Theo AsiaNews, trong bản tin ngày 9 tháng 2, 2026, sau 5 năm, phiên tòa mang tính bước ngoặt theo luật an ninh quốc gia đã kết thúc. Người sáng lập Apple Daily bị buộc tội âm mưu và kích động nổi loạn. Trưởng Đặc khu Lý Khắc Cường ca ngợi bản án “nghiêm khắc” mang lại “sự nhẹ nhõm cho tất cả”. Hồng Y Zen đã có mặt tại tòa cùng vợ của ông Lai. Tám bị cáo khác cũng bị kết án. Giờ đây, sự chú ý chuyển sang các phiên tòa xét xử Châu Giang, Lý Hóa Diệp và Albert Hồ.

Hồng Kông (AsiaNews) – Ông trùm truyền thông Jimmy Lai, một trong những nhà phê bình hàng đầu của Hồng Kông đối với Trung Quốc, hôm nay đã bị kết án 20 năm tù, kết thúc một phiên tòa mang tính bước ngoặt, không chỉ mang tính biểu tượng, được tiến hành theo luật an ninh quốc gia mà Bắc Kinh áp đặt lên thuộc địa cũ của Anh.

Trong khi chính quyền địa phương hoan nghênh phán quyết chống lại nhà hoạt động Công Giáo, người cũng là công dân Anh, các tổ chức phi chính phủ, các nhóm nhân quyền và các chính phủ phương Tây (bao gồm cả Anh) đã chỉ trích gay gắt phán quyết này.

Lai bị kết tội hai tội danh, thông đồng với thế lực nước ngoài và phát tán tài liệu kích động, một quyết định được Trưởng Đặc khu Hồng Kông John Lee ca ngợi, người nói rằng Jimmy Lai “đã phạm nhiều tội ác tày trời, và những hành vi xấu xa của hắn ta là không thể đong đếm”, trong khi bản án “nghiêm khắc” “mang lại sự nhẹ nhõm lớn lao cho tất cả mọi người”.

Bản án 20 năm tù nằm trong mức án nặng nhất đối với các tội danh “nghiêm trọng”, ba thẩm phán cho biết.

Ngoài Lai, sáu cựu nhân viên cấp cao của báo Apple Daily, một nhà hoạt động và một trợ lý luật sư cũng bị kết án tù từ sáu đến mười năm.

Đối với con trai của Lai, Sebastien, bản án “là một cú sốc lớn đối với gia đình chúng tôi và đe dọa đến tính mạng của cha tôi” và đánh dấu “sự sụp đổ hoàn toàn” của hệ thống pháp luật Hồng Kông.

Hàng chục người ủng hộ Lai đã xếp hàng nhiều ngày để giành được chỗ ngồi trong phòng xử án, với hàng chục cảnh sát, chó nghiệp vụ đánh hơi ma túy và xe cảnh sát, bao gồm cả xe bọc thép và xe xử lý bom, được triển khai trong khu vực.

Khi bước vào phòng xử án để nghe phán quyết, ông mỉm cười và chào vợ mình là Teresa, và bên cạnh bà là Hồng Y Joseph Zen, Giám mục hưu trí của Hồng Kông, một trong những tiếng nói mạnh mẽ nhất chống lại việc vi phạm nhân quyền và tự do tôn giáo ở Trung Quốc.

Phát biểu với AsiaNews, Cha Franco Mella, một nhà truyền giáo PIME và là người bảo vệ nhân quyền nổi tiếng, người cách đây vài ngày đã tập trung trở lại vào vấn đề tù nhân chính trị bằng một cuộc biểu tình ngồi, nhấn mạnh rằng bản án không chỉ ảnh hưởng đến Jimmy Lai mà còn ảnh hưởng đến một số lượng đáng kể những người có liên quan đến báo Apple Daily. Tổng cộng có chín người làm việc cho tờ báo này bị bỏ tù.

Ngài cho biết: Tại Hồng Kông, người dân đang chán nản, nhưng vẫn không ngừng dành "sự ủng hộ về mặt tinh thần" cho Ông Lai và các bị cáo khác. Trong suốt phiên tòa, nhiều người đã xếp hàng để tham dự và "thể hiện sự ủng hộ công khai", thậm chí "ở lại bên ngoài tòa án hai hoặc ba ngày đêm để được vào".

Cha Mella lưu ý rằng phán quyết sẽ không phải là kết thúc của câu chuyện. "Chúng ta có bổn phận phải tiếp tục lên tiếng và làm chứng", đặc biệt là khi nhiều phiên tòa khác sắp bắt đầu trong bối cảnh sự im lặng đáng trách của một số định chế.

Thật vậy, đối với Cha Mella, vấn đề này cũng liên quan đến các tín hữu Kitô giáo ở Hồng Kông. "Không có bất cứ sự bày tỏ ủng hộ nào dành cho Jimmy Lai, và điều này khiến chúng tôi bối rối, nhưng điều đó không có nghĩa là chúng ta nên dừng lại. Ngược lại, với tư cách là một tổ chức cơ sở, chúng ta phải tiếp tục kiên trì. Ví dụ, tôi đã thường xuyên nói về tình hình này trong Thánh lễ những tuần gần đây."

Nhóm Bảo vệ Nhân quyền Trung Quốc (CHRD) cũng đã phản ứng trước phán quyết, kêu gọi trả tự do cho nhà lãnh đạo Công Giáo 78 tuổi và biên tập viên của tờ Apple Daily, người bị giam giữ theo luật an ninh quốc gia khét tiếng của Hồng Kông.

“Với tuổi tác và thời hạn án tù, ông Lai có nguy cơ tử vong trong tù rất cao,” một báo cáo của nhóm này cho biết. “Ông Jimmy Lai không phạm tội gì và nên được trả tự do ngay lập tức,” Angeli Datt, điều phối viên nghiên cứu và vận động của CHRD, nói.

Doanh nhân Công Giáo này, người đã bước sang tuổi 78 vào ngày 8 tháng 12 năm ngoái và bị giam giữ từ ngày 18 tháng 12 năm 2020, cùng tờ báo của ông, Apple Daily, đã trở thành biểu tượng của cuộc đấu tranh vì dân chủ ở Hồng Kông.

Ông bị bắt lần đầu vào tháng 2 năm 2020, sau đó được tại ngoại, nhưng lệnh tại ngoại bị thu hồi vào tháng 12 cùng năm khi ông bị buộc tội vi phạm an ninh quốc gia và các tội danh khác.

Vào tháng 4 và tháng 12 năm 2021, ông bị kết tội vi phạm nhân quyền liên quan đến việc tham gia các cuộc biểu tình chống chính phủ ôn hòa và bị kết án 17 tháng tù, tiếp theo vào tháng 12 năm 2022 là thêm 69 tháng tù nữa với cáo buộc gian lận bịa đặt.

CHRD lưu ý rằng sức khỏe vốn đã yếu của ông Lai càng trở nên trầm trọng hơn do bị giam giữ biệt lập kéo dài. Ông mắc bệnh tiểu đường, cao huyết áp, đục thủy tinh thể và các vấn đề về tim mạch, và đã trải qua hơn 1,800 ngày bị biệt giam.

Theo lời con gái ông, sức khỏe của ông xấu đi trong những năm tháng ở tù, và gia đình chưa bao giờ được thông báo về việc chăm sóc y tế mà ông nhận được.

CHRD lưu ý rằng một số nhà bảo vệ nhân quyền đã chết trong trại giam ở Trung Quốc, bị từ chối chăm sóc y tế đúng mức, bao gồm cả người đoạt giải Nobel Hòa bình Lưu Hiểu Ba, nhà sư Tây Tạng được tôn kính Tenzin Delek Rinpoche và Tào Thuận Lý. Cho đến nay, chưa có nhà lãnh đạo hay quan chức Trung Quốc nào phải chịu trách nhiệm về những cái chết này.

Tám bị cáo bị kết án cùng với Lai bao gồm nhà xuất bản Cheung Kim-hung (sáu năm chín tháng), phó nhà xuất bản Chan Pui-man (bảy năm) và biên tập viên Yeung Ching-kee (bảy năm ba tháng). Tổng biên tập Ryan Law, tổng biên tập điều hành Lam Man-chung và biên tập viên Fung Wai-kong đều nhận án tù 10 năm.

Hai nhà hoạt động liên kết với nhóm vận động hành lang quốc tế Stand with Hong Kong, những người cũng làm chứng chống lại Lai, có thể dưới sự tra tấn, đã bị kết án tù giam. Wayland Chan nhận án sáu năm ba tháng, trong khi Andy Li nhận án bảy năm ba tháng. Lai và các đồng bị cáo khác tỏ ra không biểu lộ cảm xúc khi các thẩm phán đọc bản án.

Trong những tuần tới, dự kiến sẽ có thêm ba nhà hoạt động khác bị kết tội: Châu Long Đao (40), Lý Băng Dương (68) và Albert Hồ (74) bị buộc tội “âm mưu” “lật đổ chính quyền” theo luật an ninh quốc gia.

Trong phiên tòa, Hồ đã nhận tội, trong khi hai người kia không nhận tội. Cả ba đều là thành viên của Liên minh dân chủ Hồng Kông, một tổ chức đã giải thể và ngừng hoạt động vào năm 2021. Nhóm này đã tổ chức lễ tưởng niệm hàng năm cho các nạn nhân của vụ thảm sát Thiên An Môn năm 1989 ở Bắc Kinh. Bị bỏ tù năm 2021, cả ba đều đối mặt với án tù lên đến 10 năm.

Cha Mella tiếp tục: “Điều quan trọng là không được để im lặng trước những sự kiện này, trước các phiên tòa”, mặc dù không mấy lạc quan về phán quyết và khả năng bị kết tội là rất cao.

Bằng cách gây áp lực liên tục và kiên quyết nói về vụ án, có thể đạt được sự ân xá hoặc phóng thích vì hạnh kiểm tốt, vị linh mục tin tưởng.

Đối với các nhà lãnh đạo ở Hồng Kông (và Bắc Kinh), việc duy trì bản án và luật an ninh quốc gia, đồng thời trả tự do cho các tù nhân là điều có thể chấp nhận được.

Ngài nói: “Chúng ta sẽ kiên quyết giữ vững lập trường này. Theo tôi, Giáo hội cũng nên lên tiếng. Càng nhiều người nói về vấn đề này, niềm hy vọng càng lớn lao hơn.”