Chọn Sống Sự Khôn Ngoan Của Chúa
SUY NIỆM CHÚA NHẬT VI THƯỜNG NIÊN – NĂM A
(Mt 5,17 – 37)
Tự do là ơn lớn lao nhất Thiên Chúa ban cho con người. “Thiên Chúa ban cho con người sự sống và sự chết, con người có quyền lựa chọn thích thứ nào thì được thứ ấy” (Hc 15, 17). Lời trên là một minh họa cụ thể cho Cây biết lành biết dữ và Cây Sự Sống trong sách Sáng Thế (x. St 2, 9 ). Chúng ta không “quyết định” chọn cái ác, tội lỗi là điều không thể tránh khỏi, Thiên Chúa ban cho chúng ta ơn khôn ngoan và tự do lựa chọn để phân biệt sự lành và sự dữ cách tự do nhờ sức mạnh Người đã trao ban: “Nếu ngươi muốn tuân giữ các giới răn: việc trung thành giữ các giới răn là tuỳ ở ngươi”.
Thiên Chúa tôn trọng tự do con người
Sách Huấn Ca trình bày một chân lý nền tảng của đức tin Do Thái giáo và Kitô giáo: Thiên Chúa tạo dựng con người có tự do. “Người đặt trước mặt ngươi nước và lửa… sự sống và sự chết, sự lành và sự dữ” (Hc 15,16-17). Thiên Chúa không áp đặt, không cưỡng ép, nhưng mời gọi con người tự do chọn lựa: “Thích thứ nào, thì được thứ ấy” (Hc 15, 17).
Điều quan trọng là Thiên Chúa: “không truyền dạy cho một ai làm điều gian ác, và không cho phép một ai phạm tội” (Hc 15,21). Như thế, tội lỗi không đến từ Thiên Chúa, nhưng từ sự lạm dụng tự do của con người. Điều này giúp chúng ta hiểu được trách nhiệm cá nhân: để chúng ta khỏi phải đổ lỗi cho hoàn cảnh, cho người khác hay cho Thiên Chúa về những lựa chọn sai lầm của mình.
Trong đời sống hôm nay, người tín hữu cũng đứng trước vô vàn chọn lựa: sống theo Tin Mừng hay theo não trạng thế gian; trung thành hay thỏa hiệp; yêu thương hay ích kỷ. Lời Chúa mời gọi mỗi người ý thức rằng: chọn lựa nào cũng có hậu quả, và chọn Thiên Chúa luôn là chọn sự sống.
Sự khôn ngoan của Thiên Chúa và sự mù lòa của thế gian
Thánh Phaolô tiếp nối tư tưởng của bài đọc I bằng cách đào sâu chiều kích sự khôn ngoan. Nhưng đó không phải là khôn ngoan theo kiểu thế gian như: quyền lực, thành công, thống trị nhưng là “sự khôn ngoan đầy nhiệm mầu của Thiên Chúa” (1 Cr 2,7).
Sự khôn ngoan ấy được tỏ lộ nơi thập giá Đức Kitô, điều mà các vua chúa trần gian không hiểu, đến nỗi họ đã đóng đinh “Chúa của sự hiển vinh” (1 Cr 2,8). Đây là một nghịch lý lớn: thế gian tưởng mình khôn ngoan nhưng lại loại trừ Thiên Chúa; còn người tin lại tìm thấy vinh quang nơi hy sinh và tình yêu tự hiến.
Điều quan trọng là: sự khôn ngoan này không tự nhiên mà có, nhưng là ân huệ được mạc khải “nhờ Thánh Thần” (1 Cr 2,10). Vì thế, đời sống đức tin không thể chỉ dừng lại ở việc giữ luật hay đạo đức hình thức, nhưng cần một mối tương quan sống động với Chúa Thánh Thần, Đấng giúp ta hiểu và sống Tin Mừng từ bên trong.
Người tín hữu hôm nay có thể rất năng động, tổ chức tốt, nhưng nếu thiếu chiều sâu thiêng liêng và sự hướng dẫn của Thánh Thần, thì mọi hoạt động dễ trở thành “khôn ngoan thế gian”.
Kiện toàn Lề Luật bằng tình yêu
Chúa Giêsu đến không hủy bỏ Lề Luật, nhưng đưa Lề Luật đến chỗ viên mãn. Ngài không dừng lại ở hành vi bên ngoài, mà đi thẳng vào cõi lòng con người. Không chỉ là “đừng giết người”, nhưng là đừng nuôi giận dữ; không chỉ là “đừng ngoại tình”, nhưng là thanh luyện ánh nhìn và ước muốn; không chỉ là giữ lời thề, mà là sống sự trung thực tuyệt đối.
Đỉnh cao của giáo huấn này là lời mời gọi: “Nếu các con không công chính hơn các luật sĩ và biệt phái, thì các con chẳng được vào Nước Trời đâu.” (Mt 5,20). Nền công chính của Tin Mừng không phải là sự giữ luật máy móc, mà là sự hoán cải nội tâm, nơi tình yêu làm động lực cho mọi hành động.
Chúng ta tự hỏi: đức tin của tôi có dừng lại ở việc giữ đạo bên ngoài không? Tôi có đi lễ, đọc kinh, nhưng lại dễ dàng nói xấu, oán giận, thiếu tha thứ, sống hai mặt? Đức Giêsu mời gọi chúng ta đi xa hơn: làm hòa trước khi dâng lễ, chữa lành các mối tương quan như điều kiện của việc thờ phượng đích thực.
Đức Giêsu cũng mời gọi chúng ta xây dựng một Hội Thánh ở trần gian của sự thật, hòa giải và trung tín, nơi lời nói “có thì nói có, không thì nói không” (Mt 5,37), nơi các mối quan hệ được đặt trên nền tảng của tình yêu và trách nhiệm.
Phụng vụ Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta: hãy chọn sự sống, hãy để mình được dẫn dắt bởi sự khôn ngoan của Thiên Chúa, và hãy sống Tin Mừng từ trái tim. Giữa một thế giới nhiều chọn lựa sai lạc và giá trị đảo lộn, người Kitô hữu được mời gọi trở nên dấu chỉ sống động của tình yêu, chân thật và của tự do trong Thánh Thần.
Xin Chúa ban cho mỗi người chúng ta ơn biết chọn Chúa mỗi ngày, để đời sống cá nhân và cộng đoàn trở thành chứng tá sống động cho Tin Mừng giữa dòng đời hôm nay. Amen.
Lm. An-tôn Nguyễn Văn Độ
SUY NIỆM CHÚA NHẬT VI THƯỜNG NIÊN – NĂM A
(Mt 5,17 – 37)
Tự do là ơn lớn lao nhất Thiên Chúa ban cho con người. “Thiên Chúa ban cho con người sự sống và sự chết, con người có quyền lựa chọn thích thứ nào thì được thứ ấy” (Hc 15, 17). Lời trên là một minh họa cụ thể cho Cây biết lành biết dữ và Cây Sự Sống trong sách Sáng Thế (x. St 2, 9 ). Chúng ta không “quyết định” chọn cái ác, tội lỗi là điều không thể tránh khỏi, Thiên Chúa ban cho chúng ta ơn khôn ngoan và tự do lựa chọn để phân biệt sự lành và sự dữ cách tự do nhờ sức mạnh Người đã trao ban: “Nếu ngươi muốn tuân giữ các giới răn: việc trung thành giữ các giới răn là tuỳ ở ngươi”.
Thiên Chúa tôn trọng tự do con người
Sách Huấn Ca trình bày một chân lý nền tảng của đức tin Do Thái giáo và Kitô giáo: Thiên Chúa tạo dựng con người có tự do. “Người đặt trước mặt ngươi nước và lửa… sự sống và sự chết, sự lành và sự dữ” (Hc 15,16-17). Thiên Chúa không áp đặt, không cưỡng ép, nhưng mời gọi con người tự do chọn lựa: “Thích thứ nào, thì được thứ ấy” (Hc 15, 17).
Điều quan trọng là Thiên Chúa: “không truyền dạy cho một ai làm điều gian ác, và không cho phép một ai phạm tội” (Hc 15,21). Như thế, tội lỗi không đến từ Thiên Chúa, nhưng từ sự lạm dụng tự do của con người. Điều này giúp chúng ta hiểu được trách nhiệm cá nhân: để chúng ta khỏi phải đổ lỗi cho hoàn cảnh, cho người khác hay cho Thiên Chúa về những lựa chọn sai lầm của mình.
Trong đời sống hôm nay, người tín hữu cũng đứng trước vô vàn chọn lựa: sống theo Tin Mừng hay theo não trạng thế gian; trung thành hay thỏa hiệp; yêu thương hay ích kỷ. Lời Chúa mời gọi mỗi người ý thức rằng: chọn lựa nào cũng có hậu quả, và chọn Thiên Chúa luôn là chọn sự sống.
Sự khôn ngoan của Thiên Chúa và sự mù lòa của thế gian
Thánh Phaolô tiếp nối tư tưởng của bài đọc I bằng cách đào sâu chiều kích sự khôn ngoan. Nhưng đó không phải là khôn ngoan theo kiểu thế gian như: quyền lực, thành công, thống trị nhưng là “sự khôn ngoan đầy nhiệm mầu của Thiên Chúa” (1 Cr 2,7).
Sự khôn ngoan ấy được tỏ lộ nơi thập giá Đức Kitô, điều mà các vua chúa trần gian không hiểu, đến nỗi họ đã đóng đinh “Chúa của sự hiển vinh” (1 Cr 2,8). Đây là một nghịch lý lớn: thế gian tưởng mình khôn ngoan nhưng lại loại trừ Thiên Chúa; còn người tin lại tìm thấy vinh quang nơi hy sinh và tình yêu tự hiến.
Điều quan trọng là: sự khôn ngoan này không tự nhiên mà có, nhưng là ân huệ được mạc khải “nhờ Thánh Thần” (1 Cr 2,10). Vì thế, đời sống đức tin không thể chỉ dừng lại ở việc giữ luật hay đạo đức hình thức, nhưng cần một mối tương quan sống động với Chúa Thánh Thần, Đấng giúp ta hiểu và sống Tin Mừng từ bên trong.
Người tín hữu hôm nay có thể rất năng động, tổ chức tốt, nhưng nếu thiếu chiều sâu thiêng liêng và sự hướng dẫn của Thánh Thần, thì mọi hoạt động dễ trở thành “khôn ngoan thế gian”.
Kiện toàn Lề Luật bằng tình yêu
Chúa Giêsu đến không hủy bỏ Lề Luật, nhưng đưa Lề Luật đến chỗ viên mãn. Ngài không dừng lại ở hành vi bên ngoài, mà đi thẳng vào cõi lòng con người. Không chỉ là “đừng giết người”, nhưng là đừng nuôi giận dữ; không chỉ là “đừng ngoại tình”, nhưng là thanh luyện ánh nhìn và ước muốn; không chỉ là giữ lời thề, mà là sống sự trung thực tuyệt đối.
Đỉnh cao của giáo huấn này là lời mời gọi: “Nếu các con không công chính hơn các luật sĩ và biệt phái, thì các con chẳng được vào Nước Trời đâu.” (Mt 5,20). Nền công chính của Tin Mừng không phải là sự giữ luật máy móc, mà là sự hoán cải nội tâm, nơi tình yêu làm động lực cho mọi hành động.
Chúng ta tự hỏi: đức tin của tôi có dừng lại ở việc giữ đạo bên ngoài không? Tôi có đi lễ, đọc kinh, nhưng lại dễ dàng nói xấu, oán giận, thiếu tha thứ, sống hai mặt? Đức Giêsu mời gọi chúng ta đi xa hơn: làm hòa trước khi dâng lễ, chữa lành các mối tương quan như điều kiện của việc thờ phượng đích thực.
Đức Giêsu cũng mời gọi chúng ta xây dựng một Hội Thánh ở trần gian của sự thật, hòa giải và trung tín, nơi lời nói “có thì nói có, không thì nói không” (Mt 5,37), nơi các mối quan hệ được đặt trên nền tảng của tình yêu và trách nhiệm.
Phụng vụ Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta: hãy chọn sự sống, hãy để mình được dẫn dắt bởi sự khôn ngoan của Thiên Chúa, và hãy sống Tin Mừng từ trái tim. Giữa một thế giới nhiều chọn lựa sai lạc và giá trị đảo lộn, người Kitô hữu được mời gọi trở nên dấu chỉ sống động của tình yêu, chân thật và của tự do trong Thánh Thần.
Xin Chúa ban cho mỗi người chúng ta ơn biết chọn Chúa mỗi ngày, để đời sống cá nhân và cộng đoàn trở thành chứng tá sống động cho Tin Mừng giữa dòng đời hôm nay. Amen.
Lm. An-tôn Nguyễn Văn Độ