1. Truyền thông Nga phàn nàn về việc Tập Cận Bình hạ nhục Vladimir Putin tại hội nghị thượng đỉnh Thâm Quyến
Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đã thẳng thừng từ chối trả lời câu hỏi của Pavel Zarubin, phóng viên Điện Cẩm Linh của VGTRK, một đài truyền hình nhà nước của Nga, về diễn biến các cuộc đàm phán ba bên giữa Vladimir Putin, Tập Cận Bình và Ông Donald Trump.
Ông Zarubin đã tự đăng tải video ghi lại cuộc trao đổi, trong đó ông hỏi vị ngoại trưởng Nga, người cũng tham dự cuộc họp, rằng các cuộc đàm phán "có diễn ra tốt đẹp" hay không.
"Vâng, tổng thống đã có cuộc đàm phán. Ông nghĩ sao? Sao ông lại hỏi tôi các cuộc đàm phán có diễn ra tốt đẹp hay không?" Lavrov nói một cách cáu kỉnh, rồi lập tức bỏ đi.
Chi tiết này đã khiến các phương tiện truyền thông Nga đi sâu tìm hiểu xem chuyện gì đã xảy ra.
Trước khi xảy ra hội nghị thượng đỉnh Thâm Quyến, các phương tiện truyền thông thân Cẩm Linh ở Nga coi cuộc gặp giữa Tập Cận Bình, Putin và Tổng thống Trump là một "Hội nghị Yalta mới", so sánh nó với hội nghị thượng đỉnh năm 1945, nơi Stalin, Roosevelt và Churchill đã phân chia thế giới thành các khu vực ảnh hưởng.
Tờ Kommersant còn đi xa đến mức công bố một bản đồ thế giới, là bản đồ mà quý vị và anh chị em đang xem thấy đây. Nhiều người cảm thấy kinh hãi vì thế giới của chúng ta hiện nay có 195 quốc gia chỉ còn lại 3 nước là nước Tàu, Hoa Kỳ và Nga, trong đó Nga là quốc gia lớn nhất thế giới.
Tập Cận Bình có lẽ đã không hài lòng với bản đồ thế giới mới trong đó nước Tàu đứng ở vị trí thứ ba sau Nga và Hoa Kỳ. Vì thế, ông ta đã có các hành động mà tờ New York Times cho rằng cố ý hạ nhục Putin. Trong chương trình hôm Chúa Nhật, 22 Tháng Mười Một, tuyên truyền viên của Điện Cẩm Linh trên TV, Vladimir Solovyov, diễn đạt một ý tưởng na ná như tờ New York Times nhưng nói trại đi một chút khi cho rằng Chủ tịch Tập Cận Bình "quá cao ngạo".
Theo tờ New York Times, vào đêm trước cuộc gặp, trong ngày đầu tiên của hội nghị thượng đỉnh APEC, Putin đã không được phép đứng cạnh Tổng thống Trump và Tập Cận Bình để chụp ảnh nhóm. Trước đó, nhà lãnh đạo Trung Quốc đã đích thân chào đón Tổng thống Trump tại chân thang máy bay. Nhưng ông ta không đón Putin long trọng như thế.
Tại bữa tiệc, Tập Cận Bình đã sắp xếp cho Tổng thống Trump ngồi cạnh mình ở bàn chủ tọa, trong khi Putin ngồi xa hơn ở phía dưới chung với các bà phu nhân của các quan chức Tàu, trong đó có vợ ông Tập, là bà Bành Lệ Nguyên. Điều đó cho thấy nhà lãnh đạo Trung Quốc đang tỏ vẻ coi thường Putin.
Trong 2 năm nữa Tổng thống Trump có thể sẽ không còn hiện diện trên trường quốc tế. Tuy nhiên, Ông Donald Trump hiện nay vẫn là Tổng thống của một cường quốc có tầm cỡ so với Trung Quốc. Còn Nga cùng lắm chỉ có tầm vóc của một tỉnh lớn của Trung Quốc.
Theo tờ Meduza, một cơ quan ngôn luận của người Nga tự do, tổng sản lượng quốc gia của Hoa Kỳ trong năm 2025 là 31 ngàn tỷ, của Trung Quốc là 20 ngàn tỷ, và của Nga là 2,5 ngàn tỷ, tức là tổng sản lượng quốc gia của Nga chỉ bằng 1 phần 8 của Trung Quốc, và chưa được 1 phần 10 của Hoa Kỳ.
Theo Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, tổng sản lượng của tỉnh Quảng Đông Trung Quốc trong năm 2025 là 2,1 ngàn tỷ. Tức là chỉ một tỉnh Quảng Đông của Tàu đã có tổng sản lượng gần bằng nước Nga. Trong năm 2026, chắc chắn tỉnh Quảng Đông của Tàu sẽ vượt xa Nga vì Nga đang phải chi trả một khoản chi phí chiến tranh quá lớn và thất thoát một lượng lao động khổng lồ.
Tờ Kommersant phàn nàn rằng: Đồng chí Tập Cận Bình không hề muốn cùng Putin và Trump quyết định vận mệnh của Ukraine. Việc Bắc Kinh thiếu sự tham gia ngoại giao vào vấn đề Ukraine hiện nay trái ngược hoàn toàn với những nỗ lực của họ ba năm trước.
Tính đến tháng 11 năm 2026, diễn biến của cuộc chiến cho thấy rõ ràng rằng những đề xuất trước đó của Trung Quốc hoặc không thuyết phục được tất cả các bên, hoặc chỉ là một danh sách mong muốn hão huyền. Dù thế nào đi nữa, nó vẫn không thể thực hiện được.
Putin muốn giành được chiến thắng mang tính biểu tượng khi được Tập Cận Bình và Tổng thống Trump đối xử bình đẳng. Xét về điểm này thì ông ta thất bại hoàn toàn. Không chỉ ông ta, mà cả Sergei Lavrov, và hàng triệu người Nga khác đang cảm thấy bị hạ nhục.
Tuy nhiên, Putin cũng không hoàn toàn trắng tay. Ông muốn Tổng thống Trump đồng ý với một tuyên bố chung phản đối cả lệnh trừng phạt năng lượng đối với Nga và các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào cơ sở hạ tầng năng lượng của nước này. Putin cũng muốn lên án Tòa án Hình sự Quốc tế, gọi tắt là ICC, nơi đã truy tố ông về tội ác chiến tranh ở Ukraine.
Putin đã được Tổng thống Trump cho toại nguyện tất cả những điều trên.
[Meduza: Russian media complain about Xi Jinping humiliating Vladimir Putin at the Shenzhen summit]
2. Phi công lái máy bay Gripen của Thụy Điển không thể bắn hạ hỏa tiễn nghi là của Nga trên bầu trời Ba Lan do thời tiết xấu.
Một phi công thuộc Không quân Thụy Điển lái máy bay chiến đấu JAS 39 Gripen dưới sự chỉ huy của NATO được phép bắn hạ một hỏa tiễn hành trình nghi là của Nga trên bầu trời Ba Lan vào ngày 20 tháng 11, nhưng đã không khai hỏa vì thời tiết xấu cản trở việc xác định mục tiêu, một chỉ huy quân sự cao cấp của Ba Lan cho biết.
Vụ việc xảy ra vào thời điểm Nga tiến hành cuộc tấn công quy mô lớn vào Ukraine, trong đó ba vật thể bay đã xâm phạm không phận Ba Lan. NATO đang chuẩn bị thảo luận về các vụ xâm phạm này và phản ứng của liên minh đối với các mối đe dọa từ Nga dọc theo sườn phía đông của mình.
Trung tướng Ireneusz Nowak, chỉ huy tác chiến của Quân đội Ba Lan, nói với tờ báo Rzeczpospolita của Ba Lan rằng phi công đã cố gắng đánh chặn một đối tượng được tường trình hỏa tiễn hành trình Kh-101 của Nga, theo Hromadske.
Ông Nowak cho biết, điều kiện thời tiết cực kỳ khó khăn đã ngăn cản phi công nhận dạng đối tượng bằng mắt thường hoặc thông qua hệ thống quang điện tử trên máy bay.
Các máy bay Gripen của Thụy Điển hoạt động dưới sự chỉ huy của Trung tâm Điều hành Không quân Liên hợp NATO tại Uedem, Đức, nơi đã cấp phép có điều kiện để tấn công các mục tiêu sau khi đáp ứng các yêu cầu nhận dạng.
Các máy bay này tham gia vào một đợt triển khai phòng không kéo dài hai tháng của NATO nhằm bảo vệ không phận Ba Lan. Mặc dù chủ yếu đóng quân ở Thụy Điển, các máy bay chiến đấu này có thể hoạt động từ một căn cứ không quân tiền tuyến ở Ba Lan, theo Quân đội Thụy Điển.
Máy bay NATO trước đây đã đánh chặn các mối đe dọa trên không của Nga trên lãnh thổ đồng minh. Vào tháng 9 năm 2025, máy bay chiến đấu của Ba Lan và Hòa Lan đã bắn hạ máy bay điều khiển từ xa của Nga xâm nhập không phận Ba Lan trong một cuộc tấn công quy mô lớn vào Ukraine, đánh dấu lần đầu tiên các thành viên NATO sử dụng vũ lực chống lại các mối đe dọa trên không của Nga trong cuộc xâm lược toàn diện.
Trong cuộc tấn công của Nga ngày 20 tháng 11, lực lượng Ba Lan đã theo dõi 11 vật thể bay có khả năng gây nguy hiểm, trong đó có ba đối tượng xâm phạm không phận Ba Lan.
Hai máy bay Gripen của Thụy Điển và hai máy bay chiến đấu F-16 của Ba Lan đã được triển khai, được hỗ trợ bởi một máy bay cảnh báo sớm trên không Saab 340, một máy bay tiếp nhiên liệu trên không của Hòa Lan và các hệ thống phòng không mặt đất. Báo Kyiv Independent trước đó đã đưa tin về việc triển khai các máy bay chiến đấu của Thụy Điển và một máy bay tiếp nhiên liệu trên không của Hòa Lan.
Ông Nowak cho biết lực lượng Ba Lan cũng nhận được thông tin theo dõi từ Ukraine thông qua hệ thống giám sát trên không Virazh của nước này.
Trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Władysław Kosiniak-Kamysz cho biết hai hỏa tiễn Nga và một máy bay điều khiển từ xa phản lực nghi là của Nga đã rơi xuống lãnh thổ Ba Lan trong cuộc tấn công. Không có thương vong nào được báo cáo.
Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk mô tả các vụ xâm nhập này là một hành động khiêu khích có chủ đích của Nga, đồng thời cho rằng thời điểm xảy ra chúng khó có thể là trùng hợp ngẫu nhiên, xét đến các cuộc tập trận quân sự có sự tham gia của các đồng minh Âu Châu của Ukraine, theo Reuters.
Phát biểu trong chuyến thăm Warsaw ngày 21 tháng 11, Tổng thư ký NATO Mark Rutte cam kết rằng liên minh sẽ bảo vệ lãnh thổ Ba Lan sau các vụ xâm nhập.
Theo hãng tin Reuters dẫn nguồn từ Thông tấn xã Ba Lan, ông Rutte nói: "Tôi có thể bảo đảm rằng NATO sẽ bảo vệ từng tấc đất lãnh thổ Ba Lan".
Ông Rutte cho biết Tư lệnh tối cao của NATO tại Âu Châu, Tướng Alexus Grynkewich, sẽ đánh giá các mối đe dọa tiềm tàng đối với khả năng phòng thủ và răn đe của liên minh và điều chỉnh nếu cần thiết.
Theo đài phát thanh Ba Lan, nhà lãnh đạo NATO mô tả vụ việc là nguy hiểm và cho biết các tình tiết của vụ việc vẫn đang được điều tra.
Ba Lan cũng dự định tìm kiếm thêm lực lượng và năng lực cho chiến dịch Eastern Sentry của NATO, nhằm tăng cường khả năng phòng thủ dọc theo sườn phía đông của liên minh.
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha lên án các vụ xâm phạm không phận, cảnh báo rằng các cuộc tấn công của Nga vào Ukraine đe dọa an ninh Âu Châu.
"Trong khi Mạc Tư Khoa cố gắng khởi xướng các cuộc thảo luận về ‘kiến trúc an ninh mới của Âu Châu’, hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa của Nga lại trực tiếp làm suy yếu trật tự an ninh hiện có ở Âu Châu", Sybiha cho biết trong một tuyên bố được Đài phát thanh Ba Lan đưa tin vào ngày 20 tháng 11.
Sybiha kêu gọi tăng cường áp lực lên Nga và củng cố hệ thống phòng không của Ukraine, lập luận rằng việc hỗ trợ Ukraine cũng giúp bảo vệ các thành viên NATO.
Ông cho biết Ukraine đang phối hợp chặt chẽ với Ba Lan để điều tra các vụ xâm nhập và ngăn chặn những sự việc tương tự xảy ra.
Theo Reuters, Hội đồng Bắc Đại Tây Dương của NATO dự kiến sẽ họp tại Brussels vào ngày 23 tháng 11 để thảo luận về các vụ vi phạm không phận của Ba Lan.
[Kyiv Independent: Swedish Gripen pilot unable to shoot down suspected Russian missile over Poland due to poor weather, commander says]
3. Thủ tướng Tusk: Vụ phóng hỏa tiễn hành trình của Nga vào Ba Lan dường như là ‘có chủ đích’
Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk hôm thứ Sáu cho biết các vật thể bay của Nga xâm nhập lãnh thổ nước ông dường như là một phần của "hành động khiêu khích có chủ ý" từ Mạc Tư Khoa, chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Donald Trump mô tả các vụ xâm nhập trước đó của Nga là do "nhầm lẫn".
Thủ tướng Tusk cho biết tại một cuộc họp báo rằng một đối tượng đã phát nổ, nhưng không ai bị thương và không có thiệt hại nào. Vụ xâm nhập xảy ra khi Nga phát động một cuộc tấn công hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn vào Ukraine, khiến ít nhất 5 người thiệt mạng và làm hư hại ba cây cầu lớn ở Kyiv.
"Việc này trông không giống một tai nạn," Tusk nói, đồng thời cho biết thêm rằng ông đang lựa chọn từ ngữ rất cẩn thận vì vụ việc rất nghiêm trọng.
Trả lời phỏng vấn kênh Fox News hôm thứ Năm, Tổng thống Trump nói rằng "Putin đã vô tình thả máy bay điều khiển từ xa và một vài hỏa tiễn nhỏ xuống Ba Lan", ám chỉ đến các sự việc trước đó.
"Nói một cách nhẹ nhàng, tôi không phải lúc nào cũng đồng ý với đánh giá và cách giải thích của phía Mỹ về những sự việc này," Tusk nói trong cuộc họp báo.
Ông nói thêm rằng các quan chức Mỹ đã tiếp cận được hiện trường vụ xâm nhập hôm thứ Sáu. "Tôi nghĩ rằng trong trường hợp cụ thể này, sẽ không ai còn cố gắng giả vờ rằng đây chỉ là một tai nạn vô hại nữa", Tusk nói.
Bộ trưởng Quốc phòng Władysław Kosiniak-Kamysz cho biết các đối tượng rơi xuống ba địa điểm ở phía đông nam Ba Lan: Nowy Lipowiec, Rudnik nad Sanem và Mołodycz. Ông cho biết đối tượng được tìm thấy ở Nowy Lipowiec là một hỏa tiễn hành trình Ch-101 của Nga. Đối tượng thứ hai cũng được tường trình một hỏa tiễn, ông Kosiniak-Kamysz nói thêm, trong khi đối tượng thứ ba có thể là một máy bay điều khiển từ xa phản lực.
Thủ tướng Tusk chỉ ra mối liên hệ có thể có với các cuộc tập trận quân sự của "liên minh các nước sẵn sàng" ở Nowa Dęba gần đó. Dưới sự dẫn đầu của Pháp và Anh, các cuộc tập trận này có sự tham gia của 11 quốc gia đang chuẩn bị triển khai một lực lượng đa quốc gia để hỗ trợ Ukraine sau khi lệnh ngừng bắn được thực thi.
"Chúng ta không thể loại trừ khả năng - và đây chỉ là một giả thuyết - rằng hành động khiêu khích này cũng có liên quan đến các cuộc tập trận đang diễn ra ở Ba Lan," ông nói.
Ông Kosiniak-Kamysz nói thêm vào cuối ngày: "Vụ tấn công này không phải là ngẫu nhiên. Nó được phối hợp chặt chẽ với cuộc biểu dương năng lực của Liên minh các nước sẵn sàng hợp tác ngày hôm nay. Nó nhắm vào công dân của chúng ta, nhằm mục đích làm suy yếu khả năng phục hồi của xã hội và phá hoại sự hợp tác trong NATO, Liên minh Âu Châu và Liên minh các nước sẵn sàng hợp tác."
"Chúng ta không thể khuất phục trước điều này. Sự hiện diện của chúng ta ở đây cho thấy chúng ta không thể bị đe dọa hay hăm dọa. Chúng ta cũng không thể bị ngăn cản trong nỗ lực bảo đảm an ninh và hòa bình, bảo vệ công dân và lãnh thổ của chúng ta, và hỗ trợ Ukraine."
Ông nói thêm rằng ý định của Nga là "phá vỡ sự đoàn kết của các nước phương Tây... làm suy yếu sự hợp tác đó, làm suy yếu các mối quan hệ và gieo rắc sự bất ổn trong dân chúng ta" và cho biết ông muốn thấy "sự tham gia mạnh mẽ hơn từ các đối tác NATO của chúng ta".
Thủ tướng Tusk cho biết ông đang thảo luận về phương án đáp trả với Tổng thư ký NATO Mark Rutte, người dự kiến sẽ đến Warsaw vào thứ Bảy, và cũng đã nói chuyện với các nhà lãnh đạo Âu Châu.
"Vụ việc này rõ ràng là nguy hiểm - hậu quả của cuộc chiến tranh đang diễn ra của Nga chống lại Ukraine. Tôi lên án các cuộc tấn công của Nga cũng như cuộc chiến tranh đang diễn ra của nước này", ông Rutte nói trên mạng xã hội.
[Politico: Tusk: Russian cruise missile incursion into Poland seems ‘intentional’]
4. Putin mời các nước Âu Châu đến Mạc Tư Khoa, đồng thời đưa ra điều kiện cho cuộc đàm phán về Ukraine.
Putin hôm thứ Năm, ngày 19 tháng 11, cho biết Nga đã mời các đại diện Âu Châu đến Mạc Tư Khoa để làm rõ lập trường của họ về các cuộc đàm phán hòa bình liên quan đến Ukraine.
Putin nói thêm rằng Điện Cẩm Linh sẽ quyết định cách thức tiến hành sau các cuộc thảo luận được đề xuất.
Phát biểu tại một cuộc họp báo ở Trung Quốc sau các cuộc gặp với Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Putin cho biết Washington đã gây áp lực lên Mạc Tư Khoa để chấp nhận sự tham gia của Âu Châu vào các cuộc đàm phán.
Putin nói, vài tuần sau khi ngoại trưởng của ông đề nghị các nhà ngoại giao Âu Châu nên "ở lại khách sạn" trong các cuộc đàm phán gần đây ở Abu Dhabi: "Chúng tôi hiểu rằng việc thảo luận các vấn đề an ninh, bao gồm cả an ninh ở Âu Châu, mà không có sự tham gia của người Âu Châu là vô ích."
Trước đó, Putin từng đưa ra đề xuất tương tự với Tổng thống Volodymyr Zelenskiy về việc đến Mạc Tư Khoa để có cuộc gặp song phương, nhưng đề xuất này đã bị Kyiv từ chối vì lý do an ninh.
Putin khẳng định Nga không đối đầu với Âu Châu mà chỉ muốn hiểu các chính phủ Âu Châu dự định mang gì đến bàn đàm phán.
"Thông qua các kênh ngoại giao, chúng tôi đã đề xuất các đại diện Âu Châu đến Mạc Tư Khoa để chúng tôi có thể xác định lập trường của họ. Sau đó, chúng tôi sẽ quyết định hình thức tiếp tục đối thoại với Ukraine", ông nói thêm, sau những lời đe dọa trước đó về việc tấn công vào quân đội Âu Châu nếu họ được triển khai làm lực lượng gìn hòa bình ở Ukraine thời hậu chiến.
Putin cũng cho rằng an ninh của Ukraine cần được xem xét trong khuôn khổ an ninh Âu Châu rộng lớn hơn, coi vấn đề này như một phần của các cuộc thảo luận về an ninh tương lai của lục địa.
Các báo cáo trước đây cho thấy Nga yêu cầu tái cấu trúc cơ cấu an ninh của Âu Châu, một đề xuất mà thủ tướng Anh đã bác bỏ, trong khi các báo cáo khác cho rằng Mạc Tư Khoa đề xuất rút quân khỏi vùng lãnh thổ Kaliningrad để đổi lấy việc NATO quay trở lại biên giới năm 1997.
Điện Cẩm Linh chưa tiết lộ danh tính các đại diện Âu Châu nào được mời. Phát ngôn nhân của Nhà độc tài Nga, Dmitry Peskov, cho biết Mạc Tư Khoa chưa thể công bố danh sách những người tham dự dự kiến.
Sau hội nghị thượng đỉnh, Putin cũng bác bỏ đề xuất ngừng bắn ở Ukraine và cáo buộc Kyiv khơi mào cuộc chiến.
Lời mời này được đưa ra sau khi các phái đoàn Nga, Ukraine và Mỹ tổ chức cuộc đàm phán ba bên kéo dài hai ngày tại Abu Dhabi vào ngày 10-11 tháng 11, cuộc gặp gỡ đầu tiên giữa ba bên trong vòng chín tháng.
Các cuộc thảo luận bao gồm bảo đảm an ninh cho Ukraine, khuôn khổ an ninh Âu Châu trong tương lai, các vấn đề lãnh thổ và các biện pháp khả thi để giảm leo thang xung đột.
Lời mời mới nhất này cũng được đưa ra trong bối cảnh các đồng minh Âu Châu chuẩn bị phối hợp lập trường của họ với các đặc phái viên của Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner tại Berlin vào thứ Năm, ngày 19 tháng 11. Theo các quan chức Đức, các cuộc thảo luận sẽ tập trung vào các bảo đảm an ninh đáng tin cậy cho Ukraine.
[Kyiv Post: Putin Invites Europeans to Moscow, Conditions Ukraine Talks]
5. Lãnh đạo Latvia kêu gọi đóng cửa biên giới Liên Hiệp Âu Châu đối với tất cả người Nga.
Thủ tướng Latvia Andris Kulbergs kêu gọi Liên Hiệp Âu Châu đóng cửa biên giới với tất cả công dân Nga, cảnh báo rằng khối này không thể kiểm soát hàng trăm ngàn du khách Nga mà họ vẫn cho phép nhập cảnh.
"Việc cho phép quá nhiều người vào Liên Hiệp Âu Châu hiện nay quá nguy hiểm. Chúng ta không được nhượng bộ Nga, chúng ta không được thể hiện sự yếu đuối", Kulbergs nói với WELT, một tờ báo cũng thuộc mạng lưới Axel Springer Global Reporters Network giống như POLITICO. "Không ai có thể sàng lọc được nhiều người như vậy."
Ông cũng bác bỏ khả năng quay trở lại quan hệ bình thường với Mạc Tư Khoa sau bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào ở Ukraine. "Một số người tin rằng sau thỏa thuận ngừng bắn, có thể quay trở lại quan hệ bình thường với Nga. Điều đó là không thể. Đây là một kỷ nguyên mới", ông nói.
Latvia nằm trong số 11 quốc gia đã ký một bức thư do Thụy Điển dẫn đầu hồi tháng 6, kêu gọi Brussels hạn chế cấp thị thực cho người Nga. Ủy viên phụ trách vấn đề di trú Magnus Brunner đã nói với POLITICO hồi tháng 10 rằng Ủy ban Âu Châu có thể sẽ đưa ra một đề xuất vào năm tới.
Ông Kulbergs cảnh báo rằng các cuộc tấn công hỗn hợp của Nga vào sườn phía đông của NATO đang gia tăng. "Tình hình đang leo thang," ông nói, đồng thời cho biết thêm rằng lực lượng đặc nhiệm Latvia và Estonia đã bắt giữ tám người trên lãnh thổ Estonia vào cuối tuần trước, những người này có "chỉ thị cụ thể để tấn công một cơ sở sản xuất ở Estonia hỗ trợ Ukraine." Ông nói rằng Nga "đứng sau vụ này."
Ông gọi những tháng sắp tới là "mùa đông của sự thật", lập luận rằng Nga đang tấn công nguồn cung cấp nước, sưởi ấm và điện của Ukraine vì họ đạt được rất ít tiến bộ ở mặt trận, đồng thời cố gắng tác động đến dư luận ở Đức và các nơi khác. "Putin muốn người Đức sợ hãi và yêu cầu chính phủ của họ ngừng hỗ trợ Ukraine", ông nói.
Ông Kulbergs bác bỏ những lo ngại rằng hội nghị thượng đỉnh hôm thứ Năm giữa Ông Donald Trump, Tập Cận Bình và Vladimir Putin tại Thâm Quyến là một Yalta thứ hai, cho rằng đó là "sự phóng đại", và lập luận rằng nhà lãnh đạo Nga đã bị bẽ mặt. Hội nghị thượng đỉnh Yalta vào tháng 2 năm 1945, nơi Tổng thống Mỹ Franklin D. Roosevelt, Thủ tướng Anh Winston Churchill và lãnh đạo Liên Xô Joseph Stalin định hình trật tự hậu chiến của Âu Châu, được nhiều người cho là đã để lại phần lớn Trung và Đông Âu dưới sự thống trị của Liên Xô.
Kulbergs kêu gọi các nước lớn hơn, đặc biệt là Đức, không nên khuất phục trước sự mệt mỏi vì chiến tranh. Ông nói: "Hoàn toàn có thể ủng hộ Âu Châu, mạnh mẽ ủng hộ Ukraine, chống lại kẻ xâm lược - và vẫn giành chiến thắng trong cuộc bầu cử với tỷ lệ phiếu bầu cao."
[Politico: Latvian leader calls for closure of EU borders to all Russians]
6. Tổng thống Trump nói ông "không vội" đưa ra quyết định về Iran, và sẽ chờ đến năm mới.
Tổng thống Trump nói với kênh truyền hình Channel 12 News của Israel rằng ông không vội đưa ra bất kỳ quyết định nào về cuộc chiến với Iran, và trên thực tế có thể chờ đến năm sau.
" Tôi không vội đưa ra bất kỳ quyết định nào về Iran," Tổng thống Trump nói với Barak Ravid của kênh Keshet 12, người đã phỏng vấn tổng thống khi ông trở về từ Trung Quốc. "Chúng ta sẽ xem điều gì xảy ra sau khi năm mới bắt đầu."
Bài báo cũng lưu ý rằng Tổng thống Trump có thể thay đổi ý định của mình.
Giọng điệu này dường như phù hợp với những bình luận của Tổng thống Trump và Ngoại trưởng Marco Rubio hồi tuần trước. Tổng thống Trump gọi các cuộc tấn công mới là "khá khó xảy ra", trong khi ông Rubio nói rằng các cuộc tấn công mới là không cần thiết vì chiến dịch trừng phạt kinh tế đang phát huy hiệu quả rất tốt.
Trong một cuộc phỏng vấn với Fox News hôm thứ Tư, Tổng thống Trump nói rằng ông không cần phải nhờ Trung Quốc hay Nga giúp đỡ trong một thỏa thuận với Iran.
"Họ muốn đạt được thỏa thuận, vì vậy tôi không cần giúp đỡ," Tổng thống Trump nói với đài truyền hình. "Ý tôi là, tôi sẽ không đến đó để yêu cầu giúp đỡ. Và thẳng thắn mà nói, họ đã đối xử với chúng tôi rất tốt. Họ không sa thải ai. Họ không hạ thủy tàu chiến nào."
[CBSNews: Trump says he's "not rushing" to make decision on Iran, will wait until new year]
7. Nga sẽ chi kỷ lục 35% ngân sách cho quân sự và cắt giảm chi tiêu xã hội.
Hôm thứ Năm, ngày 19 tháng 11, Duma Quốc gia Nga đã thông qua ngân sách liên bang giai đoạn 2027-2029 trong lần đọc thứ hai, tăng chi tiêu cho cuộc chiến chống Ukraine đồng thời giảm ngân sách cho y tế, lương hưu và các nhu cầu dân sự khác.
Ngân sách đã phân bổ 17,1 ngàn tỷ rúp (203 tỷ Mỹ Kim) cho quốc phòng năm 2027, tăng 32% so với ngân sách 12,9 ngàn tỷ rúp (157 tỷ Mỹ Kim) năm 2026. Con số này sẽ chiếm khoảng 35% tổng chi tiêu liên bang, nghĩa là cứ ba rúp thì có một rúp được dành cho quân đội và mua sắm vũ khí.
Chi tiêu cho an ninh quốc gia, bao gồm ngân sách cho Bộ Nội vụ, Lực lượng Vệ binh Quốc gia và các cơ quan tình báo, dự kiến sẽ tăng 7,6% lên 4,6 ngàn tỷ rúp (56 tỷ Mỹ Kim). Tổng cộng, chi phí quốc phòng và an ninh sẽ đạt 21,3 ngàn tỷ rúp (250 tỷ Mỹ Kim), tương đương khoảng 44% ngân sách liên bang.
Hãng thông tấn Interfax Nga đưa tin dự luật đã được trình lên Duma Quốc gia vào ngày 30 tháng 9, và phiên đọc lần thứ ba dự kiến diễn ra vào ngày 24 tháng 11.
Việc tăng ngân sách này diễn ra trên cơ sở cắt giảm chi tiêu ở một số lĩnh vực dân sự. Ngân sách dành cho chăm sóc sức khỏe dự kiến sẽ giảm 3% xuống còn 1,81 ngàn tỷ rúp (22 tỷ Mỹ Kim), trong khi chi tiêu cho hỗ trợ xã hội, bao gồm cả các khoản chuyển giao cho việc chi trả lương hưu, sẽ giảm 6% xuống còn 6,65 ngàn tỷ rúp (81 tỷ Mỹ Kim).
Ngân sách dành cho nhà ở và tiện ích công cộng sẽ bị cắt giảm 8% xuống còn 1,83 ngàn tỷ rúp (22,3 tỷ Mỹ Kim) và chi tiêu cho nền kinh tế quốc gia sẽ giảm 3%, xuống còn 4,62 ngàn tỷ rúp (56 tỷ Mỹ Kim).
Nga đang cân nhắc các phương án tái thiết sau ba vụ tấn công của Ukraine trong vòng một tuần làm hư hại cầu Crimea, khiến vòm cầu và một số đoạn đường bộ bị sập. Giao thông hỏa xa vẫn bị đình chỉ.
Mạc Tư Khoa cũng có kế hoạch tăng thuế để giúp tài trợ cho việc tăng cường sức mạnh quân sự. Các biện pháp bao gồm thuế mới đối với các công ty khai thác vàng và sản xuất kim loại màu, thuế thu nhập cá nhân cao hơn đối với một số khoản thu nhập thụ động nhất định, và thuế giá trị gia tăng 22% đối với các giao dịch mua hàng từ các nhà bán lẻ trực tuyến nước ngoài. Bộ Tài chính Nga dự kiến những thay đổi này sẽ tạo ra 1,5 ngàn tỷ rúp (18,2 tỷ Mỹ Kim) vào năm 2027.
Ngân sách vẫn sẽ tiếp tục thâm hụt. Dự báo chi tiêu của chính phủ sẽ vượt quá doanh thu 5,4 ngàn tỷ rúp (65,7 tỷ Mỹ Kim) vào năm 2027, tiếp theo là thâm hụt 5,1 ngàn tỷ rúp (62 tỷ Mỹ Kim) và 5,2 ngàn tỷ rúp (63 tỷ Mỹ Kim) lần lượt vào năm 2028 và 2029.
Việc tăng chi phí ngân sách theo kế hoạch là kết quả của nhiều năm chi phí quân sự tăng cao kể từ khi Nga bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện vào tháng 2 năm 2022.
Theo báo cáo hồi tháng 9, Nga đã chi một khoản tiền kỷ lục 10,7 ngàn tỷ rúp (khoảng 123 tỷ đô la) cho nhu cầu quân sự chỉ trong nửa đầu năm 2026, tăng 30% so với cùng kỳ năm trước.
Theo tính toán của nhà nghiên cứu người Đức Janis Kluge, đến giữa năm 2026, Mạc Tư Khoa ước tính đã chi 57 ngàn tỷ rúp (676 tỷ đô la) cho việc mua sắm quân sự và vũ khí.
[Kyiv Post: Russia to Spend Record 35% of Budget on Military and Cut Social Spending]
8. Tổng thống Biden tiết lộ lời cảnh báo riêng tư gửi tới Putin trước khi Nga xâm lược Ukraine.
Cựu Tổng thống Joe Biden đã tiết lộ việc ông đã bí mật cảnh báo Putin rằng Mạc Tư Khoa sẽ phải đối mặt với những hậu quả nghiêm trọng nếu xâm lược Ukraine, chỉ vài tháng trước khi quân đội Nga phát động cuộc tấn công toàn diện.
Trong một đoạn trích từ cuốn hồi ký sắp ra mắt của ông, "Promise Me, America", được chia sẻ với Newsweek, Tổng thống Biden kể lại cuộc điện thoại căng thẳng ngày 7 tháng 12 năm 2021, trong đó ông trực tiếp đối chất với Putin về việc Nga tăng cường sức mạnh quân sự, cảnh báo rằng một cuộc xâm lược sẽ dẫn đến các lệnh trừng phạt nghiêm khắc đối với Nga và việc Mỹ viện trợ quân sự ồ ạt cho Ukraine.
Tổng thống Biden viết rằng đến mùa thu năm 2021, các cơ quan tình báo Mỹ đã phát hiện bằng chứng về kế hoạch của Nga cho một chiến dịch lớn hơn nhiều so với việc chỉ xâm chiếm khu vực Donbas đang tranh chấp. Theo Tổng thống Biden, thông tin tình báo cho thấy Putin có ý định chiếm Ukraine và lật đổ chính phủ của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy ở Kyiv.
Tuy nhiên, khi bị chất vấn về những kế hoạch đó, Putin đã bác bỏ những lo ngại và phủ nhận việc có ý định gây hấn, Tổng thống Biden viết.
"Ông ấy nói úp mở, như thường lệ. Còn tôi thì không," Tổng thống Biden viết về cuộc trò chuyện. "Tôi giải thích rằng ông ấy sẽ bị trừng phạt nặng nề nếu xâm lược, và chúng tôi sẽ cung cấp sự hỗ trợ cần thiết để Ukraine tự vệ."
Theo lời Tổng thống Biden kể lại, Putin chỉ nhún vai và "khẳng định mình vô tội, theo một cách vừa khó chịu vừa không thuyết phục."
Tổng thống Biden cho biết thông tin tình báo về Nga hồi tháng 2 năm 2022 bao gồm kế hoạch cho một chiến dịch giả mạo theo kiểu "Hollywood" được dàn dựng công phu nhằm tạo ra lý do biện minh cho một cuộc xâm lược.
Tuy nhiên, Tổng thống Biden cho biết ban đầu ông gặp khó khăn trong việc thuyết phục các chính phủ khác tin rằng Nga đang chuẩn bị xâm lược.
"Suốt nhiều tháng, tôi chắc chắn rằng Putin sẽ phát động một cuộc xâm lược toàn diện Ukraine," ông viết. "Ban đầu, tôi không thể thuyết phục được ai. Không phải người Âu Châu. Không phải các nước NATO. Cũng không phải Ukraine."
Trong cuốn sách của mình, Tổng thống Biden chỉ ra một số lý do cho sự hoài nghi. Đức vẫn phụ thuộc rất nhiều vào năng lượng của Nga, trong khi một số chính phủ Âu Châu ngần ngại tăng cường sự phụ thuộc vào Washington sau những căng thẳng trong nhiệm kỳ tổng thống của Ông Donald Trump.
Ông viết rằng các quan chức Ukraine cũng lo ngại việc công khai thừa nhận khả năng xảy ra chiến tranh có thể gây bất ổn cho nền kinh tế của họ.
Cuối cùng, Tổng thống Biden đã quyết định thực hiện một bước đi bất thường là giải mật thông tin tình báo về kế hoạch của Nga, chấp nhận rủi ro rằng việc làm đó có thể làm lộ các nguồn và phương pháp tình báo nhạy cảm của Mỹ.
Ông so sánh quyết định này với những thất bại về tình báo trong cuộc chiến tranh Iraq năm 2003.
"Cuộc chiến tranh Iraq đã bị áp đặt lên thế giới bởi một chính quyền với cơ quan tình báo bị chính trị hóa. Nhưng lần này, mục tiêu của chúng ta không phải là bắt đầu một cuộc chiến mà là ngăn chặn nó," ông viết.
Trong cuốn hồi ký, Tổng thống Biden miêu tả Putin là một nhà độc tài ngang bướng, quyết tâm ngăn cản Ukraine trở thành một nền dân chủ thịnh vượng nằm ngoài tầm kiểm soát của Mạc Tư Khoa, đồng thời thuật lại những cuộc gặp gỡ căng thẳng và thường gây khó chịu với nhà lãnh đạo Nga.
Tổng thống Biden lập luận rằng Putin coi tiềm năng thành công về kinh tế và dân chủ của Ukraine là mối đe dọa đối với quyền lực của ông ta.
"Tổng thống Biden viết rằng sự thành công của Ukraine với tư cách là một nền dân chủ thực sự, với nền kinh tế phát triển mạnh mẽ, sẽ khiến người Nga nhận ra sự nghèo khó và thiếu cơ hội của chính họ."
"Điều đó là không thể chấp nhận được đối với một nhà lãnh đạo thiếu tầm nhìn đến mức ông ta phải ngăn cản người dân của mình tiếp cận với một phương Tây thịnh vượng."
Tổng thống Biden cũng tiết lộ những chi tiết thú vị về các cuộc gặp gỡ cá nhân của mình với Putin, mô tả tổng thống Nga là người cố tình coi thường người khác và thường xuyên đến muộn các cuộc họp.
Nhớ lại một cuộc gặp gỡ trước đó, Tổng thống Biden viết rằng Putin thích ngồi gù lưng trong các cuộc họp, "giả vờ thờ ơ, giống như một thiếu niên vừa bị cấm xem chương trình yêu thích của mình."
Putin cũng nổi tiếng là người hay khiến các nhà lãnh đạo thế giới phải chờ đợi, Tổng thống Biden viết. Quyết tâm không để mình bị cuốn vào vòng xoáy đó, Tổng thống Biden cố tình trì hoãn việc đến nơi cho đến khi chắc chắn rằng tổng thống Nga đã có mặt.
Trong một cuộc trao đổi khác, Putin đã khoe khoang về quy mô rộng lớn của nước Nga, chỉ ra rằng đất nước này trải dài qua tám múi giờ.
Tổng thống Biden đáp lại bằng một câu nói đùa đầy ẩn ý về biến đổi khí hậu: "Đúng vậy, và tất cả chúng đều đang tan chảy."
Ông ấy đang đề cập đến nhiệt độ tăng nhanh ở Siberia và hiện tượng tan băng vĩnh cửu, giải phóng khí metan vào khí quyển.
Mô tả bầu không khí sau cuộc gặp, Tổng thống Biden viết: "Có điều gì đó trong giọng điệu khó chịu của Putin cho tôi biết rằng đó sẽ là một mùa đông lạnh giá."
Trong một cuộc gặp căng thẳng khác, lần này khi Tổng thống Biden là phó tổng thống dưới thời Barack Obama, ông kể lại rằng mình đã nắm lấy vai Putin, nhìn thẳng vào mắt ông ta và nói: "Tôi không thấy chút linh hồn nào trong người ông cả."
Putin đáp lại bằng điều mà Tổng thống Biden mô tả là "sự hài hước hoàn hảo": "Vậy thì chúng ta hiểu nhau hoàn hảo rồi."
Cuốn hồi ký cũng nhắm vào mối quan hệ của Tổng thống Trump với tổng thống Nga. Tổng thống Biden viết rằng Putin có "ảnh hưởng kỳ lạ đối với Ông Donald Trump", điều mà ông cho rằng "đã được nhiều người trong nước và quốc tế chú ý".
"Đúng như dự đoán, Putin vô cùng vui mừng trước tin Trump thắng cử," ông nói thêm.
Tổng thống Biden nói thêm rằng trong quá trình chuyển giao quyền lực tổng thống năm 2024-2025, các thành viên trong nhóm của Tổng thống Trump đã yêu cầu ông ký một bức thư ủy quyền cho đại diện của họ đàm phán trực tiếp với Putin trước lễ nhậm chức.
Tổng thống Biden đã từ chối, viết rằng ông "không muốn trao cho họ quyền tự do tuyệt đối để thực hiện điều mà tôi dự đoán sẽ là một kiểu đầu hàng, gây thiệt hại cho Ukraine."
Tổng thống Biden thừa nhận lời hứa gia nhập NATO của Ukraine là "vội vàng".
Một trong những lời thừa nhận đáng chú ý nhất về chính sách đối ngoại trong cuốn hồi ký liên quan đến ước vọng lâu dài của Ukraine muốn gia nhập NATO.
Tổng thống Biden viết rằng chính quyền của ông không hề thúc đẩy việc Ukraine trở thành thành viên của liên minh quân sự, bất chấp những cáo buộc lặp đi lặp lại của Putin rằng việc mở rộng NATO đang đe dọa Nga.
"Chúng tôi không hề khăng khăng đòi Ukraine gia nhập NATO, trái ngược với những cáo buộc của Putin. Lời hứa đưa ra năm 2008 là quá sớm", Tổng thống Biden viết, đề cập đến lời hứa năm 2008 của liên minh rằng Ukraine và Georgia cuối cùng sẽ trở thành thành viên.
Thay vào đó, ông cho rằng Ukraine có thể đã được đề nghị một phương án an ninh khác.
Ông mô tả khả năng về một "vị thế đặc biệt, không nằm trong khuôn khổ NATO nhưng được bảo vệ bởi mạng lưới quan hệ với Liên minh Âu Châu và Hoa Kỳ."
Tổng thống Biden cũng mô tả những lo ngại của Tòa Bạch Ốc về khả năng Nga sử dụng vũ khí hạt nhân chiến thuật khi lực lượng Ukraine bắt đầu giành được thắng lợi trên chiến trường.
Ông viết rằng các quan chức lo ngại một thất bại quân sự thảm khốc của Nga có thể tạo ra một cuộc khủng hoảng chính trị cho Putin trong nước, có khả năng đe dọa vị trí tổng thống của ông.
Tổng thống Biden đã so sánh tình hình với nhà lãnh đạo Liên Xô Nikita Khrushchev, người bị lật đổ sau cuộc khủng hoảng hỏa tiễn Cuba năm 1962.
"Nỗi sợ bị phế truất có thể dẫn ông ấy đến những biện pháp tuyệt vọng," Tổng thống Biden viết.
Tổng thống cho biết chính quyền phải cân bằng giữa việc cung cấp cho Ukraine viện trợ quân sự cần thiết để đẩy lùi lực lượng Nga với nguy cơ gây ra một cuộc đối đầu trực tiếp giữa hai cường quốc hạt nhân.
Ông nhớ lại cảm giác đặc biệt lo lắng vào ngày 14 tháng 4 năm 2022, ngay cả khi Ukraine đang ăn mừng việc tàu chiến Moskva của Nga bị đánh chìm trên Hắc Hải.
Trong khi Tổng thống Biden ca ngợi sự kháng cự của Ukraine trước cuộc xâm lược của Nga, ông cũng thẳng thắn thừa nhận mối quan hệ đôi khi khó khăn của mình với Tổng thống Zelenskiy.
Cựu tổng thống viết rằng ban đầu ông nghi ngờ liệu nhà lãnh đạo Ukraine, một cựu diễn viên truyền hình với kinh nghiệm ngoại giao quốc tế hạn chế, có đủ năng lực để giải quyết một cuộc khủng hoảng tầm cỡ như vậy hay không.
Tổng thống Biden cũng mô tả những khoảnh khắc bực bội trong các cuộc trò chuyện riêng tư của họ.
Ông viết rằng, "Trong những cuộc trò chuyện riêng tư, Tổng thống Zelenskiy có thể hay thay đổi tâm trạng và bướng bỉnh, và không biết ơn như tôi mong đợi."
"Điều đó có thể gây khó chịu, và tôi đã nói rõ điều đó với ông ấy," Tổng thống Biden nói thêm.
Bất chấp những bất đồng đó, Tổng thống Biden ghi nhận công lao của chính quyền ông trong việc giúp Ukraine chuẩn bị cho cuộc xâm lược và chống lại cuộc tấn công ban đầu của Nga. Ông chỉ ra việc cung cấp hỏa tiễn chống tăng Javelin trước cuộc xâm lược và chương trình máy bay điều khiển từ xa do Mỹ hậu thuẫn của Ukraine được khởi động vào mùa thu năm 2022.
Tổng thống Biden viết rằng sự thách thức của Ukraine đã đưa ra một tấm gương mạnh mẽ cho các quốc gia khác đang bị đe dọa bởi những nước láng giềng hùng mạnh hơn.
"Việc Ukraine không chịu khuất phục đã khích lệ mọi quốc gia dễ bị tổn thương khác trên thế giới đang bị đe dọa bởi một nước láng giềng lớn hơn - và đặc biệt là Đài Loan," Tổng thống Biden viết.
[Newsweek: Biden Reveals Private Warning to Putin Before Russia’s Ukraine Invasion]
9. Phản bác tuyên bố của Musk rằng ông ta đang theo đuổi một đường lối nhân đạo đối với cuộc xâm lược của Nga
Musk nói rằng hàng ngàn "chàng trai" người Nga và Ukraine đang bị cưỡng bức nhập ngũ và đưa đến cái chết trong cuộc chiến tranh Nga-Ukraine mỗi ngày, và lòng trắc ẩn của con người đòi hỏi phải có hành động để giúp những thanh niên vô tội đó được sống sót.
Sự thật: Musk nhầm lẫn giữa lính nghĩa vụ với binh sĩ được huy động và tình nguyện viên. Ở cả Nga và Ukraine, luật pháp cấm đưa những người trẻ đang thực hiện quân dịch thường trực ra chiến trường. Tại Ukraine, nam giới chỉ có thể được huy động tham chiến từ 25 tuổi trở lên.
Về số người thiệt mạng, ông ấy nói khá đúng về người Nga nhưng lại sai ít nhất gấp mười lần về người Ukraine.
Hơn nữa, Musk đánh đồng về mặt đạo đức giữa việc công dân Nga tự nguyện tham gia vào cuộc xâm lược vũ trang một quốc gia láng giềng và việc công dân Ukraine lựa chọn bảo vệ nhà cửa và gia đình của họ – điều này rất có thể làm suy yếu lập luận của Musk rằng binh lính Nga và Ukraine đều xứng đáng nhận được sự cảm thông như nhau.
Ông Musk nói: "Hàng ngàn trẻ em bị đưa đi để chết mỗi ngày mà biên giới vẫn không hề thay đổi. Và tôi nghĩ bất cứ ai ủng hộ điều đó đều là một con người tồi tệ hoặc chưa suy nghĩ thấu đáo vấn đề."
" Và bạn nên có sự cảm thông không chỉ dành cho những chàng trai Ukraine đang hy sinh, mà còn cho cả những chàng trai Nga nữa, bởi vì họ bị cưỡng bức nhập ngũ và bị ép buộc phải ra chiến tuyến. Không ai tự nguyện ra chiến tuyến chỉ để chết trong một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa cả."
"Và giờ đây những người con trai đó sẽ không bao giờ được gặp lại cha mẹ mình nữa. Một số đứa con của những người đàn ông đó sẽ không bao giờ được gặp lại cha mình nữa. Hãy tưởng tượng nếu đó là con trai hoặc cha của bạn."
"Và tôi nghĩ đã có quá nhiều sự cường điệu kiểu ‘Ukraine tốt, Nga xấu’."
Quân đội Ukraine bao gồm các tình nguyện viên và lực lượng dự bị được huy động, cùng với một số lượng nhỏ tân binh trẻ được tuyển mộ hàng năm, những người theo luật không được phép ra tiền tuyến. (Quy định này có phần mang tính lý thuyết vì Nga tấn công các mục tiêu quân sự của Ukraine, bao gồm cả những nơi có tân binh trên khắp Ukraine – kể cả những nơi giam giữ tân binh – bất cứ khi nào có thể, thường là cách tiền tuyến hàng trăm km.)
Cơ quan thực thi pháp luật Ukraine đang tích cực truy tìm những người đào ngũ và những người đàn ông trong độ tuổi nhập ngũ, thường là lính dự bị, đang trốn tránh quân dịch.
Tuy nhiên, theo các nhà tuyển quân Ukraine, phần lớn binh lính mới nhập ngũ là tình nguyện viên.
Ngoài ra, tuyên bố của Musk rằng hàng ngàn thanh niên Ukraine đang bị đưa ra chiến trường để chết trong các trận chiến chống lại máy bay điều khiển từ xa cũng sai.
Thứ nhất, người lính Ukraine trung bình không phải là "cậu bé", mà là một người đàn ông trung niên. Thứ hai, quân đội Ukraine giữ vững tiền tuyến với một lực lượng bảo vệ tối thiểu, hiếm khi tiến hành các chiến dịch tấn công do con người chỉ huy, và chủ yếu chiến đấu với lực lượng Nga bằng máy bay điều khiển từ xa. Thương vong của Ukraine là có thật và liên tục, nhưng số người chết hàng ngày không lên đến hàng ngàn, mà chỉ khoảng vài chục người, theo các nhà nghiên cứu độc lập.
Về phía Nga, luật cũng cấm việc điều động lính nghĩa vụ tham gia các chiến dịch chiến đấu bên ngoài lãnh thổ quốc gia.
Nhìn chung, các nhà tuyển quân Nga dựa vào những khoản tiền thưởng khổng lồ (theo tiêu chuẩn Nga) như mức lương hứa hẹn và tiền thưởng khi ký hợp đồng để thu hút binh lính mới gia nhập quân đội. Bên cạnh việc dụ dỗ tình nguyện viên bằng tiền bạc, lực lượng thực thi pháp luật Nga trên toàn quốc còn sử dụng mối đe dọa hoặc thực tế bỏ tù đối với thường dân để thuyết phục họ "tình nguyện" phục vụ quân đội.
Kết quả là, một tỷ lệ đáng kể trong nhiều đơn vị chiến đấu của Nga là những người đàn ông không muốn ở đó, nhưng vẫn là tình nguyện viên xuất thân từ hoàn cảnh cá nhân khó khăn: tội phạm, người ly hôn nợ tiền cấp dưỡng, con nợ hoặc người thất nghiệp kinh niên bị bắt vì tội lang thang. Cũng như trong quân đội Ukraine, chỉ một số ít là "thanh niên", còn đa số là người trung niên hoặc lớn tuổi hơn.
Về thương vong hàng ngày, Musk nói chung là đúng về số lượng binh sĩ Nga thiệt mạng: Theo thống kê của AFU và các quan sát viên độc lập, trong một ngày giao tranh, có từ 1.500 đến 2.000 binh sĩ Nga thiệt mạng hoặc bị thương nặng.
Chiến thuật hiện tại của quân đội Nga là tiến hành các cuộc tấn công bằng cách đưa bộ binh không được hỗ trợ vào vùng đất trống bị kiểm soát bởi các đàn máy bay điều khiển từ xa của Ukraine, điều này đang bị chỉ trích rộng rãi trong nội bộ quân đội Nga; vì vậy, nhận định của Musk rằng binh lính Nga không muốn chết vì một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa chắc chắn là đúng.
Tuy nhiên, trên thực tế, hầu như không có binh lính Nga nào phục vụ trong các đơn vị tấn công là người vô tội bị đưa đến chỗ chết mà không có sự lựa chọn nào khác; ít nhất, mỗi người đều có lựa chọn vào tù hoặc đào ngũ, thay vì khoác lên mình bộ quân phục Nga và tham gia vào cuộc xâm lược quân sự Ukraine.
Không rõ liệu Musk lo ngại về "hàng ngàn trẻ em bị đưa đi chết mỗi ngày" vì chúng chủ yếu là người Nga chứ không phải người Ukraine, hay vì ông không biết tổn thất trong chiến đấu của Ukraine thấp hơn nhiều.
[Kyiv Post: FACT-CHECKED: Elon Musk’s Latest Claims on Starlink, Ukraine and Russia]
10. Một quan chức Iran cho biết, những bình luận của Tổng thống Trump về vũ khí hóa học và sinh học đều theo "kịch bản dối trá quen thuộc".
Bộ Ngoại giao Iran bác bỏ cáo buộc của Tổng thống Trump rằng nước này đang phát triển vũ khí hóa học hoặc sinh học và so sánh tình hình với việc Ngoại trưởng lúc bấy giờ Colin Powell khẳng định Iraq có vũ khí hủy diệt hàng loạt.
"Sau câu chuyện lớn về ‘mối đe dọa hạt nhân từ Iran’, các quan chức Mỹ hiện đang tuyên bố có dấu hiệu cho thấy Iran đang phát triển vũ khí sinh học hoặc hóa học!", phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei nói. "Các cáo buộc liên tục thay đổi, nhưng cốt truyện ngầm vẫn quen thuộc đến đáng lo ngại. Một lần nữa, thế giới dường như lại được kỳ vọng sẽ mắc chứng mất trí nhớ tập thể."
Baqaei đã nêu lên viễn cảnh cuộc xâm lược Iraq năm 2003 của Mỹ với lý do chính phủ Saddam Hussein bị cáo buộc phát triển vũ khí hủy diệt hàng loạt, và đặt câu hỏi tại sao người Mỹ lại có thể mắc phải sai lầm tương tự một lần nữa.
Phát ngôn nhân cho biết: "Liệu các quan chức Mỹ có thực sự mong đợi thế giới quên đi sự xuất hiện tai tiếng của Colin Powell trước Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc năm 2003, khi ông giơ cao một lọ nhỏ như một hình ảnh trực quan về mối đe dọa được tường trình do vũ khí hủy diệt hàng loạt của Iraq gây ra? Khoảnh khắc đó kể từ đó đã trở thành biểu tượng trường tồn của một trong những thất bại tình báo và sự lừa dối chính trị nghiêm trọng nhất trong lịch sử hiện đại."
Ông nói thêm: "Và giờ đây chúng ta lại phải đối mặt với những cáo buộc mới đáng ngại và một câu chuyện dường như đang đi theo kịch bản gian dối tương tự."
Hôm thứ Tư, Tổng thống Trump tuyên bố có "dấu hiệu" cho thấy Iran đang tìm cách phát triển vũ khí hóa học hoặc sinh học vì Mỹ đã "ngăn cản" họ sở hữu vũ khí hạt nhân.
"Họ đang xem xét các loại khí đốt, các nguồn năng lượng sinh học, bởi vì chúng ta đã loại bỏ họ bằng năng lượng hạt nhân," Tổng thống Trump nói với một phóng viên của Fox News tại Thâm Quyến, Trung Quốc.
[CBSNews: Trump's comments on chemical and biological weapons follow "same fraudulent script," Iranian official says]
11. Phản bác tuyên bố của Musk rằng ông ta và các công ty của mình là những nhà đầu tư trung lập.
Musk nói rằng ông và các công ty của mình là những nhà đầu tư trung lập, chỉ quan tâm đến hòa bình và kinh doanh, và ông không muốn bản thân và các tập đoàn của mình bị buộc phải chọn phe trong một cuộc chiến.
Sự thật: Việc cung cấp phiên bản quân sự của vùng phủ sóng Starlink cho Ngũ Giác Đài, một hệ thống có tên là Starshield, rất quan trọng đối với các doanh nghiệp của Musk, và Starshield được tường trình đã giúp tiêu diệt người ở Iran.
Tại Ukraine, Musk không phản đối việc Quân đội Ukraine, gọi tắt là AFU vận hành Starshield, bao gồm cả các hoạt động tấn công chống lại lực lượng Nga trong hơn ba năm chiến tranh.
Ông Musk nói: "Ngay từ đầu, tôi đã nói rằng Starlink là một hệ thống dân sự. Nó không được thiết kế để sử dụng cho các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa nhằm mục đích giết người. Nghĩa là, nếu bạn muốn làm điều đó, bạn cần sử dụng Starshield, một hệ thống riêng biệt do chính phủ Mỹ kiểm soát."
"Nhưng đừng yêu cầu tôi, với tư cách cá nhân, đưa ra những quyết định giết người mà đôi khi dẫn đến mất mát sinh mạng của những người vô tội, không chỉ là binh lính. Đó không phải là nhiệm vụ của tôi..."
"Vì vậy, như các bạn đã biết, tôi đã nhiều lần nói, nếu họ muốn các bạn thực hiện một hành động quân sự mang tính tấn công, thì đó phải là hệ thống Starshield, nơi quyết định tiêu diệt thuộc về Bộ Chiến tranh, có thể là tổng thống, chứ không phải của tôi. Và mọi việc sẽ diễn ra như vậy."
Starshield là nền tảng chính cho hệ thống liên lạc quy mô lớn của quân đội Mỹ trên toàn thế giới, mang lại cho các công ty của Musk quyền ưu tiên tiếp cận các hợp đồng quân sự, tình báo và thị trường đồng minh trong nhiều thập niên tới.
Theo các nguồn tin công khai, máy bay điều khiển từ xa của Mỹ liên kết với hệ thống Starshield đã tiến hành các cuộc tấn công và các hoạt động chiến đấu ở Iran ít nhất từ tháng 3 năm 2026, làm suy yếu và có thể mâu thuẫn trực tiếp với tuyên bố của Musk rằng điều ông thực sự muốn là sự tách biệt giữa các hoạt động kinh doanh của mình và các hoạt động quân sự giết người.
Ukraine được chính quyền Tổng thống Biden cho phép sử dụng hệ thống Starshield vào năm 2023, nhưng việc sử dụng chưa bao giờ được phổ biến rộng rãi, theo báo cáo chỉ có khoảng 3.000 thiết bị đầu cuối được cung cấp cho đến nay, chủ yếu dành cho các đơn vị tấn công tầm xa thuộc lực lượng đặc nhiệm Ukraine tấn công vào các vùng lãnh thổ của Ukraine bị Nga xâm lược.
Lập luận của Musk rằng chính phủ Mỹ, chứ không phải ông, CEO của SpaceX, nên quyết định liệu AFU có thể sử dụng Starshield và/hoặc Starlink cho các hoạt động tấn công quân sự gây chết người hay không, hoàn toàn có cơ sở – với điều kiện là có thể hợp lý khi cho rằng việc phá hủy sinh mạng và tài sản của Iran, cả quân sự và dân sự, bằng công nghệ SpaceX/Starshield là hợp đạo đức, nhưng việc phá hủy sinh mạng và tài sản của Nga (cố ý chỉ nhắm vào quân sự) lại là vô đạo đức.
Một yếu tố phức tạp là các quan chức Tòa Bạch Ốc, bao gồm cả Tổng thống Trump, đã tuyên bố rằng họ không ra lệnh làm chậm tốc độ Starlink cho lực lượng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine và cắt đứt quyền truy cập vào Starshield, gọi đó là "vấn đề kỹ thuật" mà Musk và các công ty của ông phải chịu trách nhiệm.
Hầu hết các nhà điều khiển máy bay điều khiển từ xa Ukraine, nếu được hỏi – có lẽ không công bằng – sẽ cho rằng lý do SpaceX áp đặt giới hạn tốc độ là vì Musk muốn bảo vệ lực lượng Nga khỏi các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine, và vì Musk không muốn máy bay điều khiển từ xa đánh chặn của Ukraine ngăn chặn máy bay điều khiển từ xa cảm tử của Nga tấn công nhà cửa và doanh nghiệp dân sự của Ukraine.
[Kyiv Post: FACT-CHECKED: Elon Musk’s Latest Claims on Starlink, Ukraine and Russia]