1. Ukraine đang điều các lữ đoàn chiến thắng của mình đến những nơi giao tranh ác liệt nhất. Lữ đoàn 46 vừa xuất hiện bên ngoài Kramatorsk.
Sloviansk và Kramatorsk là hai thành phố lớn cuối cùng ở Donbas mà Nga chưa kiểm soát. Lữ đoàn Dù số 46 đã rời khỏi phía đông nam vào đầu tháng 7 và đến được đó trước khi bất kỳ ai bên ngoài quân đội biết được.
Kramatorsk và Sloviansk là hai thành phố lớn cuối cùng ở Donbas mà Nga chưa kiểm soát, và việc chiếm giữ chúng là mục tiêu chính của Nga ở miền đông Ukraine kể từ năm 2022. Ukraine hiện đang điều động quân từ phía đông nam lên phía bắc để bảo vệ hai thành phố này.
Lữ đoàn Dù số 46 đã bắt đầu cuộc hành quân đó vào tháng 7. Thông tin xác nhận đầu tiên từ bên ngoài đã được công bố trong tuần này.
Nhìn rộng hơn, việc tái bố trí lực lượng quanh Kostiantynivka diễn ra song song với nỗ lực rộng lớn hơn nhằm phân bổ lại quân đội Ukraine dọc theo vùng xám dài 1.200 km trải dài qua miền nam, miền đông và miền bắc Ukraine. Tướng Mykhailo Drapatyi nhậm chức tổng tư lệnh vào ngày 22 tháng 7, với nhiệm vụ loại bỏ mô hình chỉ huy kế thừa từ thời Liên Xô mà Ukraine đã sử dụng trong cuộc chiến này, và ông nổi tiếng là người ủng hộ chỉ huy phi tập trung.
Lữ đoàn Dù số 46 đã trải qua nhiều năm chiến đấu ở đông nam Ukraine. Nhưng có thể nói, lực lượng này không còn cần thiết ở phía nam vùng xám sau khi cuộc phản công của Ukraine bắt đầu vào tháng Hai đã chặn đứng và đẩy lùi quân Nga, ổn định khu vực từng là sườn yếu nhất của Ukraine.
Được tự do chiến đấu ở những nơi khác, lữ đoàn này bắt đầu di chuyển về phía bắc tới Kostiantynivka và Chasiv Yar hai tháng trước. Cuộc di chuyển diễn ra gần như hoàn toàn bí mật. "Các biện pháp bảo mật thông tin nghiêm ngặt đã trở thành tiêu chuẩn cho quân đội Ukraine vào năm 2026," người lập bản đồ Unit Observer ghi nhận
Kỷ luật đó giờ đây thể hiện rõ ràng trong toàn bộ nỗ lực của Ukraine. Cuộc phản công ở phía đông nam giải phóng lữ đoàn này kéo dài sáu tháng với rất ít video. Máy bay radar Thụy Điển của Ukraine đã thực hiện các phi vụ chiến đấu trong nửa năm trước khi Bộ Quốc phòng công bố.
[Euromaidan: Ukraine is sending its winning brigades to where the fighting is worst. The 46th just turned up outside Kramatorsk]
2. Tổng thống Trump cho phép Nga cung cấp hàng triệu tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu.
Ngày 9 tháng 10, Tổng thống Donald Trump cho biết ông đã đồng ý cho Nga cung cấp hàng triệu tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu sau cuộc điện đàm với Putin.
"Nga sẽ ngay lập tức cung cấp hơn 300.000 tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu, thêm 500.000 tấn nữa trong tháng 11 và 1 triệu tấn ngay sau đó", Tổng thống Trump nói.
"Nhờ KIỂM SOÁT HOÀN TOÀN eo biển Hormuz và thông báo quan trọng này về năng lượng Nga, giá dầu diesel cho người Mỹ và trên toàn thế giới sẽ GIẢM MẠNH MẼ VÀ NHANH CHÓNG!" ông nói thêm.
Bộ Tài chính Mỹ cho biết, theo chỉ thị của Tổng thống Trump, "Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài, gọi tắt là OFAC ngay lập tức cấp giấy phép chung tạm thời để cho phép cung cấp dầu diesel của Nga ra thị trường toàn cầu."
Tổng thống Volodymyr Zelenskiy chỉ trích quyết định này, cho rằng nó sẽ cung cấp cho Nga thêm nguồn thu để tài trợ cho cuộc xâm lược Ukraine.
"Điều này chỉ càng tiếp thêm động lực cho Putin và cho phép ông ta tiến hành thêm nhiều cuộc chiến tranh", Tổng thống Zelenskiy nói. "Và đúng vào thời điểm chúng ta đang nói về hòa bình, Mỹ lại cho phép Nga xuất khẩu dầu diesel."
Tổng thống Zelenskiy cho biết nhóm đàm phán của Ukraine hiện đang ở Florida trong hai ngày để đàm phán với các quan chức Mỹ về việc chấm dứt chiến tranh, hoặc ít nhất là đạt được một thỏa thuận ngừng bắn có thể bắt đầu bằng việc chấm dứt các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng.
"Tôi tin rằng người Ukraine chúng tôi chỉ đang bị lợi dụng như một màn khói che mắt. Điều này chắc chắn không trung thực, và chắc chắn không phải là cách mà các đối tác nên hành động," ông nói với các phóng viên, gọi động thái này là "một quyết định yếu kém từ các đối tác mạnh mẽ của chúng tôi."
Tổng thống Zelenskiy nói thêm rằng Ukraine sẵn sàng đáp trả bất kỳ động thái giảm leo thang nào của Nga, một lập trường mà các nhà đàm phán Mỹ đã biết. Ông cho biết Ukraine sẽ ngừng các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu và các cơ sở dầu mỏ khác của Nga nếu Mạc Tư Khoa ngừng tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine, mô tả các cuộc tấn công của Ukraine là phản ứng trước nhiều năm Nga tấn công hệ thống điện của nước này. Ông nói thêm rằng Kyiv đã đề xuất một thỏa thuận như vậy với Washington và tin rằng Mỹ có đủ ảnh hưởng để đạt được thỏa thuận đó.
Một nhà ngoại giao Âu Châu đặt câu hỏi liệu thỏa thuận này có làm giảm giá dầu diesel hay không, trả lời tờ Kyiv Independent: "Điều này rất khó có thể tác động thực sự đến giá cả, nhưng ý nghĩa biểu tượng của nó sẽ có tác động thực sự."
Điện Cẩm Linh cho biết trong cuộc điện đàm, Nga đã khẳng định sẵn sàng tung dầu và các sản phẩm dầu mỏ cho thị trường Mỹ và toàn cầu.
Động thái này diễn ra khi Nga đang tìm cách giảm nhẹ các lệnh trừng phạt của Mỹ trong các cuộc đàm phán về khả năng ngừng tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng trong cuộc chiến với Ukraine, tờ Kyiv Independent đưa tin ngày 9 tháng 10, dẫn lời các quan chức Mỹ và Ukraine am hiểu về các cuộc đàm phán. Mạc Tư Khoa cũng muốn liên kết thỏa thuận ngừng bắn năng lượng được đề xuất với các thỏa thuận ngừng bắn ở Hắc Hải.
Các cuộc đàm phán đó diễn ra sau khi Nga tăng cường các cuộc tấn công vào các cơ sở năng lượng của Ukraine. Một quan chức quốc phòng cao cấp của Ukraine nói với các phóng viên rằng Mạc Tư Khoa nhằm mục đích củng cố vị thế đàm phán của mình bằng cách gây ra thiệt hại tối đa cho hệ thống điện của nước này.
Một nhà ngoại giao Âu Châu quen thuộc với các cuộc thảo luận cho biết với tờ Kyiv Independent rằng Nga cũng có thể tìm cách giải phóng các tài sản bị đóng băng của Nga.
Ngày 30 tháng 9, chính phủ Nga gia hạn lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel của các nhà sản xuất nhiên liệu đến ngày 31 tháng 10 trong bối cảnh thị trường nhiên liệu trong nước gặp khó khăn. Phó Thủ tướng Alexander Novak cho biết ngày 2 tháng 10 rằng nguồn cung dầu diesel trong nước là đủ và Mạc Tư Khoa có thể mở lại một phần hoạt động xuất khẩu nếu sản lượng vượt quá nhu cầu, theo truyền thông nhà nước.
Ngày 1 tháng 10, Putin tuyên bố Nga có đủ dầu diesel nhưng các lệnh trừng phạt đã ngăn cản nước này cung cấp cho thị trường toàn cầu. Phát biểu tại Câu lạc bộ Thảo luận Valdai, ông bác bỏ đề xuất ngừng các cuộc tấn công của Nga vào tàu Ukraine để đổi lấy việc Ukraine ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga là "vô lý", lập luận rằng các lệnh trừng phạt vẫn sẽ ngăn cản việc cung cấp thêm dầu diesel của Nga đến tay người mua quốc tế.
[Kyiv Independent: Trump allows Russia to supply millions of tons of diesel to US, global markets]
3. Tổng thống Trump ‘có thể và nên’ làm nhiều hơn nữa: Tổng thống Zelenskiy chỉ trích các cuộc đàm phán kinh doanh giữa Mỹ và Nga.
Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết các nhà đàm phán Ukraine sẽ đến thăm Hoa Kỳ để đàm phán vào thứ Sáu và thứ Bảy, ngày 9-10 tháng 10, đồng thời kêu gọi Tổng thống Donald Trump tăng cường áp lực lên Nga.
Theo Reuters, Tổng thống Zelenskiy đã thông báo về chuyến thăm Pryluky vào thứ Năm, ngày 8 tháng 10, sau vụ tấn công hỏa tiễn gây chết người của Nga. Bản báo cáo không nêu tên các thành viên của phái đoàn hoặc những người dự kiến sẽ gặp họ.
Theo Novyny.Live, Tổng thống Trump "có thể và nên" làm nhiều hơn nữa để thúc đẩy Putin đàm phán. Ông nói thêm rằng mặc dù sự ủng hộ của Âu Châu có thể giúp đưa Mạc Tư Khoa vào bàn đàm phán, nhưng Washington và cá nhân Tổng thống Trump có đòn bẩy lớn hơn để gia tăng áp lực lên Nga.
Tổng thống Zelenskiy cáo buộc Putin leo thang chiến tranh, cho rằng thiện chí đàm phán thực sự cần đi kèm với việc giảm leo thang. Ông kêu gọi các đối tác của Ukraine cùng hành động để giảm thương vong và chấm dứt chiến tranh.
Theo Novyny.Live, Tổng thống Trump "có thể và nên" làm nhiều hơn nữa để thúc đẩy Putin đàm phán. Ông nói thêm rằng mặc dù sự ủng hộ của Âu Châu có thể giúp đưa Mạc Tư Khoa vào bàn đàm phán, nhưng Washington và cá nhân Tổng thống Trump có đòn bẩy lớn hơn để gia tăng áp lực lên Nga.
Tổng thống Zelenskiy cáo buộc Putin leo thang chiến tranh, cho rằng thiện chí đàm phán thực sự cần đi kèm với việc giảm leo thang. Ông kêu gọi các đối tác của Ukraine cùng hành động để giảm thương vong và chấm dứt chiến tranh.
Tổng thống Zelenskiy thách thức các cuộc đàm phán kinh tế với Nga.
Tổng thống đặt câu hỏi làm thế nào các cuộc thảo luận về hợp tác kinh tế với Mạc Tư Khoa có thể tiếp tục trong khi những nỗ lực chấm dứt chiến tranh vẫn bế tắc.
"Một mặt, người ta không thể đàm phán với người Nga về các dự án kinh tế trong tương lai," ông nói, đồng thời mô tả tình trạng ngoại giao hiện nay là "bế tắc ngoại giao."
Ngoài ra, hãng tin Reuters hôm thứ Năm đưa tin rằng các quan chức Mỹ và Nga, bao gồm Jared Kushner, con rể của Tổng thống Trump, và Kirill Dmitriev, đã thảo luận về việc đưa một nhà đầu tư Mỹ vào dự án đường ống dẫn khí Nord Stream.
Một quan chức Tòa Bạch Ốc cho biết không có cuộc thảo luận nào gần đây về dự án Nord Stream. Các lệnh trừng phạt của Mỹ và Liên Hiệp Âu Châu vẫn là trở ngại cho bất kỳ việc khởi động lại nào, và Đức phản đối việc mở lại các đường ống dẫn khí này.
Kyiv tìm kiếm sự hỗ trợ quốc phòng cụ thể
Chuyến thăm của Tổng thống Zelenskiy diễn ra sau vụ tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa của Nga ngày 7 tháng 10, nhằm vào nhà cửa và cơ sở hạ tầng năng lượng trên khắp Ukraine.
Trong một tuyên bố riêng trên Telegram hôm thứ Năm, ông cho biết chiến dịch cấp cứu tại tòa nhà chung cư năm tầng bị phá hủy ở Pryluky đã kết thúc. Hai mươi hai người thiệt mạng, trong đó có năm trẻ em, và 54 người bị thương.
Tổng thống Zelenskiy cảm ơn các đối tác đã lên án các vụ tấn công nhưng kêu gọi các tuyên bố đó phải đi kèm với các gói quốc phòng bổ sung. Ông xác định vũ khí đánh chặn hỏa tiễn đạn đạo, đạn dược cho máy bay chiến đấu và đầu tư vào máy bay điều khiển từ xa đánh chặn là những nhu cầu cấp thiết.
Trước đó, Tòa Bạch Ốc đã đề xuất các cuộc đàm phán cấp kỹ thuật có sự tham gia của Ukraine, Nga và Mỹ tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Tổng thống Zelenskiy cho biết hồi tháng 9 rằng Kyiv đang chờ ngày dự kiến tổ chức.
Phái đoàn Ukraine lên đường sang Mỹ để đàm phán.
Theo Reuters, Tổng thống Zelenskiy cho biết hôm thứ Năm tại Pryluky rằng một phái đoàn Ukraine sẽ đến thăm Hoa Kỳ để đàm phán vào thứ Sáu và thứ Bảy, ngày 9-10 tháng 10, đồng thời kêu gọi Tổng thống Trump tăng cường áp lực lên Nga.
RBC-Ukraine đưa tin phái đoàn sẽ bao gồm Davyd Arakhamia, Rustem Umerov, Kyrylo Budanov và Serhiy Kyslytsya. Trích dẫn một nguồn tin giấu tên, tờ báo này cho biết các cuộc họp sẽ bắt đầu vào thứ Sáu và tập trung vào việc tăng cường ngoại giao và chuẩn bị cho cuộc họp ba bên giữa các nhóm đàm phán của Ukraine, Mỹ và Nga.
Nguồn tin cho rằng Washington có thể đạt được thỏa thuận với Mạc Tư Khoa để tổ chức đàm phán vào nửa cuối tháng 10 nhằm thảo luận về các bước khả thi hướng tới chấm dứt chiến tranh. Lịch trình này vẫn chưa được xác nhận chính thức.
[Kyiv Post: Trump ‘Can And Should’ Do More: Zelensky Slams US-Russia Business Talks]
4. Các chuyên gia cho biết Iran không có khả năng "xóa sổ" San Diego hay Los Angeles.
Tổng thống Trump đã gây xôn xao dư luận khi cho rằng việc Iran phóng hỏa tiễn vào hai thành phố lớn nhất của California có thể là "cái giá nhỏ phải trả để giữ an toàn cho thế giới", nhưng các chuyên gia cho rằng Iran không có vũ khí cần thiết để thực hiện các cuộc tấn công tầm xa, gây thiệt hại nặng nề vào Los Angeles và San Diego.
Trước sự phản đối mạnh mẽ từ các quan chức California, Tòa Bạch Ốc sau đó tuyên bố rằng Tổng thống Trump "đang khẳng định rõ ràng rằng các thành phố của Mỹ sẽ bị đe dọa nếu chương trình hạt nhân của Iran không bị ngăn chặn", ám chỉ lý lẽ của chính phủ Mỹ khi tấn công Iran trong các cuộc không kích ngắn năm ngoái và khi bắt đầu cuộc chiến kéo dài bảy tháng chống lại Tehran vào tháng Hai.
"Hiện tại Iran không có hỏa tiễn nào có tầm bắn đủ xa để vươn tới lục địa Mỹ", Sam Lair, một chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại, gọi tắt là FPRI, nói với Newsweek.
Các nhà phân tích cho rằng vụ tấn công hỏa tiễn bất thành của Iran vào Diego Garcia, hòn đảo ở trung tâm Ấn Độ Dương nơi đặt căn cứ quân sự chung của Mỹ và Anh, hồi tháng 3 là mục tiêu xa nhất mà Iran từng nhắm tới.
Diego Garcia nằm cách lãnh thổ Iran chưa đầy 4.000 km. Các quan chức Iran chỉ công khai thừa nhận việc phát triển hỏa tiễn có tầm bắn tối đa 2.000 km.
Nhưng Iran chưa cho thấy bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy họ sở hữu hỏa tiễn đạn đạo liên lục địa, gọi tắt là ICBM, loại hỏa tiễn có tầm bắn lên đến hơn 5.500 km. Tehran sẽ cần phóng hỏa tiễn có tầm bắn gấp đôi khoảng cách này để tấn công các thành phố trên lục địa Hoa Kỳ.
Vào tháng 3, ngay sau khi chiến tranh bắt đầu, tình báo Mỹ đánh giá rằng Tehran có thể sử dụng công nghệ phóng hỏa tiễn vào không gian hiện có để chế tạo một hỏa tiễn đạn đạo liên lục địa, gọi tắt là ICBM hoạt động được vào năm 2035. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ cuộc chiến đang diễn ra với Washington đã ảnh hưởng như thế nào đến khả năng mở rộng tầm bắn của các thiết kế hỏa tiễn hoặc bổ sung kho vũ khí tầm ngắn của nước này.
Nhưng ngay cả khi Iran có thể phóng hỏa tiễn hoặc máy bay điều khiển từ xa từ tàu chiến, "chúng cũng không đủ để ‘phá hủy’ một trong những thành phố đó vì chúng được trang bị vũ khí thông thường và do đó sẽ gây ra thiệt hại hạn chế," Lair nói với Newsweek.
Các loại vũ khí thông thường không có đầu đạn hạt nhân, vốn thường có sức tàn phá lớn hơn nhiều.
William Alberque, cựu giám đốc trung tâm chống phổ biến vũ khí hạt nhân của NATO hiện đang làm việc cho tổ chức phi lợi nhuận Pacific Forum, cho biết thêm rằng các hỏa tiễn đạn đạo tầm trung, gọi tắt là IRBM tiên tiến nhất của Iran có thể vươn tới Luân Đôn hoặc các mục tiêu ở Âu Châu khi mang đầu đạn nhẹ hơn, nhưng không thể vươn tới lục địa Hoa Kỳ.
Nhưng các hỏa tiễn sẽ phải lén lút vượt qua hệ thống phòng thủ của NATO ở Âu Châu—và cả một hệ thống radar ở Thổ Nhĩ Kỳ cũng có khả năng phát hiện hỏa tiễn đang hướng về phía Mỹ, Alberque nói với Newsweek.
Hiện tại, Mỹ không có một hệ thống phối hợp để đánh chặn các cuộc tấn công hỏa tiễn đạn đạo liên lục địa quy mô lớn từ Nga hoặc Trung Quốc, mặc dù hệ thống này có thể đánh chặn một số lượng tương đối nhỏ hỏa tiễn mà Bắc Hàn—hoặc Iran, trong tương lai—có thể bắn vào Mỹ.
Hiện tại, Mỹ có 44 hỏa tiễn đánh chặn đặt trên mặt đất, gọi tắt là GBI được triển khai khắp cả nước, 40 chiếc trong các hầm chứa ở Alaska, và bốn chiếc khác tại Căn cứ Không gian Vandenberg ở Nam California. Mỹ dự định bổ sung thêm các hỏa tiễn mới, được gọi là Hỏa tiễn đánh chặn thế hệ tiếp theo, vào hệ thống GBI trong vài năm tới.
Các nhà phân tích cho rằng, bất cứ thứ gì mà các thiết bị GBI không tiêu diệt được đều có khả năng rơi vào tầm ngắm của hệ thống Aegis của Hải quân Mỹ.
Nhưng chính quyền Trump đang phát triển hệ thống phòng thủ hỏa tiễn Golden Dome, mà chính phủ cho rằng sẽ bảo vệ Bắc Mỹ khỏi các mối đe dọa tiên tiến, như hỏa tiễn siêu thanh tốc độ cao.
Về cơ bản, đó là một mạng lưới các thiết bị theo dõi, cảm biến và đánh chặn để vô hiệu hóa máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn hướng về phía Mỹ, thậm chí cả những hỏa tiễn được phóng từ không gian. Phần lớn thiết kế cuối cùng vẫn còn là một bí ẩn.
Hệ thống Golden Dome một phần được lấy cảm hứng từ hệ thống Iron Dome nổi tiếng của Israel, mà Mỹ đã giúp phát triển, mặc dù hệ thống của Israel phòng thủ chống lại hỏa tiễn tầm ngắn, chứ không phải là các loạt hỏa tiễn tầm xa, tốc độ cao ngay từ giai đoạn đầu bay.
Nhưng Golden Dome chắc chắn sẽ vô cùng tốn kém. Chính phủ Mỹ đã yêu cầu 1,5 ngàn tỷ đô la cho ngân sách quân sự trong năm tài chính 2027—tăng hơn 40% so với ngân sách quốc phòng hiện tại—một phần để tài trợ cho Golden Dome.
Văn phòng Ngân sách Quốc hội, gọi tắt là CBO, cơ quan phi đảng phái tư vấn cho các nhà lập pháp Mỹ về vấn đề tài trợ, cho biết vào tháng 5 rằng Golden Dome sẽ tiêu tốn khoảng 1,2 ngàn tỷ đô la trong 20 năm tới, một con số cao hơn nhiều so với 175 tỷ đô la ban đầu được phân bổ cho dự án.
[Newsweek: Iran Doesn’t Have Capability to ‘Take Out’ San Diego or LA, Experts Say]
5. ‘Mục tiêu khủng bố’: Nga tiêu diệt 33 người trong một cuộc tấn công duy nhất ở Donbas
Ít nhất 33 người thiệt mạng và 22 người bị thương trong một vụ tấn công của Nga nhằm vào hai xe buýt ở Kramatorsk thuộc vùng Donbas của Ukraine sáng thứ Năm, theo thông tin từ chính quyền địa phương.
"Vào thời điểm xảy ra vụ tấn công, các xe buýt dân sự đang chở khách. Mọi người chỉ đang sinh hoạt bình thường", hội đồng thành phố Kramatorsk cho biết trong một tuyên bố. "Đối với Kramatorsk, khu vực tiền tuyến - nơi chỉ còn lại một phần nhỏ dân số do các cuộc pháo kích và di tản liên tục của Nga - mỗi chuyến đi qua thành phố đều tiềm ẩn rủi ro hàng ngày. Hiện chỉ còn rất ít người ở lại đây. Tuy nhiên, ngay cả các phương tiện dân sự chở khách cũng trở thành mục tiêu khủng bố của Nga", hội đồng thành phố nói thêm.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết các bác sĩ đang "nỗ lực cứu sống những người bị thương" và số người thiệt mạng có thể còn tăng lên. Ông nói thêm: "Một số người thiệt mạng vẫn chưa được xác định danh tính do mức độ nghiêm trọng của vết thương. Tôi xin gửi lời chia buồn sâu sắc nhất đến gia đình và người thân của họ." Cơ quan công tố đã mở một vụ án hình sự liên quan đến vụ tấn công này.
"Cuộc tấn công này sẽ không thể không bị đáp trả. Nga đang cố gắng hủy diệt toàn bộ sự sống ở Donbas, và thế giới cần phải đáp trả. Một phản ứng mạnh mẽ - chính xác như những gì người Nga đáng phải nhận vì tất cả những cái chết mà họ đã gây ra," Tổng thống Zelenskiy nói thêm.
Trong một cuộc phỏng vấn hôm thứ Năm, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết hiện tại "dường như không có triển vọng nào về một giải pháp đàm phán... vì Nga đang đưa ra điều kiện kiểm soát hoàn toàn Donetsk, điều mà Ukraine bác bỏ là không thể chấp nhận được."
Nga tuyên bố mục tiêu chính của cuộc xâm lược là cứu những người nói tiếng Nga ở Donbas khỏi "cuộc diệt chủng do Ukraine gây ra", với việc nhà độc tài Vladimir Putin nói vào ngày 1 tháng 10 rằng đất nước ông sẽ "giải phóng" Donbas sớm hơn nhiều so với dự kiến của Ukraine. Cho đến nay, Mạc Tư Khoa vẫn chưa đưa ra tuyên bố nào về cuộc tấn công mới nhất, nhưng đã nhiều lần phủ nhận việc tấn công vào thường dân Ukraine.
Cuộc tấn công mới nhất này diễn ra chỉ một ngày sau vụ tấn công hỏa tiễn của Nga vào một tòa nhà dân cư ở Pryluky khiến 22 người thiệt mạng và hơn 50 người bị thương. Kể từ tháng 8, Mạc Tư Khoa đã phát động một loạt các cuộc tấn công trả đũa để đáp trả các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu và chợ dầu của Nga.
[Politico: ‘Targets of terror’: Russia kills 33 in single strike in Donbas]
6. Mỹ trừng phạt tòa án đã tìm cách bắt giữ Putin.
Ngày 9 tháng 10, Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt tài chính nghiêm khắc đối với Tòa án Hình sự Quốc tế, gọi tắt là ICC, cơ quan đã ban hành lệnh bắt giữ Putin vào năm 2023.
Các biện pháp trừng phạt mới sẽ cấm giao dịch với tòa án sau thời gian ân hạn sáu tháng. Bất kỳ công ty nào giao dịch với tòa án sau thời gian đó đều có thể bị chính phủ Mỹ trừng phạt.
Ngày 9 tháng 10, các Ngoại trưởng của Canada, Đan Mạch, Đức, Pháp, Ý, Nhật Bản, Hòa Lan và Anh đã đưa ra một tuyên bố chung ủng hộ Tòa án Hình sự Quốc tế, gọi tắt là ICC.
"Chúng tôi... tái khẳng định sự ủng hộ liên tục và kiên định của mình đối với tính độc lập, công bằng và liêm chính của Tòa án Hình sự Quốc tế, gọi tắt là ICC", họ nói. "Với tư cách là những người ủng hộ ICC tận tâm, chúng tôi rất tiếc và hoàn toàn không đồng ý với tuyên bố về các biện pháp trừng phạt mà Hoa Kỳ sẽ áp đặt lên tòa án này."
Các bộ trưởng cho biết họ đánh giá cao "công việc mà tòa án đã thực hiện để chuẩn bị cho các biện pháp như vậy nhằm giúp tòa án tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ của mình theo Quy chế Rôma và chúng tôi nhấn mạnh sự ủng hộ kiên định của mình trong việc tạo điều kiện cho tòa án làm được điều đó."
"Tuy nhiên, nếu được thực thi, các biện pháp trừng phạt này sẽ có tác động đáng kể đến công việc của tòa án, đội ngũ nhân viên tận tâm và gia đình của họ," họ nói. "... Chúng tôi vẫn đoàn kết trong việc ủng hộ ICC và cam kết tham gia vào đối thoại mang tính xây dựng và toàn diện với các quốc gia không phải là thành viên khi chúng tôi chuẩn bị cho Đại hội đồng các quốc gia thành viên vào tháng 12 năm 2026. Chúng tôi sẽ tiếp tục hợp tác để hỗ trợ công việc quan trọng của tòa án, duy trì hệ thống quốc tế dựa trên luật lệ và thúc đẩy trách nhiệm giải trình."
Vào năm 2023, Tòa án Hình sự Quốc tế, gọi tắt là ICC đã ban hành lệnh bắt giữ Putin và một quan chức Nga khác, Maria Lvova-Belova, với tội danh "vận chuyển trái phép dân cư (trẻ em) từ các khu vực bị tạm chiếm của Ukraine sang Liên bang Nga".
Trước đó, chính quyền của Tổng thống Donald Trump cũng đã trừng phạt riêng lẻ nhiều thẩm phán của tòa án này.
Tổng thống Trump đã chỉ trích những nỗ lực của Tòa án Hình sự Quốc tế, gọi tắt là ICC trong việc điều tra các tội ác bị cáo buộc do quân nhân Mỹ gây ra và các hành động của ICC chống lại Israel.
Vào năm 2024, tòa án đã ban hành lệnh bắt giữ Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Yoav Gallant, khi đó là Bộ trưởng Quốc phòng Israel, như một phần của cuộc điều tra về cáo buộc tội ác chiến tranh ở Gaza.
Tòa án này, được thành lập năm 2002 và đặt trụ sở tại The Hague, Hòa Lan, điều tra các vụ diệt chủng, tội ác chiến tranh và các tội phạm khác.
[Kyiv Independent: US sanctions court that seeks to arrest Putin, prompts backlash]
7. Ukraine được tường trình đã tấn công vào nhà máy sản xuất nhiên liệu hỏa tiễn hành trình và kho dầu của Nga trong một cuộc tấn công đêm qua.
Theo các kênh truyền thông Telegram của Nga, quân đội Ukraine đã phát động một cuộc tấn công vào một số khu vực của Nga vào đêm 9 tháng 10, được tường trình tấn công vào một nhà máy của Nga sản xuất các phụ tùng nhiên liệu cho hỏa tiễn hành trình Kh-55 và Kh-101, cũng như cơ sở hạ tầng dầu mỏ.
Kênh theo dõi tin tức trên Telegram, Exilenova+, dẫn lời người dân địa phương, cho biết đã nhìn thấy những tia chớp từ các vụ nổ và khói bốc lên ở khu vực Nhà máy Thí nghiệm Redkino thuộc tỉnh Tver.
Nhà máy này, nơi sản xuất các thành phần của nhiên liệu hỏa tiễn Decilin-M, cũng như các chất phụ gia nhiên liệu cho dầu diesel và dầu hỏa hàng không, trước đây đã bị tấn công bởi lực lượng Ukraine vào tháng 2 năm 2026. Cuộc tấn công đã phá hủy khoảng 6.000 máy bay điều khiển từ xa FPV (góc nhìn thứ nhất) và các bộ phận của chúng, theo Bộ Tổng tham mưu cho biết.
Nhà máy này đang chịu lệnh trừng phạt từ Mỹ, Anh và một số quốc gia khác.
Nga thường xuyên sử dụng hỏa tiễn hành trình Kh-55 và Kh-101 để tấn công các thành phố của Ukraine, bao gồm cả các cuộc tấn công hỏa tiễn quy mô lớn gần đây vào Kyiv.
Tại một khu vực khác của Nga, một cuộc tấn công của Ukraine được tường trình đã dẫn đến hỏa hoạn tại một kho chứa dầu nằm ở phía bắc thành phố Belgorod, theo dữ liệu từ hệ thống giám sát Thông tin về cháy rừng để quản lý tài nguyên, gọi tắt là FIRMS của NASA.
Mức độ thiệt hại gây ra chưa được xác định rõ ngay lập tức.
Theo báo cáo của tờ The Moscow Times, một cơ quan truyền thông độc lập của Nga, tại Cộng hòa Komi của Nga, máy bay điều khiển từ xa của Ukraine được tường trình đã tấn công nhà máy lọc dầu Ukhta thuộc sở hữu của Lukoil vào sáng ngày 9 tháng 10. Đoạn video cho thấy khói đen bốc lên từ cơ sở này.
Hãng truyền thông độc lập Astra của Nga đã định vị được vị trí địa lý của đoạn phim do nhân chứng quay cho thấy khói bốc lên từ nhà máy lọc dầu, trong khi kênh giám sát Supernova+ của Ukraine đưa tin về các vụ nổ và hoạt động của máy bay điều khiển từ xa ở Ukhta.
Nhà máy lọc dầu này đã chế biến khoảng 3 triệu tấn dầu trong năm 2025, chiếm khoảng 1,1% tổng sản lượng lọc dầu của Nga. Nhà máy sản xuất xăng, dầu diesel, dầu nhiên liệu và dầu khí chân không.
Các nhà chức trách hàng không Nga đã tạm thời đình chỉ các chuyến bay tại phi trường Ukhta trong bối cảnh vụ tấn công. Chính quyền địa phương cũng đã ban bố cảnh báo về máy bay điều khiển từ xa, trong khi thị trưởng thành phố, Marina Meteleva, cho biết tình hình đã được kiểm soát.
Nhà máy lọc dầu này, nằm cách biên giới Ukraine khoảng 1.700 km, trước đây từng bị máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công vào tháng 2 năm 2026 và tháng 8 năm 2025.
Mặc dù loại vũ khí được sử dụng trong vụ tấn công được báo cáo chưa được làm rõ ngay lập tức, nhưng Ukraine thường xuyên sử dụng máy bay điều khiển từ xa tầm xa để tấn công các cơ sở và hạ tầng dầu mỏ hỗ trợ trực tiếp cho cuộc chiến của Nga tại Ukraine.
[Kyiv Independent: Ukraine reportedly targets Russian cruise missile fuel plant, oil depot in overnight attack]
8. Tàu chở dầu Shadow bị máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công, đe dọa gây tràn dầu ngoài khơi bờ biển Hắc Hải của Nga.
Giới chức vùng nghỉ dưỡng Sochi bên bờ Hắc Hải của Nga cho biết, một tàu chở dầu khổng lồ bị máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đốt cháy và bỏ lại trôi dạt không gây nguy hiểm cho người tắm biển và vùng biển địa phương, và các bãi biển đã đóng cửa để bảo vệ người tắm biển và vùng đất ngập nước hiện đã mở cửa trở lại cho công chúng, truyền thông địa phương đưa tin hôm thứ Năm.
Thị trưởng Sochi, Andrey Proshunin, cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Tư rằng văn phòng của ông đang theo dõi sát sao phẩm chất nước biển ngoài khơi, đồng thời trấn an cử tri rằng tình hình đang được kiểm soát và an toàn của người dân là ưu tiên hàng đầu của ông.
"Hiện tại, đám cháy trên tàu chở dầu đã được dập tắt và các tàu cấp cứu đang theo dõi. Chưa ghi nhận trường hợp nước bị ô nhiễm do dầu tràn. Con tàu hư hại hoàn toàn và đang trôi dạt theo dòng hải lưu dọc bờ biển", ông Proshunin cho biết.
"Các cơ quan giám sát môi trường địa phương đang kiểm tra mức độ ô nhiễm trong nước, không khí và đất trên toàn khu vực Sochi, và để bảo đảm an toàn, tất cả các bãi biển sẽ bị đóng cửa cấm bơi lội cho đến khi các cuộc kiểm tra hoàn tất", ông nói tiếp.
Ông Proshunin kêu gọi cử tri giữ bình tĩnh.
"Tôi kêu gọi mọi người giữ bình tĩnh, tuân thủ các quy định và hạn chế hiện hành, và chỉ tin tưởng vào các nguồn thông tin đáng tin cậy. Tình hình đang được đội ngũ điều hành thành phố theo dõi sát sao", ông nói thêm.
Cơ quan giám sát môi trường quốc gia Nga Rospotrebnadzor, trong một thông báo hôm thứ Tư được hãng thông tấn TASS do Điện Cẩm Linh tài trợ công bố, cũng có cùng quan điểm nhưng không đề cập đến máy bay điều khiển từ xa.
"Không có hiện tượng ô nhiễm Hắc Hải do vụ cháy trên tàu chở dầu gần Sochi gây ra. Các cơ quan chức năng đang giám sát vùng ven biển và vùng biển Hắc Hải", cơ quan này cho biết.
Dmitry Plishkin, nhà lãnh đạo vùng Sirius bao gồm Sochi và các thị trấn, làng mạc lân cận, cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Năm rằng tất cả các vùng biển và bãi biển địa phương đều đã được chứng nhận an toàn môi trường và hiện đã mở cửa trở lại.
Tuyên bố của Plishkin không đề cập đến chiếc tàu chở dầu 107.000 tấn bị hư hại, theo các hãng tin có trụ sở tại Sochi, chiếc tàu này đang trôi dạt chậm về hướng đông bắc trong vùng biển quốc tế với sóng nhẹ.
Tàu Aframax Rio mang cờ Liberia, dài 246 mét (807 feet) và trọng tải 107.113 tấn, được đóng năm 2004, đang bị Ukraine trừng phạt vì là tàu chở dầu "bóng" mà Nga sử dụng để né tránh các lệnh trừng phạt xuất khẩu dầu mỏ của phương Tây. Tàu Aframax đang di chuyển về phía nam khi bị tấn công và bốc cháy dữ dội trong một vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào tối thứ Ba.
Vụ cháy xảy ra dưới bầu trời quang đãng, cách bờ biển Sochi khoảng 15 hải lý (30 km) – trung tâm của khu nghỉ dưỡng "Riviera Nga" bên bờ Hắc Hải – đã được hàng ngàn người dân địa phương và khách du lịch chứng kiến.
Video về con tàu đang cháy cho thấy ngọn lửa bao trùm toàn bộ boong trên cùng, với những đám cháy dữ dội nhất tập trung ở giữa tàu chở dầu. Hệ thống Thông tin về Cháy rừng để Quản lý Tài nguyên, gọi tắt là FIRMS của Mỹ, do NASA điều hành, cho thấy các đám cháy đã bùng phát gần tàu chở dầu trong hơn 24 giờ trước khi được dập tắt.
Hình ảnh về đám cháy và sự lan rộng của nó được ghi lại trực tiếp từ bờ biển hôm thứ Tư cho thấy ngọn lửa tập trung nhất ở phần trung tâm của boong trên cùng của con tàu, một khu vực thường bị máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công trong các cuộc tấn công tàu chở dầu trước đây. Các cuộc tấn công bằng thuyền điều khiển từ xa trên biển của Ukraine nhằm vào các tàu chở dầu trước đây thường tập trung vào phòng máy và chân vịt gần đuôi tàu.
Nền tảng tin tức địa phương của Nga, Sochi Radar, đưa tin rằng tàu Aframax Rio chở đầy hàng và lượng dầu tràn ra nước quá lớn, gây cháy khiến lực lượng cứu hỏa không thể tiếp cận và dập lửa nhanh chóng.
Trong bài phát biểu tối thứ Tư, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết quân đội Ukraine đã tấn công và gây hư hại nặng cho một tàu chở dầu ở Hắc Hải, nhưng ông không nêu tên con tàu cũng như không cho biết loại máy bay điều khiển từ xa nào được sử dụng trong vụ tấn công.
Các kênh truyền thông địa phương của Nga xác định quân đội Ukraine đã vận hành các máy bay điều khiển từ xa tấn công tàu chở dầu.
Trang thông tin vận tải biển Marine Executive có trụ sở tại Mỹ, trong một bài báo hôm thứ Năm, cho biết đám cháy bắt đầu ở giữa tàu, trong khu vực bể chứa hàng và sau đó lan ra phía sau dọc theo mạn phải. Tối cùng ngày, báo cáo cho biết dầu cháy rò rỉ từ các khoang chứa của tàu chở dầu có thể nhìn thấy trên mặt nước, bên dưới một cột khói cao ngút.
Theo nhóm theo dõi tàu dân sự toàn cầu MarineTraffic, lần cuối cùng tàu Aframax Rio bật thiết bị phát tín hiệu là vào ngày 5 tháng 10 ngoài khơi bờ biển Georgia, và kể từ đó vị trí của nó không còn hiển thị trên hệ thống theo dõi vệ tinh. Chủ sở hữu ghi danh của tàu là Rio Enterprises SA, một công ty của Quần đảo Marshall.
Trong bài báo hôm thứ Tư, trang tin Protothema của Hy Lạp đưa tin tàu chở dầu này "có liên hệ với công ty Hellenic Tankers của Andreas Hadjiyiannis". Tính đến thứ Năm, không có nền tảng theo dõi tàu lớn nào cho thấy vị trí của con tàu.
Các nền tảng theo dõi hàng hải cho thấy các điểm đến trước đây của tàu bao gồm Sapsun, Thổ Nhĩ Kỳ và Sika, Ấn Độ.
Theo Kyiv, cả hai nước đều giúp Nga né tránh các lệnh trừng phạt bằng cách nhận các tàu chở dầu ma chứa đầy dầu thô của Nga, sau đó được tinh chế thành sản phẩm hợp pháp không thuộc diện trừng phạt.
Trang Web theo dõi vận tải biển Hắc Hải Blackseanews.net cho thấy đơn vị vận hành tàu là Hellenic Tankers Co LTD, một doanh nghiệp có trụ sở tại Athens, và chuyến đi cuối cùng được ghi nhận chính thức là từ cảng Novorossiysk của Nga đến cảng Rabigh của Ả Rập Xê Út vào tháng 5 năm 2026.
Ngày 22 tháng 9, Robert "Magyar" Brovdi, chỉ huy Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa, gọi tắt là USF của Ukraine, tuyên bố lực lượng tấn công của ông đã tấn công và vô hiệu hóa 300 tàu chở dầu "hạm đội bóng tối" của Nga kể từ ngày 6 tháng 7, với 134 cuộc tấn công ở Biển Azov và 166 cuộc tấn công ở Hắc Hải.
Chiếc tàu chở dầu thuộc hạm đội ngầm của Nga gây thiệt hại môi trường lớn nhất bị đánh chìm ở vùng biển đó là tàu Vologaneft-212, bị chìm trong một cơn bão vào tháng 12 năm 2024 gần cảng nghỉ dưỡng Anapa với hơn 4.000 tấn dầu nhiên liệu nặng trên tàu.
Sản phẩm bị rò rỉ đã làm ô nhiễm hàng trăm km bãi biển nghỉ dưỡng và vùng đất ngập nước nhạy cảm trên bờ biển Hắc Hải của Nga và ở Crimea bị Nga tạm chiếm. Mùa bão Hắc Hải dữ dội nhất kéo dài từ cuối tháng 10 đến tháng 3.
Thông cáo báo chí từ đơn vị điều hành tàu, một công ty có trụ sở tại Singapore tên là Executive Ships Management, cho biết tất cả 23 thành viên thủy thủ đoàn đều an toàn trên bờ sau vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa. Công ty cho biết họ đang điều tra tình trạng hiện tại của tàu, bao gồm bất kỳ mối đe dọa tiềm tàng nào mà nó có thể gây ra cho hoạt động hàng hải, vùng biển hoặc bờ biển trong khu vực.
[Kyiv Post: Shadow Tanker Hit by Ukrainian Drones Threatens Spill Off Russia's Black Sea Coast]
9. Các phi trường Nga đóng cửa giữa lúc có cáo buộc Ukraine tấn công bằng khinh khí cầu và máy bay điều khiển từ xa.
Ngày 9 tháng 10, một số phi trường ở Mạc Tư Khoa đã tạm thời đình chỉ các chuyến bay do nghi ngờ có máy bay điều khiển từ xa và khinh khí cầu của Ukraine xâm nhập không phận xung quanh thủ đô Nga.
Các phi trường Domodedovo, Sheremetyevo, Vnukovo và Zhukovsky đều tạm ngừng hoạt động trong cuộc không kích được tường trình của Ukraine, làm gián đoạn các chuyến bay và gây ra sự chậm trễ kéo dài.
Theo FlightRadar24, một địa điểm giám sát giao thông hàng không mã nguồn mở, nhiều máy bay của chính phủ Nga thuộc Phi đội bay đặc biệt Rossiya, chuyên chở các quan chức cao cấp của chính phủ Nga, dự kiến sẽ hạ cánh xuống các phi trường ở Mạc Tư Khoa vào ngày 9 tháng 10.
Theo FlightRadar24, ít nhất một trong số các máy bay, một chiếc Ilyushin Il-96-300PU bay từ Türkmenbaşy ở Turkmenistan đến phi trường Vnukovo ở Mạc Tư Khoa, được tường trình đã buộc phải chuyển hướng đến St. Petersburg.
Thị trưởng Mạc Tư Khoa Sergei Sobyanin tuyên bố "lực lượng phòng không của Bộ Quốc phòng đã đẩy lùi một cuộc tấn công của 15 máy bay điều khiển từ xa" vào ứng dụng nhắn tin MAX của chính phủ Nga.
Một số khinh khí cầu không rõ nguồn gốc, mà cả các kênh Telegram của Nga và Ukraine đều khẳng định là do quân đội Ukraine phóng, cũng được nhìn thấy trên bầu trời Nga.
Các kênh Telegram địa phương của Nga đã đăng tải hình ảnh những quả bóng bay bí ẩn trên bầu trời gần Mạc Tư Khoa, cùng với hoạt động phòng không.
Hãng thông tấn BAZA của Nga đưa tin rằng "các khinh khí cầu trinh sát được phóng từ Ukraine" đã bị bắn rơi trên vùng Yaroslavl, một khu vực của Nga phía bắc Mạc Tư Khoa.
Vào lúc 17 giờ 42 phút giờ Mạc Tư Khoa, hãng thông tấn Nga RIA Novosti đưa tin rằng các phi trường Domodedovo, Vnukovo và Zhukovsky đã mở cửa trở lại.
Ngày 1 tháng 9, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy tuyên bố kế hoạch đóng cửa không phận Nga.
Ông nói: "Sẽ có rất nhiều máy bay điều khiển từ xa trên bầu trời Nga với quy mô cần phải được tính đến", đồng thời cảnh báo "mọi hãng hàng không sử dụng không phận Nga" không được bay qua nước này.
"Trên thực tế, không phận Nga sẽ bị đóng cửa," ông nói thêm.
Trong những tuần sau thông báo, các cuộc không kích bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã gây ra sự gián đoạn nghiêm trọng cho hoạt động hàng không của Nga, nhưng kết quả vẫn chưa đạt được sự đóng cửa hoàn toàn như Tổng thống Zelenskiy đã hứa.
[Kyiv Independent: Russian airports closed amid alleged Ukrainian balloon and drone raid]
10. Người sáng lập kênh tuyên truyền chiến tranh Nga Rybar bị bắt giữ tại Montenegro.
Theo thông tin từ truyền thông địa phương và được chính phủ Montenegro xác nhận vào ngày 9 tháng 10, nhà chức trách Montenegro đã bắt giữ Mikhail Zvinchuk, người sáng lập blog chiến tranh ủng hộ Cẩm Linh Rybar.
Theo báo Vijesti, dẫn nguồn tin, Zvinchuk, vợ ông là Valeria Zvinchuk và ba cộng sự khác đã bị bắt giữ trong một chiến dịch của cảnh sát và cơ quan an ninh Montenegro vào sáng ngày 9 tháng 10 tại thị trấn Risan.
Rybar là một trong những blog ủng hộ chiến tranh nổi tiếng nhất của Nga với hơn 1,5 triệu người theo dõi trên ứng dụng nhắn tin Telegram, tập trung vào việc đưa tin về các diễn biến chiến trường ở Ukraine đồng thời tuyên truyền các luận điệu thân Nga về cuộc chiến.
Nhân viên của kênh này đã phải chịu lệnh trừng phạt của Anh và Liên Hiệp Âu Châu, và Mỹ đã tuyên bố treo thưởng 10 triệu đô la vào năm 2024 cho thông tin về các hoạt động của Rybar.
Theo Vijesti, Zvinchuk bị bắt giữ trong một chiến dịch trấn áp các hoạt động hỗn hợp của Rybar, mà chính quyền Anh và Mỹ cho rằng có liên quan đến các hoạt động tuyên truyền và gây ảnh hưởng của Nga.
Thủ tướng Montenegro Milojko Spajic xác nhận việc bắt giữ Zvinchuk, nhưng không tiết lộ thêm chi tiết về chiến dịch này.
Ông Spajic phát biểu trên kênh X: "Montenegro đang bảo vệ lợi ích của mình, và sẽ không ai có thể gây nguy hiểm cho tương lai Âu Châu của chúng ta."
Montenegro, một quốc gia nhỏ ở Tây Balkan, đã gia nhập NATO năm 2017 và hiện đang dẫn đầu các cuộc đàm phán để gia nhập Liên Hiệp Âu Châu.
[Kyiv Independent: Founder of Russian war propaganda channel Rybar detained in Montenegro]
11. Anh Quốc công bố gói viện trợ mùa đông trị giá 71 triệu Mỹ Kim và áp đặt các lệnh trừng phạt mới đối với Nga.
Ngoại trưởng Anh Ed Miliband cam kết viện trợ 54 triệu bảng Anh (71 triệu đô la Mỹ) cho Ukraine trước mùa đông và công bố các biện pháp trừng phạt mới đối với Nga vào thứ Năm, ngày 8 tháng 10, trong chuyến thăm đầu tiên của ông tới nước này kể từ khi nhậm chức.
Ngoại trưởng Miliband đã công bố các biện pháp này cùng với Tổng thống Volodymyr Zelenskiy và Ngoại trưởng Andrii Sybiha, những người đã cùng ông thị sát hiện trường vụ tấn công hỏa tiễn gây chết người của Nga ở Pryluky, thuộc vùng Chernihiv.
Theo trang Web của chính phủ Anh, Ngoại trưởng Miliband cho biết: "Năm mùa đông đã trôi qua, người dân Ukraine vẫn đang sống trong mối đe dọa thường trực từ các cuộc không kích của Nga, tình trạng mất điện và cái chết."
"Thông điệp của tôi gửi tới Putin rất rõ ràng – Ông không thể chờ đợi chúng tôi bỏ cuộc," Ngoại trưởng Anh nói tiếp, khẳng định lại sự ủng hộ của Anh đối với Ukraine bất chấp các mối đe dọa chiến tranh hỗn hợp từ Nga, vốn đã gia tăng đáng kể trong những tháng gần đây.
Vương quốc Anh cam kết viện trợ thêm 6 triệu bảng Anh (khoảng 8 triệu đô la Mỹ) cho Ukraine, đặc biệt là để "theo đuổi công lý" đối với tội ác chiến tranh của Nga. Tính đến ngày 2 tháng 10, Ukraine đã mở gần 244.000 vụ án hình sự về các tội ác do lực lượng Nga và đồng phạm gây ra trên lãnh thổ nước này, trong đó có gần 227.000 cuộc điều tra tội ác chiến tranh.
Cuộc tấn công ở Pryluky khiến 22 người thiệt mạng.
Vụ tấn công vào một tòa nhà chung cư ở Pryluky trùng với ngày sinh nhật lần thứ 74 của Tổng thống Nga Putin, và nó đã khiến ít nhất 22 thường dân thiệt mạng, trong đó có 5 trẻ em.
Theo Tổng thống Zelenskiy, chỉ riêng trong cuộc tấn công đó đã có 54 người bị thương, trong khi tổng số các cuộc tấn công của Nga trên toàn quốc trong những ngày gần đây đã khiến 78 người thiệt mạng và 215 người bị thương. Ông mô tả các cuộc tấn công là sự leo thang nghiêm trọng và "khủng bố nhằm vào con người và tính mạng", đồng thời cảnh báo rằng các nhà lãnh đạo thế giới không được phép phớt lờ những gì đang xảy ra.
Trong chuyến thăm hồi đầu ngày thứ Năm, ba nhà lãnh đạo đã trò chuyện với những người sống sót sau vụ tấn công và với các nhân viên cấp cứu tham gia vào công tác cứu nạn.
"Nga có thể chấm dứt cuộc chiến này ngay ngày mai", Miliband nói. "Thay vào đó, chúng ta lại chứng kiến các cuộc tấn công leo thang, bao gồm cả vào các cơ sở hạ tầng trọng yếu và các di tích văn hóa của Ukraine."
Theo ông, sự ủng hộ của Anh đối với Ukraine không chỉ bắt nguồn từ an ninh Âu Châu và NATO, mà còn từ nỗ lực toàn cầu rộng lớn hơn nhằm bảo vệ công lý và pháp quyền.
Cách thức phân bổ kinh phí
Khoản tài trợ mới này được đưa ra trong bối cảnh Ukraine tiếp tục kêu gọi các đồng minh phương Tây hỗ trợ về phòng không và tài chính trước mùa đông sắp tới, khi Nga dự kiến sẽ tăng cường chiến dịch tấn công vào các cơ sở hạ tầng trọng yếu, bao gồm lưới điện và hệ thống cấp nước.
Trong tổng số tiền cam kết, 20 triệu bảng Anh (khoảng 26 triệu đô la Mỹ) sẽ được dành cho an ninh năng lượng của Ukraine; để hỗ trợ các đội sửa chữa khẩn cấp lưới điện sau các cuộc tấn công của Nga, cung cấp máy phát điện dự phòng và năng lượng mặt trời để sử dụng trong trường hợp mất điện, cũng như tài trợ cho các công nghệ giúp Ukraine đa dạng hóa các nguồn năng lượng của mình.
Số tiền còn lại là 34 triệu bảng Anh (khoảng 45 triệu đô la Mỹ) sẽ được phân bổ cho hệ thống sưởi ấm và cấp nước. Theo chính phủ Anh, số tiền này cũng bao gồm hỗ trợ tiền mặt trực tiếp.
Viện trợ sẽ được phân phối cùng với chính phủ Ukraine và các đối tác bao gồm UNICEF, Cao ủy Liên Hiệp Quốc về người tị nạn, gọi tắt là UNHCR và Hội Hồng Thập Tự Ukraine.
Áp đặt thêm lệnh trừng phạt đối với Nga
Bên cạnh hỗ trợ tài chính, Miliband cũng công bố các biện pháp trừng phạt mới đối với khoảng 40 cá nhân và thực thể trong các lĩnh vực tài chính, dầu khí và công nghệ của Nga.
Theo chính phủ Nga, với gói trừng phạt mới nhất, hơn 90% tổng sản lượng dầu mỏ của nước này hiện nằm trong diện trừng phạt của Anh.
Cho đến nay, Anh đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với hơn 600 tàu và hơn 3.500 mục tiêu theo chương trình trừng phạt Nga của mình.
Ngày 1 tháng 10, Anh đã công bố gói trừng phạt mới gồm 31 biện pháp, tập trung vào các mạng lưới thông tin sai lệch toàn cầu và các cá nhân chịu trách nhiệm về việc tra tấn thường dân Ukraine và trục xuất trẻ em một cách cưỡng bức.
Cuối tháng 9, khi Liên Hiệp Âu Châu đạt được thỏa hiệp về việc gia hạn các lệnh trừng phạt đối với khoảng 3.000 cá nhân và thực thể để đổi lấy việc xóa tên hai nhà tài phiệt Nga có quan hệ mật thiết với Putin khỏi danh sách trừng phạt, Anh cam kết sẽ duy trì các lệnh trừng phạt của riêng mình.
Các biện pháp này nhằm gửi thông điệp tới các nhà ngoại giao Nga và những người ủng hộ cuộc chiến của Nga, kêu gọi họ lùi bước khỏi việc leo thang và hướng tới một lệnh ngừng bắn.
Theo tuyên bố của Sybiha trên X, cuộc gặp diễn ra trùng với kỷ niệm sáu năm ngày ký kết Hiệp định Hợp tác Chính trị, Thương mại Tự do và Quan hệ Đối tác Chiến lược giữa Ukraine và Anh tại Luân Đôn.
Kể từ đó, ông cho biết, quan hệ giữa hai nước đã đạt đến một tầm cao mới, được củng cố bởi Hiệp định Đối tác 100 năm mang tính lịch sử mà các nhà lãnh đạo của hai nước đã ký kết tại Kyiv năm ngoái.
"Chúng tôi cũng đã khởi động cuộc họp thứ hai của Trụ cột Chính trị trong Đối thoại Đối tác Chiến lược Ukraine-Anh và đồng ý tiếp tục các cuộc thảo luận cấp chuyên gia tại Kyiv", Sybiha cho biết, bày tỏ lòng biết ơn đối với Anh vì "sự hỗ trợ toàn diện" - hiện tương đương 25 tỷ bảng Anh (khoảng 33 tỷ đô la Mỹ), bao gồm 16 tỷ bảng Anh (khoảng 21 tỷ đô la Mỹ) hỗ trợ quân sự.
[Kyiv Post: UK Announces $71M Winter Aid, New Sanctions on Russia]