Để kỷ niệm 106 năm ngày sinh của Karol Wojtyła, các sinh viên tại Angelicum đã dàn dựng vở kịch ‘Cửa hàng kim hoàn’, tôn vinh tầm nhìn của ngài về tình yêu nhân bản.
Ishmael Adibuah, trong bản tin ngày 21 tháng 5 năm 2026 của tạp chí National Catholic Register, nhận định rằng: Trong bối cảnh những thách thức ngày càng gia tăng đối với sự hiểu biết của Giáo Hội Công Giáo về tình yêu và tình dục của con người, vở kịch ‘Cửa hàng kim hoàn’ của Đức Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã đưa ra một sự bảo vệ đầy kịch tính và văn chương cho bí tích hôn nhân.
Được viết vào năm 1960 bởi Karol Wojtyła (khi đó), vở kịch khám phá bi kịch của tình yêu, từ những hy vọng vui tươi của sự khởi đầu và thực tế đau đớn của sự yếu đuối của con người đến sự cứu chuộc cuối cùng thông qua ân sủng bí tích.
Để tôn vinh di sản này, Đại học Giáo hoàng Thánh Thomas Aquinas ở Rome (thường được gọi là Angelicum) đã dàn dựng một buổi biểu diễn vở kịch vào ngày 18 tháng 5 để kỷ niệm 106 năm ngày sinh của Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II.
Được đạo diễn bởi Jarosław Kilian và với sự tham gia của các sinh viên của Viện Văn hóa Thánh Gioan Phaolô II, buổi biểu diễn đã khép lại một hội thảo kéo dài ba tuần, tái hiện lại truyền thống Sân khấu Rhapsodic mà chính Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã sáng lập tại Angelicum, trường đại học nơi ngài theo học từ năm 1946 đến năm 1948.
“Tôi nghĩ rằng sự hiểu biết về hôn nhân đang trải qua một cuộc khủng hoảng,” Cha Cezary Binkiewicz, một tu sĩ dòng Đa Minh, nói trong một cuộc phỏng vấn với tờ Register. “Ngày nay, đối với giới trẻ, rất khó để phân biệt giữa cảm xúc và tình yêu.”
Cha Binkiewicz, giám đốc Viện Văn hóa Thánh Gioan Phaolô II, đã suy gẫm về tầm quan trọng của buổi biểu diễn và vở kịch đối với giới trẻ, viện dẫn một cuộc khủng hoảng văn hóa trong sự hiểu biết về hôn nhân. Ngài nhấn mạnh sự cần thiết phải quay trở lại với những lời dạy của vị giáo hoàng người Ba Lan, người kiên định bảo vệ giáo huấn của Giáo hội về hôn nhân.
Cha nói: “Chúng ta phải cố gắng tìm ra điều gì là quan trọng trong thời đại của chúng ta từ những lời dạy của Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II thông qua những sự điều chỉnh đương thời [để giải quyết] các vấn đề trong xã hội, kinh tế và giáo huấn xã hội trong giáo huấn tín lý bởi vì đây là những câu hỏi quan trọng nhất trong Giáo hội ngày nay đối với giới trẻ và tất cả mọi người”.
Trong Cửa hàng Trang sức, ba cặp đôi suy ngẫm về những khó khăn trong mối quan hệ, bao gồm cái chết, sự thờ ơ và những sai lầm trong quá khứ.
Cha Binkiewicz nhận thấy rằng những vấn đề này phản ánh những vấn đề mà các cặp đôi trẻ ngày nay phải đối diện và kể lại kinh nghiệm của mình khi làm việc với cộng đồng người Ba Lan ở Dublin, cung cấp sự hỗ trợ mục vụ và chuẩn bị hôn nhân.
“Câu hỏi quan trọng nhất mà những người trẻ tuổi — từ 25 đến 30 tuổi — hỏi chúng tôi là: Liệu con người có thể vượt qua tất cả những khó khăn và vấn đề này trong một đời người hay không?” Cha Binkiewicz nói. “Điều đó không dễ dàng. Nhưng làm thế nào để chúng ta vượt qua những vấn đề này? Tình yêu đích thực là giải pháp duy nhất cho những vấn đề như vậy. Nhưng làm thế nào để nhận ra loại tình yêu này? Điều đó không dễ dàng trong thời đại ngày nay.”
Kịch nghệ Rhapsodic của Đức Gioan Phaolô
Vở kịch tự nó là một sự thể hiện của kịch nghệ rhapsodic, một phong cách biểu diễn tối giản do Wojtyła sáng lập trong thời kỳ Đức Quốc xã chiếm đóng Ba Lan. Ban đầu được thiết lập như một biểu hiện của sự kháng cự chống lại chế độ toàn trị, nó đã trở thành biểu tượng cho cách tiếp cận triết học của Wojtyła đối với các mầu nhiệm của đức tin.
Kilian, người đạo diễn buổi biểu diễn, đã mô tả quá trình thực hiện phong cách này với các học sinh của mình như một bài học về tầm quan trọng của lời nói hơn là tập trung vào những yếu tố bên ngoài như đạo cụ và ánh sáng.
“Tôi thấy thật hấp dẫn khi một nhà triết học và thần học lại sử dụng ngôn ngữ của thi ca và sân khấu để tiếp cận điều bí ẩn,” Kilian nói với tờ Register. “Tôi nghĩ rằng trong quá trình làm việc, chúng tôi đã tiếp cận được một điều gì đó rất cụ thể và đặc biệt về văn bản này mà cần được chia sẻ với khán giả. Tôi có thể nói rằng chúng tôi đã cố gắng tái hiện lại kịch Rhapsodic và tìm lại sức mạnh của ngôn từ, thứ vốn là khởi nguồn của mọi thứ và cả tương lai... Tôi rất biết ơn các sinh viên của mình vì sự nhiệt tình và sự tham gia sâu sắc vào nghiên cứu mà chúng tôi đã cùng nhau thực hiện.”
Trong vở kịch, mỗi cặp đôi trong ba cặp đều gặp một người thợ kim hoàn, một nhân vật ẩn dụ đại diện cho Chúa và sự bất khả phân ly của hôn nhân. Trong một cảnh, khi Anna, vợ của Stefan, cố gắng bán chiếc nhẫn cưới của mình cho người thợ kim hoàn, ông ta từ chối mua vì chiếc nhẫn không có trọng lượng, tượng trưng cho sự vĩnh cửu của lời thề hôn nhân. Kilian suy gẫm về những cảnh như vậy như là minh chứng cho thiên tài của Wojtyła và bản chất siêu việt của tình yêu mà ngài muốn truyền tải thông qua nhân vật này.
“Tôi đã có cơ hội làm việc với những người rất trẻ.” “Hai hoặc ba người trong số họ sẽ kết hôn trong năm nay — hoặc đã kết hôn rồi — và họ rất quan tâm đến mọi điều [Wojtyła] đề cập,” Kilian nói.
“Ngài rất thấu cảm,” Kilian nói thêm. “Ngài muốn thành thật rằng tình yêu không phải là một trò chơi dễ dàng. Nó không phải là thứ thoáng qua, mà là thứ gì đó thực sự sâu sắc và đôi khi khó khăn, và bạn phải đấu tranh cho nó. Và luôn luôn có điều gì đó hơn giữa hai người.”
“Luôn có một người thợ kim hoàn. Luôn có một Người chờ đợi chúng ta tìm thấy [tình yêu], và đây là vấn đề cốt lõi và thông điệp ẩn chứa trong văn bản này,” Kilian nói.
Tầm nhìn tình yêu của Wojtyła
Antonina Kot, một sinh viên người Ba Lan của Viện Văn hóa Thánh Gioan Phaolô II thuộc Angelicum, đã tham gia diễn xuất trong vở kịch cùng với 15 sinh viên khác.
Cô mô tả trải nghiệm của mình như một cách để đồng cảm sâu sắc hơn với tầm nhìn của Wojtyła hơn trước đây. Ban đầu thấy vở kịch khó hiểu, sau đó cô nhận thấy vở kịch của Wojtyła rất quan trọng để hiểu tình yêu không phải là lý tưởng hóa hay lãng mạn hóa.
“Lúc đầu, tôi không thấy nó mang tính phổ quát,” Kot nói với tờ Register. “Nhưng sau đó… những người nói chuyện với tôi trong ba tuần học tập chuyên sâu này đã kể những câu chuyện về bạn bè hoặc chính họ, và đó chính là những gì Đức Gioan Phaolô II đang nói đến. Tôi thấy nó thực sự mang tính phổ quát, không có kết thúc ngọt ngào hay giải pháp nào cả.”
Kot cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đặt nền tảng đức tin vào Chúa để hôn nhân được bền vững.
“[Trong hôn nhân], không có giải pháp hay câu chuyện dễ dàng nào, và cuộc sống trong hầu hết các trường hợp không giống như một bộ phim hài lãng mạn. Trước hết, chúng ta cần xây dựng mối quan hệ với Chúa, bởi vì không thể làm được điều đó nếu không có Người.” “Câu chuyện này dựa trên ý tưởng rằng chúng ta không thể xây dựng cuộc sống mà không có Chúa,” Kot nói.
Giám mục Jacek Grzybowski, Giám Mục Phụ Tá của Warsaw-Praga, nói thêm rằng vở kịch của Wojtyła là một thách thức đối với giới trẻ trong việc tiếp cận bí tích hôn nhân như một trách nhiệm đạo đức sâu sắc.
“Văn bản của Karol Wojtyła rất khó hiểu, nhưng tôi nghĩ nó rất quan trọng đối với giới trẻ hiện nay,” Giám mục Grzybowski nói với tờ Register. “Tư tưởng đạo đức của Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II rất quan trọng… bởi vì ngài luôn chỉ ra hậu quả của những quyết định đạo đức, đặc biệt là các quyết định về tình dục, hôn nhân và các mối quan hệ. Nó liên quan đến trách nhiệm nghiêm túc. Nhưng trong thời đại của chúng ta, chúng ta không nói về điều này một cách nghiêm túc.”
Mặc dù tính chất đầy thách thức của vở kịch, Giám mục Grzybowski vẫn ca ngợi dự án này như một bước đầu tiên hướng tới việc khôi phục di sản của Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II trong thời điểm bất ổn và sợ hãi.
“Tôi nghĩ nó rất quan trọng đối với các cộng đồng nhỏ, như các trường đại học, các nhóm bạn bè và các nhóm văn hóa.” “Tôi ước chúng ta đang đọc các tác phẩm của Karol Wojtyła… và thảo luận về chúng trong bối cảnh của chính chúng ta,” Giám mục Grzybowski nói. “Văn bản này chứa đựng rất nhiều khôn ngoan, nhưng chúng ta cần điều chỉnh nó cho phù hợp với thế hệ của mình. Ngôn ngữ và biểu tượng trong đó không dễ hiểu… nhưng tôi nghĩ đây là điều rất quan trọng đối với giới trẻ hiện nay.”