Nhân kỷ niệm một thập kỷ văn kiện Amoris Laetitia (Niềm vui Yêu thương), Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã kêu gọi các giám mục trên toàn thế giới đối diện với khoảng cách ngày càng lớn giữa thực tế đời sống thân mật và tầm nhìn Kitô giáo về hôn nhân, đồng thời chú trọng đến sự mong manh và tinh thần phân định.
Cha Antonio Spadaro SJ, trong mục Global Catholic của hãng tin UCA News, ngày 9 tháng 10 năm 2026, viết: Mười năm sau Amoris Laetitia, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã khai mạc cuộc gặp gỡ với các vị đứng đầu các Giáo hội Đông phương và các chủ tịch hội đồng giám mục tại Hội trường Phaolô VI vào ngày 7 tháng 10.
Để mô tả công việc phía trước, ngài đã viện dẫn sách Công vụ Tông đồ: Phaolô và Barnaba, sau khi trở về từ sứ vụ, đã quy tụ Giáo hội và kể lại "tất cả những gì Thiên Chúa đã làm cùng với các ông" (Cv 14,27), rồi sau đó tường trình lại sự việc tại Giêrusalem (Cv 15,4).
Các giám mục đã mang đến những câu chuyện về sự hoán cải và những hoa trái bất ngờ, cũng như những khó khăn và các vấn đề còn bỏ ngỏ, để từ đó "một câu chuyện chung về mười năm qua có thể dần dần hình thành."
Chương 15 sách Công vụ Tông đồ thuật lại Công đồng Giêrusalem – sự kiện mà Đức Phanxicô từng nhắc đến trong Amoris Laetitia khi gọi hành trình của Giáo hội kể từ đó là "con đường của lòng thương xót và sự phục hồi" (AL 296).
Đức Leo đặt tông huấn này vào một dòng lịch sử lâu dài, khởi đầu với hiến chế Gaudium et spes và tiếp nối qua Thượng Hội đồng Giám mục năm 1980 cùng tông huấn Familiaris consortio. Liên quan đến vấn đề người Công Giáo đã ly hôn và tái hôn theo luật dân sự cũng như việc tiếp nhận các bí tích, dòng chảy lịch sử vẫn giữ được sự nhất quán: Đức Gioan Phaolô II yêu cầu các mục tử phải "thận trọng phân định các hoàn cảnh" (FC 84); Đức Bênêđíctô XVI nói về việc khuyến khích một lộ trình; và Đức Phanxicô nói về sự phân định năng động, "cởi mở với những giai đoạn tăng trưởng mới" (AL 303).
Những câu hỏi mà Đức Leo đặt ra hôm nay cho thấy đâu là những vấn đề then chốt.
Một vấn đề là "khoảng cách ngày càng lớn" giữa "cách thức sống chuyện chăn gối và sự thân mật" với "quan điểm Kitô giáo về hôn nhân."
Người trẻ khao khát tình yêu và lòng chung thủy, nhưng nhiều người lại khó "tin rằng sự cam kết trọn đời là điều kiện để đạt được điều họ mong muốn," trong khi sự bất ổn về kinh tế, tình trạng di cư, bạo lực và nỗi cô đơn làm thu hẹp viễn cảnh tương lai mà họ có thể hình dung.
Một vấn đề khác nằm ở chính ngôn ngữ mục vụ: Đức Leo đặt câu hỏi xem đâu là nơi ngôn ngữ ấy mở ra một con đường, và đâu là nơi nó thất bại trong việc "chạm đến trái tim con người."
Phần đòi hỏi sự suy tư sâu sắc nhất đề cập đến sự mong manh.
Đức Leo mở rộng vấn đề này ra ngoài phạm vi của những gì thường được gọi là các hoàn cảnh bất hợp lệ: sự mong manh "thuộc về thân phận con người chung của chúng ta và do đó cũng thuộc về đời sống Giáo hội," bởi vì "tất cả chúng ta đều biết rõ khoảng cách giữa điều thiện hảo mà ta khao khát và thực tế cuộc sống mà ta có thể thực hiện."
Lòng chung thủy trở thành "một ân sủng cần được đón nhận và một hành trình cần được đổi mới dần dần." Từ đó nảy sinh câu hỏi xuyên suốt cuộc họp: "Mọi người sẽ gặp gỡ một Giáo hội như thế nào, chính vào lúc họ đang ở trong tình trạng mong manh nhất?"
Đức Leo không đưa ra kết luận định sẵn. Ngài mời gọi các giám mục hãy để cho những thực tế này "chất vấn chúng ta," hãy lên tiếng với sự tự do của Tin Mừng như trong sách Công vụ Tông đồ, và hãy giữ sự kín đáo cần thiết cho quá trình phân định.
Vào tháng 5 năm 2025, ngài từng viết rằng những câu hỏi hóc búa đòi hỏi sự gần gũi và lắng nghe hơn là những câu trả lời vội vã. Cuộc họp hôm nay áp dụng tiêu chuẩn đó cho toàn thể hàng giám mục.