters new supreme leader has barred removal of enriched uranium]

10. Các thành viên Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran thường xuyên phô trương vũ khí ở Tehran

Các thành viên Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran hiện thường xuyên trình diễn cho công chúng ở Tehran cách sử dụng súng trường tấn công kiểu Kalashnikov. Các cuộc diễn hành qua thủ đô có sự xuất hiện của các phương tiện quân sự được trang bị súng máy thời Liên Xô nạp đạn bằng dây đai. Và tại một đám cưới tập thể, một hỏa tiễn đạn đạo, giống như loại đã thả bom chùm xuống Israel, được trưng bày trên sân khấu.

Vũ khí hiện đang được phô trương thường xuyên ở Tehran, một biểu hiện thách thức ngày càng tăng khi Tổng thống Donald Trump đe dọa ông có thể tái khởi động chiến tranh với Iran nếu các cuộc đàm phán đổ vỡ và Cộng hòa Hồi giáo từ chối buông bỏ quyền kiểm soát eo biển Hormuz.

Việc phô trương vũ khí phản ánh mối đe dọa thực sự mà Iran phải đối mặt: Tổng thống Trump đã gợi ý rằng lực lượng Mỹ có thể tịch thu kho uranium được làm giàu cao của Iran bằng vũ lực và trước đó đã nói rằng ông đã gửi vũ khí cho các chiến binh người Kurd để chuyển cho những người biểu tình chống chính phủ.

Nhưng chúng cũng mang lại sự trấn an và động lực cho những người theo đường lối cứng rắn và cung cấp sự giải trí hiếm hoi trong thời điểm bất ổn lớn, khi người dân Iran đang phải đối mặt với tình trạng sa thải hàng loạt, đóng cửa doanh nghiệp và giá cả thực phẩm, thuốc men và các mặt hàng khác tăng vọt.

Việc gợi ý rằng sẽ có thêm nhiều người theo đường lối cứng rắn được trang bị vũ khí cũng có thể giúp ngăn chặn bất kỳ cuộc biểu tình mới nào chống lại chế độ thần quyền của Iran, vốn đã đàn áp bạo lực các cuộc biểu tình trên toàn quốc vào tháng Giêng trong một chiến dịch mà các nhà hoạt động cho rằng đã khiến hơn 7.000 người thiệt mạng và hàng chục ngàn người bị bắt giữ.

“Điều này là cần thiết để tất cả người dân của chúng ta được huấn luyện vì chúng ta đang trong tình trạng chiến tranh những ngày này,” Ali Mofidi, một cư dân Tehran 47 tuổi, nói tại một buổi huấn luyện sử dụng vũ khí tối thứ Ba. “Nếu cần thiết, mọi người đều nên sẵn sàng và biết cách sử dụng súng.”

[CBSNews: Iranian Revolutionary Guard members regularly brandishing weapons in Tehran]

11. Nga cam kết ủng hộ Cuba khi Tổng thống Trump gia tăng áp lực lên Havana.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga, bà Maria Zakharova, cho biết hôm Thứ Sáu, 22 Tháng Năm, rằng Nga sẽ cung cấp cho Cuba “sự hỗ trợ tích cực” khi Mỹ gia tăng áp lực lên Havana.

Động thái của Washington nhằm cắt đứt nguồn cung dầu từ Venezuela và những lời đe dọa trừng phạt các công ty làm ăn với Cuba đã gây ra một cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng trên hòn đảo này. Hôm thứ Tư, căng thẳng giữa hai nước leo thang hơn nữa sau khi Bộ Tư pháp Mỹ tuyên bố sẽ truy tố cựu Tổng thống Cuba Raúl Castro liên quan đến vụ sát hại bốn người tham gia các chuyến bay cấp cứu dân thường năm 1996.

Nga luôn tìm cách thể hiện mình là lực lượng chính chống lại sự bá quyền của phương Tây do Mỹ dẫn đầu, và liên minh lâu đời với Cuba là một trong những ví dụ nổi bật nhất.

Nhưng việc Mạc Tư Khoa không hành động sau khi Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro bị lực lượng Mỹ bắt giữ hồi đầu năm nay — và sự trì trệ trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, đồng minh của Nga — đặt ra câu hỏi về việc Điện Cẩm Linh sẵn sàng đi xa đến mức nào để bảo vệ các đối tác quốc tế của mình, trong khi quân đội nước này đang sa lầy vào cuộc chiến ở miền đông Ukraine.

Trong một cuộc họp báo ở Mạc Tư Khoa, bà Zakharova bày tỏ “tình đoàn kết hoàn toàn” với Cuba trước “sự can thiệp trắng trợn vào công việc nội bộ của một quốc gia có chủ quyền, sự hăm dọa và việc sử dụng các biện pháp hạn chế đơn phương, đe dọa và tống tiền”.

“Cuba tiếp tục là mục tiêu của áp lực kinh tế tàn bạo từ Hoa Kỳ,” bà nói thêm. “Những hạn chế mới do Tòa Bạch Ốc áp đặt vào đầu tháng 5 đối với các công ty nước thứ ba hoạt động trên hòn đảo tự do này là vòng chính sách gây áp lực mới nhất của Washington, mục tiêu chính là bóp nghẹt nền kinh tế của Cuba.”

Cam kết của Điện Cẩm Linh về việc hỗ trợ Havana được đưa ra sau những nỗ lực của Nga nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng năng lượng của hòn đảo bằng các chuyến hàng dầu mỏ.

Một tàu chở dầu của Nga bị trừng phạt đã bị Mỹ bắt giữ vào tháng Giêng, nhưng đến tháng Ba, Washington đã cho phép Mạc Tư Khoa vận chuyển một lô dầu đến cảng Matanzas của Cuba. Lượng nhiên liệu dự trữ đó hiện đã cạn kiệt, và một tàu chở dầu của Nga được gửi đến đảo này vào tháng Tư vẫn đang neo đậu ở Đại Tây Dương.

Việc Mỹ tuyên bố buộc tội Castro đã làm dấy lên nhiều đồn đoán rằng Washington có thể đang lên kế hoạch can thiệp quân sự vào hòn đảo này.

Việc cựu tổng thống bị truy tố gợi nhớ đến trường hợp của Maduro, người bị Mỹ buộc tội buôn bán ma túy vào năm 2020 và bị bắt trong một cuộc đột kích ở Caracas do lực lượng Mỹ thực hiện hồi đầu năm nay.

Tổng thống Donald Trump đã nhiều lần đe dọa can thiệp vào Cuba và tuần này tuyên bố ông sẽ có “vinh dự chiếm lấy Cuba”.

[Politico: Russia pledges to support Cuba as Trump ramps up pressure on Havana]

12. Các lựa chọn mà Tổng thống Trump có thể sử dụng để chiếm Cuba.

Tổng thống Trump quyết định tiến hành việc chiếm Cuba, ông ấy có một số lựa chọn, bao gồm nhưng không giới hạn trong các kịch bản sau đây:

Thứ nhất là một cuộc đột kích có mục tiêu theo kiểu Venezuela của Lực lượng Đặc nhiệm.

Thứ hai là một cuộc chiến tranh trên không quy mô lớn tương tự như đã được phát động chống lại Iran.

Thứ ba là một cuộc tấn công trên bộ. Năng lực quân sự yếu kém và lạc hậu hơn nhiều của Cuba cũng mở ra khả năng bị tạm chiếm toàn diện, mặc dù tốn kém và có thể phải đối mặt với các mối đe dọa bất đối xứng dưới hình thức học thuyết du kích “chiến tranh của toàn dân” của Cuba.

Tuy nhiên, hầu hết mọi kịch bản chiến tranh đều đòi hỏi nguồn lực đáng kể, phần lớn trong số đó hiện đang được dành cho khu vực Trung Đông.

Trong một cuộc phỏng vấn với Newsweek tháng trước, Tổng thống Cuba Miguel Díaz-Canel tuyên bố rằng Cuba sẽ “phản kháng” nếu Mỹ khởi xướng một cuộc xung đột quân sự và nói rằng ông không lo sợ cho tính mạng hay tự do của mình.

Ông cũng lập luận rằng sự lãnh đạo tập thể của đất nước ông và việc tuân thủ “sự thống nhất tuyệt đối, sự gắn kết về tư tưởng và kỷ luật cách mạng” sẽ giúp ngăn chặn mọi âm mưu chặt đầu hay cấu kết.

ISW tỏ ra hoài nghi rằng Washington sẽ dễ dàng tìm được người nào đó tương tự như Phó Tổng thống Venezuela Delcy Rodríguez, người đã nhanh chóng thay thế Maduro và khởi xướng một mối quan hệ hòa giải hơn với Mỹ.

“Trước hết, không thể tìm ra bất kỳ cá nhân nào mà bạn có thể lôi kéo, rồi sau đó tất cả mọi người sẽ tuân theo. Đó là một cấu trúc tinh hoa gắn kết chặt chẽ hơn nhiều,” ISW nói. “Thứ hai là ngay cả khi tìm được người đó, việc bảo đảm họ đủ tuân thủ để bạn có thể điều khiển sau này cũng rất khó khăn. Đó là một chính phủ bị tẩy não sâu sắc.”

“Vấn đề thứ ba là, ở Cuba thực sự không có một khu vực kinh doanh, cũng không có một xã hội dân sự độc lập theo nghĩa rộng,” ISW nói. “Nó tồn tại, nhưng nó cũng không có cả nền tảng xã hội cho một quá trình trao đổi.”

Việc loại bỏ Castro cũng có thể không làm rung chuyển được hệ thống, phần lớn là do tập đoàn GAESA (Grupo de Administración Empresarial SA) do quân đội lãnh đạo mà ông đã giúp mở rộng và giờ đây là trung tâm trong những lời lẽ khoa trương của Rubio chống lại Havana.

“Có rất nhiều sĩ quan quân đội sống rất sung túc nhờ điều hành những cơ quan đó. Có một mức độ tự chủ nhất định trong các thể chế này, do cách chúng được xây dựng,” ISW nói. “Vì vậy, tôi nghĩ ngoài Raúl Castro—ông ấy đã già, ông ấy là một nhân vật lịch sử—nhưng đối với nhiều người, những gì ông ấy tạo ra, đặc biệt là khi làm bộ trưởng quốc phòng, sẽ kìm hãm nhiều người trong số họ.”

Chiến lược của Tổng thống Trump trong việc sử dụng các cáo trạng hình sự để theo đuổi các biện pháp quân sự chống lại một quốc gia nước ngoài cũng đang bị xem xét kỹ lưỡng về mặt pháp lý.

“Theo luật quốc tế, các hoạt động ở Venezuela (và bất kỳ hoạt động tương tự nào mà chính quyền có thể thực hiện ở Cuba) rõ ràng vi phạm nguyên tắc cơ bản ràng buộc tất cả các quốc gia rằng việc sử dụng vũ lực bị cấm trừ trường hợp tự vệ chính đáng hoặc được Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc cho phép”, ISW nói với Newsweek.

“ Rõ ràng là Liên Hiệp Quốc không thể can thiệp vào trường hợp này. Và Cuba chưa tấn công Hoa Kỳ, cũng không có mối đe dọa sắp xảy ra nào từ phía Cuba, điều đó có nghĩa là Hoa Kỳ không có cơ sở để nói rằng mình đang tự vệ”, ISW nói. “Bất kỳ hành động sử dụng vũ lực nào chống lại Cuba—bao gồm cả việc đưa quân đội Hoa Kỳ vào Cuba để bắt cóc bất kỳ nhà lãnh đạo nào của nước này—đều là một hành động gây hấn.”

ISW lập luận rằng vấn đề này là trọng tâm của các chuẩn mực bảo vệ các quốc gia nhỏ hơn khỏi các hành động thù địch do các quốc gia mạnh hơn thực hiện, và “việc có một bản cáo trạng đang chờ giải quyết trong hệ thống tư pháp hình sự trong nước của bạn không làm thay đổi điều đó”.

ISW nói: “Việc dựa vào cáo trạng của một quan chức đương nhiệm hoặc cựu quan chức Cuba để xâm lược đất nước – để bắt giữ một người đã bị truy tố hoặc không – cũng chỉ là một màn khói nhằm che đậy tính bất hợp pháp trắng trợn của việc sử dụng vũ lực chống lại Cuba”.

“Ngay cả khi chiến dịch đó hợp pháp theo luật quốc tế (thực tế là không), thì theo luật trong nước, Tổng thống không có thẩm quyền tiến hành chiến tranh mà không có sự cho phép của Quốc hội”, bà nói thêm. “Các cuộc xâm lược Iran (mùa hè năm ngoái), Venezuela và Iran một lần nữa vào tháng Hai đều là những vi phạm trắng trợn Hiến pháp Hoa Kỳ.”

Benjamin Gedan, giám đốc chương trình Mỹ Latinh của Trung tâm Stimson, người trước đây phụ trách chính sách Mỹ Latinh tại Hội đồng An ninh Quốc gia và Bộ Ngoại giao, cũng đặt câu hỏi về tính hợp pháp của bất kỳ chiến dịch nào dựa trên cáo trạng chống lại Castro, mặc dù điều đó có thể không phải là trở ngại đối với chính quyền.

“Lính đặc nhiệm Delta Force không phải là những kẻ săn tiền thưởng và bản cáo trạng không cho phép Tổng thống Trump xâm lược Cuba, theo luật pháp trong nước hay quốc tế, để truy bắt một kẻ đào tẩu,” Gedan nói với Newsweek. “Nhưng điều đó không ngăn cản Tổng thống Trump ra lệnh cho quân đội Mỹ tham chiến ở Caracas để bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela.”

[Newsweek: Options available for Trump to capture Cuba]

13. ‘Tôi không thích một số khía cạnh’: Tổng thống Trump hoãn sắc lệnh hành pháp về trí tuệ nhân tạo

Tòa Bạch Ốc đột ngột hoãn việc Tổng thống Trump ký sắc lệnh hành pháp về trí tuệ nhân tạo vào thứ Năm — khi tổng thống công khai phủ nhận chính sách về trí tuệ nhân tạo mà nội các của ông đã soạn thảo và chuẩn bị để ông phê duyệt.

Việc trì hoãn đột ngột diễn ra sau khi các công ty và hiệp hội thương mại đã được thông báo về đơn đặt hàng sắp tới và các giám đốc điều hành của các công ty AI đã được mời tham dự buổi lễ.

“Tôi không thích một số khía cạnh của nó. Tôi đã hoãn lại,” Tổng thống Trump nói với các phóng viên trong một sự kiện sáng thứ Năm tại Tòa Bạch Ốc ngay sau khi POLITICO và các hãng tin khác đưa tin về việc trì hoãn. “Tôi nghĩ nó sẽ cản trở việc chúng ta đang dẫn đầu Trung Quốc. Chúng ta đang dẫn đầu mọi người, và tôi không muốn làm bất cứ điều gì có thể cản trở điều đó.”

Chỉ thị này, được đưa ra nhằm đáp trả những lo ngại ngày càng tăng của chính quyền Trump về các mối đe dọa an ninh mạng do các mô hình trí tuệ nhân tạo tiên tiến gây ra, dự kiến sẽ bao gồm một cuộc đánh giá tự nguyện của liên bang đối với các sản phẩm AI tiên tiến trong vòng 90 ngày trước khi chúng được công bố rộng rãi. Các cơ quan tham gia vào cuộc đánh giá sẽ bao gồm Bộ Tài chính, Cơ quan An ninh Quốc gia và văn phòng an ninh mạng của Tòa Bạch Ốc, những người quen thuộc với kế hoạch này trước đó đã nói với POLITICO.

Trong bài phát biểu hôm thứ Năm, Tổng thống Trump nói rằng trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI “đang mang lại những lợi ích to lớn và cũng tạo ra rất nhiều việc làm”. Tổng thống Trump cho biết ông lo ngại sắc lệnh hành pháp “có thể đã cản trở” và ông muốn bảo đảm điều đó không xảy ra.

Hiện chưa rõ khi nào lễ ký kết có thể được lên lịch lại.

Bốn người quen thuộc với kế hoạch cho biết sự chậm trễ một phần là do vấn đề về sự có mặt của các CEO hàng đầu trong lĩnh vực công nghệ đã được mời. Theo hai người quen thuộc với kế hoạch của CEO OpenAI, Sam Altman không thể tham dự vì xung đột lịch trình, nhưng công ty dự định sẽ cử một giám đốc điều hành khác của OpenAI thay thế ông, một người cho biết.

Theo nguồn tin, CEO của Anthropic, Dario Amodei, và CEO của Meta, Mark Zuckerberg, dự kiến cũng không thể tham dự lễ ký kết thay mặt cho công ty của họ, nhưng đã lên kế hoạch cử người khác thay thế.

Những người này được bảo đảm giấu tên khi thảo luận về các chi tiết nhạy cảm.

Những nguồn thạo tin cho biết có xung đột về pháp lý và đạo đức giữa Anthropic, là nhà phát triển hệ thống AI “Claude” nổi tiếng, và Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng Claude trong nhiều chiến dịch của mình, rất có thể là trong việc bắt giữ nguyên thủ quốc gia Venezuela, nhưng Anthropic lo ngại Claude sẽ bị sử dụng cho hai mục đích mà họ cho là phi đạo đức: thứ nhất, là vũ khí tự động do AI điều khiển (giết người mà không cần sự giám sát của con người) và thứ hai, là việc giám sát hàng loạt người Mỹ (đặc biệt là bằng cách giải mã dữ liệu, chẳng hạn như xác định hồ sơ cá nhân trong dữ liệu vốn được giữ bí mật). Bộ Chiến tranh đã cố gắng thay đổi hợp đồng để buộc Anthropic cho phép điều này, và khi công ty từ chối, họ đã cố gắng tiêu diệt công ty bằng cách chỉ định công ty này là một “rủi ro trong chuỗi cung ứng”, đây là lần đầu tiên một công ty của Hoa Kỳ bị chỉ định như vậy.

[Politico: ‘I didn't like certain aspects’: Trump postpones AI executive order]

14. Việc Mỹ truy tố Raúl Castro mở đường cho những hành động tương tự như ở Venezuela.

Việc Mỹ truy tố cựu Tổng thống Cuba Raúl Castro đã làm dấy lên suy đoán rằng Tòa Bạch Ốc đang tìm cách thực hiện hành động tương tự đối với nhà lãnh đạo cộng sản này như đã làm với Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro hồi đầu năm nay.

Ông Maduro, người bị bắt giữ trong một cuộc đột kích táo bạo của lực lượng đặc nhiệm Delta Force hồi tháng Giêng khiến hàng chục người trong số 32 nhân viên Cuba được giao nhiệm vụ bảo vệ ông thiệt mạng, đã bị buộc tội “khủng bố ma túy” trong nhiệm kỳ đầu tiên của chính quyền Trump năm 2020. Ông đang phải đối mặt với phiên tòa ở thành phố New York.

Ông Castro, 94 tuổi, người kế nhiệm em trai mình, Fidel Castro, vào năm 2008 và lãnh đạo đất nước trong một thập niên, đang phải đối mặt với cáo buộc của Mỹ về sự liên quan của ông trong vụ bắn hạ hai máy bay dân sự do một nhóm hoạt động có liên hệ với lực lượng đối lập lưu vong điều hành vào năm 1996. Bản cáo trạng đã được Bộ Tư pháp công bố hôm thứ Tư.

Quyết định theo đuổi hành động pháp lý chống lại Castro được đưa ra vào thời điểm căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Cuba. Vài tuần sau vụ bắt cóc Maduro, một đồng minh năng lượng quan trọng của Havana, chính quyền Trump đã tuyên bố phong tỏa dầu mỏ đối với Cuba và bắt đầu cảnh báo về khả năng đảo chính quân sự nếu quốc đảo này không đạt được thỏa thuận.

Trong khi đó, vào tháng Hai, Tổng thống Trump đã thực hiện lời đe dọa quân sự đối với một kẻ thù nước ngoài khác, Iran, phát động cuộc chiến tranh chung với Israel khiến lãnh đạo tối cao của nước này, Ayatollah Ali Khamenei, thiệt mạng. Nhưng cuộc xung đột đang diễn ra, hiện đang bế tắc trong các nỗ lực đàm phán, dường như không làm thay đổi sự tập trung của Tòa Bạch Ốc vào Cuba, quốc gia mà Tổng thống Trump đã công khai ám chỉ là mục tiêu “tiếp theo”.

“Trong tất cả các trường hợp này, đều có sự leo thang về mối đe dọa sử dụng vũ lực, sự leo thang về nguồn lực quân sự, và sự leo thang về lời lẽ nhằm mục đích đe dọa, ép buộc, hăm dọa, và thậm chí cố gắng khuyến khích sự đào ngũ trong chính phủ, và hy vọng luôn là như vậy sẽ đủ,” Viện Nghiên Cứu Chiến Tranh Hoa Kỳ, gọi tắt là ISW, nói với Newsweek. “Đó thậm chí không hẳn là một chiến lược đàm phán, mà là hy vọng rằng họ có thể thúc đẩy sự thay đổi chỉ đơn giản bằng cách nâng cao mức độ nguy hiểm.”

Tuy nhiên, giống như Venezuela và Iran, Cuba vẫn kiên định với lập trường của mình, bày tỏ sự cởi mở đối với các cuộc đàm phán trong khi bác bỏ bất kỳ nỗ lực nào của Mỹ nhằm áp đặt những thay đổi lên chính phủ nước này. ISW cho rằng tình trạng bế tắc kéo dài chỉ có thể dẫn đến leo thang căng thẳng.

“Nếu những lời đe dọa và những hành động phô trương sức mạnh không hiệu quả thì chắc chắn sẽ dẫn đến một số hành động nào đó”, ISW nói.

Ngay cả trước khi thông báo được đưa ra vào thứ Tư, các nhà phân tích đã bày tỏ với Newsweek hồi đầu tuần rằng việc truy tố Castro, điều được mong đợi từ lâu, có thể là bước chuẩn bị cho hành động quân sự.

Các cáo buộc cuối cùng được đưa ra cùng ngày với bài phát biểu video dài 5 phút của Ngoại trưởng Marco Rubio, người đã trực tiếp kêu gọi người dân Cuba bằng tiếng Tây Ban Nha. Rubio, một người Mỹ gốc Cuba và là người từ lâu đã chỉ trích giới lãnh đạo cộng sản của hòn đảo, đổ lỗi cho chính phủ Cuba về những khó khăn kinh tế của đất nước và hứa hẹn một “mối quan hệ mới”.

Trong cuộc gặp riêng với các phóng viên tại Tòa Bạch Ốc hôm thứ Tư, Tổng thống Trump không cho thấy bất kỳ hành động tức thời nào. Khi được hỏi liệu ông có dự đoán bất kỳ sự leo thang nào liên quan đến Cuba hay không, tổng thống nói: “Không, sẽ không có sự leo thang. Tôi không nghĩ là cần thiết.”

“Hãy nhìn xem, nơi này đang sụp đổ. Thật là hỗn loạn. Và họ dường như đã mất kiểm soát,” Tổng thống Trump nói. “Họ thực sự đã mất kiểm soát Cuba.”

[Newsweek: US Indictment of Raúl Castro Sets Stage for Venezuela-Style Action in Cuba]

NewsUKMor23May2026