Cựu giám mục phụ trách thanh tra tông tòa tại Huynh Đoàn Thánh Piô X đã công bố một bản đánh giá dài về các lễ tấn phong của Huynh Đoàn, cho rằng họ đang đối mặt với "một sự lựa chọn bi thảm" giữa việc chấp nhận "những khía cạnh không chắc chắn và không rõ ràng của giáo lý và phụng vụ", hoặc "bất tuân Đức Giáo Hoàng trong một vấn đề vô cùng quan trọng".
Đức Cha Athanasius Schneider đã công bố một phản hồi chi tiết về vấn đề tấn phong giám mục của SSPX, không đưa ra phán xét nào đối với Huynh Đoàn hay phản hồi của Tòa Thánh, mà chỉ nêu rõ những vấn đề phức tạp hiện diện trong toàn bộ vụ việc.
Ngài đã chỉ vào vị giám mục cùng tên với mình, nói rằng trong Giáo hội ngày nay, "Thánh Athanasius sẽ bị coi là kẻ ly giáo theo định nghĩa ‘ly giáo’ trong Bộ luật Giáo luật hiện hành, vì ngài từ chối hiệp thông với các thành viên của Giáo hội bao gồm cả các giám mục dị giáo và bán dị giáo được công nhận theo giáo luật."
Theo Đức Cha Schneider, "SSPX cũng là một ví dụ về tình thế khó xử hiếm gặp này: phải lựa chọn giữa việc bảo tồn tính toàn vẹn không thể chối cãi của Đức tin Công Giáo như đã được Giáo quyền giảng dạy qua các thời đại, hoặc được Đức Giáo Hoàng công nhận về mặt giáo luật."
Đức Giám Mục Đức Cha Schneider hiện là Giám Mục Phụ Tá của Tổng giáo phận Astana, Kazakhstan và trước đây từng là đặc sứ Tòa Thánh tại Huynh Đoàn Thánh Piô X theo sự bổ nhiệm trực tiếp của Tòa Thánh dưới thời Đức Giáo Hoàng Phanxicô. Ngài đã tránh trực tiếp ủng hộ Huynh Đoàn trong việc tiến hành các nghi lễ thánh hiến, đồng thời kêu gọi Tòa Thánh ban quyền cho các nghi lễ này.
Trong suốt những tháng qua của cuộc tranh luận xung quanh SSPX, Đức Cha Schneider dường như là tiếng nói đơn độc khi kêu gọi sự tinh tế trong đường lối, đồng thời chỉ ra các yếu tố lịch sử liên quan đến vấn đề tấn phong giám mục và thế nào là một cuộc ly giáo.
Ngài tiếp nối phong cách này trong tuyên bố của mình, khi phân tích ý nghĩa của sự ly giáo, sự vâng phục, sự hiệp thông với Đức Giáo Hoàng, việc tấn phong giám mục và cuộc khủng hoảng hỗn loạn đã nổi lên trong những thập niên gần đây. Trước hết, ngài lên án "hai xu hướng không lành mạnh trong Giáo hội trong những thế kỷ qua đã dẫn đến một cái nhìn hạn hẹp về thực tại", đó là chủ nghĩa pháp lý và chủ nghĩa duy Giáo Hoàng. Kết hợp lại, hai khía cạnh này đã quá đề cao quyền lực của Đức Giáo Hoàng, gây mất đi "sự rõ ràng trong đức tin và phụng vụ", ngài nói.
Ngài cũng cảnh báo rằng nhiều người trong Giáo hội ngày nay coi việc vâng phục Đức Giáo Hoàng là "không thể phân biệt được với sự hiệp thông với Giáo hội", điều này có nguy cơ "nâng việc vâng phục Đức Giáo Hoàng lên ngang hàng với việc vâng phục mặc khải thiêng liêng của Thiên Chúa".
Một điều quan trọng mà Đức Cha Schneider đã nhắc đi nhắc lại trong suốt cuộc tranh luận về SSPX, và hôm nay ngài lại nhắc lại một lần nữa, đó là về mặt lịch sử, "luật giáo hội không coi việc thụ phong giám mục bất hợp pháp — tức là những việc được thực hiện trái với ý muốn của Đức Giáo Hoàng — là tội phạm chống lại sự thống nhất của Giáo hội, là những hành vi ly giáo vốn có, hoặc là điều xấu xa về bản chất."
Trong suốt cuộc tranh luận về việc thánh hiến, SSPX đã khẳng định sự hiệp nhất của họ với Đức Giáo Hoàng, bảo vệ sự kiện này như một hành động cần thiết vì lợi ích của Giáo hội. Những người chỉ trích đã phản bác rằng SSPX không thể tuyên bố hiệp nhất với Tòa Thánh trong khi lại tiến hành chính hành động mà Tòa Thánh đã cấm họ làm.
Nhưng đối với Đức Cha Schneider, tình hình, như mọi khi, phức tạp hơn nhiều. Ngài nói, cuộc khủng hoảng trong Giáo hội là một khía cạnh cần được xem xét: "Bản chất đặc biệt của cuộc khủng hoảng hiện nay trong Giáo hội được bộc lộ, trong trường hợp này, bởi thực tế là một cộng đồng mà đặc điểm thiết yếu là mong muốn trung thành với Đức Giáo Hoàng — và Huynh Đoàn Thánh Piô X tự coi mình là như vậy — đang phải đối mặt với một sự lựa chọn bi thảm: hoặc tuân phục Đức Giáo Hoàng, và do đó buộc phải chấp nhận những khía cạnh không chắc chắn và không rõ ràng của giáo lý và phụng vụ, hoặc bất tuân Đức Giáo Hoàng trong một vấn đề trọng đại, chẳng hạn như việc tấn phong giám mục, với mục đích duy nhất là bảo toàn các phương tiện để truyền bá đức tin và phụng vụ một cách trọn vẹn — như một sự phục vụ cho các linh hồn, và do đó cho toàn thể Giáo hội, bao gồm cả chính Tòa Thánh." Đức Cha Schneider đã từng ca ngợi Huynh Đoàn trong những dịp trước đây vì đã đóng góp vào cuộc tranh luận xung quanh các vấn đề như Novus Ordo và Công đồng Vatican II, và trong tuyên bố mới nhất của mình, ngài đã lặp lại những lời đó. Theo đánh giá của ngài, Huynh Đoàn này "hầu như là cộng đồng duy nhất" trong Giáo hội nêu bật "những sự mơ hồ rõ ràng về giáo lý trong một số tuyên bố của Công đồng và trong nghi thức Thánh lễ Mới, kêu gọi làm rõ chúng một cách dứt khoát và, nếu cần thiết, thậm chí là sửa đổi, phù hợp với Huấn quyền nhất quán của Giáo hội."
Giám Mục Phụ Tá đã ca ngợi Huynh Đoàn vì đã hỗ trợ Giáo Hội bằng những đóng góp của Hội vào cuộc tranh luận về vấn đề này. "Thông qua sự kiên trì không ngừng nghỉ trong việc làm rõ giáo lý và phụng vụ, Huynh Đoàn đã cống hiến một công lao to lớn cho toàn thể Giáo Hội — một công lao có giá trị lịch sử."
Đức Cha Schneider nói thêm rằng nhiều tuyên bố "giáo lý mơ hồ và không rõ ràng của Công đồng Vatican II" đã "gieo rắc sự nhầm lẫn", cần được làm rõ trực tiếp. Ngài cũng cảnh báo rằng "phương pháp giải thích dựa trên sự liên tục" hay "cải cách trong sự liên tục" được ca ngợi nhiều là một đường lối hữu ích nhưng "cũng có thể trở thành một loại ‘áo bó’, chỉ che đậy một cách hời hợt những vết thương do sự mơ hồ và nhầm lẫn về giáo lý và phụng vụ gây ra."
Thúc giục Vatican đối thoại với Hội Thánh SSPX về những điểm tranh luận thần học vốn gắn liền với cuộc khủng hoảng trong Giáo hội, Đức Cha Schneider cho rằng động thái như vậy sẽ có ý nghĩa rất quan trọng đối với Giáo hội. Nếu Tòa Thánh làm như vậy và "xem xét nghiêm chỉnh lập trường của SSPX - và hơn nữa, thừa nhận những sự mơ hồ khách quan trong một số tuyên bố của Công đồng Vatican II và trong nghi thức Thánh lễ Mới - thì điều đó sẽ đánh dấu sự khởi đầu cho sự kết thúc của dự án hiện đại hóa trong Giáo hội, vốn thực sự đã bắt đầu hơn một trăm năm trước."
Source:Catholic Herald