Tại một cuộc họp kỷ niệm 10 năm văn kiện ‘Amoris Laetitia’ (Niềm vui Yêu thương), các nhà lãnh đạo Giáo hội đã chỉ ra những thay đổi trong quan niệm về tính dục, tình trạng ly hôn phổ biến và sự bất ổn về kinh tế là những rào cản đối với hôn nhân.

Victoria Cardiel/ACI Prensa/EWTN News, ngày 9 tháng 10 năm 2026, cho biết: Tại sao ngày càng ít người trẻ chọn kết hôn trong Giáo Hội Công Giáo, và xã hội đương đại hiểu như thế nào về mối liên hệ giữa tính dục, việc sinh con và bí tích hôn phối?

Đó là những câu hỏi đang được thảo luận tại một hội nghị quốc tế về gia đình ở Vatican, diễn ra dưới hình thức kín (không công khai) cho đến ngày 14 tháng 10, với sự tham dự của các chủ tịch hội đồng giám mục từ khắp nơi trên thế giới.

Trong bài trình bày vào thứ Sáu, ngày 9 tháng 10, Đức Tổng Giám Mục Timothy Costelloe – Chủ tịch Hội đồng Giám mục Công Giáo Úc – cho biết tại đất nước của ngài, và có thể ở nhiều quốc gia khác, "quan niệm về mối liên hệ tất yếu giữa hoạt động tình dục và việc sinh con, cũng như tầm quan trọng của điều này trong hôn nhân Kitô giáo, không còn được hiểu hay chấp nhận rộng rãi nữa."

Để minh họa cho vấn đề này, ngài đã dẫn lại nhận định của một giám đốc phụ trách giáo dục tôn giáo tại Tây Úc – người đã lập gia đình và có con đang ở độ tuổi thanh thiếu niên.

"Nhiều người trẻ của chúng ta đã tiếp nhận những quan niệm văn hóa về tính dục khác biệt đáng kể so với quan điểm của Giáo hội; họ có thể hiểu lập trường của Giáo hội nhưng lại cảm thấy khó chấp nhận nó," nhà giáo dục này chia sẻ với ngài.

Đức Tổng Giám Mục Costelloe cho rằng điều này phản ánh sự xung đột giữa giáo huấn của Giáo hội và các quan niệm văn hóa phổ biến. Những quan niệm này được củng cố bởi mạng xã hội, ngành giải trí, văn hóa bạn bè đồng trang lứa và những người có ảnh hưởng trực tuyến (influencers) – những yếu tố thường cổ xúy cho các mối quan hệ đề cao "sự thỏa mãn cá nhân, quyền tự chủ và hạnh phúc tức thời" hơn là "sự bền vững, tinh thần hy sinh và tính chất giao ước."

Những hoàn cảnh đau thương

Đức Tổng Giám Mục Costelloe cho biết thêm, vấn đề càng trở nên trầm trọng hơn khi nhiều người trẻ từng trải qua những hoàn cảnh đau thương, bao gồm cảnh gia đình tan vỡ, bạo lực gia đình, sự bất bình đẳng nam nữ, cũng như những sai phạm về mặt đạo đức của các nhà lãnh đạo Giáo hội – những điều đã làm tổn hại đến uy tín của Giáo hội. “Chúng ta đang phải cạnh tranh với nhiều quan điểm khác về ý nghĩa của hôn nhân,” ngài thừa nhận.

Bất chấp những khó khăn này, Đức Tổng Giám Mục nhấn mạnh rằng nhiều người trẻ vẫn tiếp tục tìm kiếm những mối quan hệ bền vững—những mối quan hệ giúp phát huy những phẩm chất tốt đẹp nhất của họ và tạo nền tảng vững chắc cho một tương lai đầy ý nghĩa.

Ngài kêu gọi ủng hộ những nguyện vọng này và đồng hành cùng người trẻ trong hành trình xây dựng các mối quan hệ ổn định.

Đồng thời, Đức Tổng Giám Mục Costelloe nhận định rằng, tình trạng ly hôn và các mối quan hệ đổ vỡ phổ biến hiện nay đã khiến nhiều người trẻ đặt câu hỏi liệu “sự cam kết trọn đời có khả thi hay thậm chí có đáng mong đợi hay không.”

Trong bối cảnh đó, ngài nhấn mạnh tầm quan trọng của những tấm gương từ các cuộc hôn nhân và gia đình bền vững.

Như một cặp vợ chồng đã chia sẻ với ngài: “Lập luận thuyết phục nhất về hôn nhân Kitô giáo thường chính là hình ảnh một cặp vợ chồng đang sống trọn vẹn và hạnh phúc với cuộc hôn nhân của mình.”

Đức Tổng Giám Mục Costelloe đề xuất rằng các giáo xứ và giáo phận nên tìm cách làm cho những tấm gương như vậy trở nên nổi bật và dễ thấy hơn, chẳng hạn như thông qua các chương trình chuẩn bị hôn nhân và hệ thống trường học Công Giáo.

Ngài cũng ủng hộ việc trình bày giáo huấn của Giáo hội về sự gắn kết thân mật trong hôn nhân theo hướng tích cực, coi đó là một lý tưởng đáng theo đuổi thay vì chỉ đơn thuần là một tập hợp các quy tắc và điều cấm kỵ.

Những yếu tố cần xem xét

Đức Hồng Y Kevin Farrell, Bộ trưởng Bộ Giáo dân, Gia đình và Sự sống, cảnh báo những người tham dự rằng tỷ lệ kết hôn đang sụt giảm trên toàn cầu, bao gồm cả hôn nhân dân sự lẫn hôn nhân được cử hành trong Giáo hội.

“Chúng ta không thể phớt lờ thực tế là số lượng các cuộc hôn nhân hiện đang giảm sút trên khắp thế giới, ở cả hình thức kết hôn dân sự lẫn kết hôn trong Giáo hội,” ngài nói. “Chúng ta sẽ tìm cách lý giải hiện tượng này, đồng thời xem xét liệu nguyên nhân có giống nhau ở mọi nơi hay không.”

Cuộc gặp gỡ này đánh dấu kỷ niệm 10 năm Amoris Laetitia (Niềm vui Yêu thương)—tông huấn được Đức Giáo Hoàng Phanxicô ban hành năm 2016 sau hai kỳ Thượng Hội đồng Giám mục với những cuộc tranh luận gay gắt về cách tiếp cận mục vụ của Giáo hội đối với các gia đình.

Những đề xuất trong văn kiện này về việc đồng hành cùng các cặp đôi mới cưới và những cặp đôi đang gặp khó khăn trong hôn nhân phần nào đã bị lu mờ bởi những tranh cãi xoay quanh các hệ quả của nó đối với những người Công Giáo đã ly hôn và tái hôn theo luật dân sự. Các giám mục thuộc khu vực mục vụ Buenos Aires đã diễn giải văn kiện này theo hướng cho phép một số người Công Giáo đã ly hôn và tái hôn theo luật dân sự được lãnh nhận các bí tích Hòa giải và Thánh Thể sau một tiến trình phân định mục vụ có sự đồng hành; điều này bao gồm cả những trường hợp mà đương sự tin rằng việc kiêng quan hệ tình dục sẽ gây thêm tổn hại cho con cái của cuộc hôn nhân mới.

Vào năm 2023, Bộ Giáo lý Đức tin đã xác nhận rằng cách diễn giải này là một phần của huấn quyền đích thực, do đã được công bố trên Acta Apostolicae Sedis – văn bản lưu trữ chính thức của Tòa Thánh. Đức Hồng Y Farrell lưu ý rằng các linh mục không phải là những người duy nhất lo lắng về việc giới trẻ ngại kết hôn. Nhiều bậc cha mẹ Kitô hữu cũng chia sẻ nỗi lo này khi chứng kiến con cái mình chật vật với sự cô đơn và nỗi bất an về những cam kết gắn bó trọn đời.

Ngài nói: “Các mục tử không đơn độc khi đối diện với mối quan tâm này. Trước hết và trên hết, nỗi lo này được cảm nhận bởi đông đảo các bậc cha mẹ Kitô hữu có con cái đang chịu đựng sự cô đơn, còn do dự trong việc đưa ra cam kết lâu dài, hoặc dứt khoát khước từ con đường mà chính cha mẹ chúng đã từng đón nhận với niềm hân hoan.”

Trong số các yếu tố góp phần tạo nên xu hướng này, Hồng Y Farrell đã liệt kê nạn ly hôn, các hình thức sống thử khác nhau và những quan điểm văn hóa phổ biến hiện nay; đồng thời, ngài cũng đề cập đến việc liệu giới trẻ có nhận thức đầy đủ về cách Thiên Chúa đang tác động, “khơi dậy trong lòng họ khao khát về hôn nhân” hay không.

Vị Hồng Y cho biết những người tham dự sẽ tìm kiếm các dấu hiệu hy vọng, cũng như xem xét những sáng kiến, cá nhân và hoàn cảnh có thể mở ra những hướng đi mới dẫn đến hôn nhân.

“Chúng tôi cũng sẽ xem xét mức độ quan tâm của cộng đồng đối với chứng tá của những người – bất chấp mọi trở ngại – vẫn chọn đời sống hôn nhân, dù là khi còn trẻ hay ở giai đoạn sau của cuộc đời; đồng thời xem xét cách thức kinh nghiệm của họ có thể giúp chúng ta thấu hiểu và trình bày về ơn gọi hôn nhân một cách hiệu quả hơn.”

Giới trẻ đang tìm kiếm điều gì?

Đức Giám Mục Phụ Tá Stephen Fernandes thuộc Tổng giáo phận Bombay (Ấn Độ) cho rằng thách đố trọng tâm của Giáo hội không chỉ đơn thuần là đặt câu hỏi tại sao giới trẻ ngại kết hôn, mà là phải thấu hiểu những gì họ đang tìm kiếm trong các mối quan hệ.

Ngài nói: “Do đó, thách đố đặt ra cho Giáo hội không phải là bắt đầu bằng việc hỏi tại sao giới trẻ không chấp nhận hôn nhân, mà là tìm hiểu xem họ đang tìm kiếm điều gì khi nói về tình yêu, sự tự do, phẩm giá và tương lai của chính mình.”

Đức Giám Mục Fernandes giải thích rằng giới trẻ trải nghiệm các mối quan hệ trong một môi trường văn hóa rất khác biệt so với các thế hệ trước.

Ngài nhận định: “Văn hóa đề cao sự tức thời và thói quen liên tục thay đổi lựa chọn có thể xâm nhập vào trải nghiệm về sự gắn bó thân mật của họ, trong khi hôn nhân lại đòi hỏi sự kiên nhẫn, sự hiện diện, lòng tha thứ và sự bền bỉ.”

Ngài cũng chỉ ra sự bất ổn về kinh tế là một trở ngại đáng kể đối với hôn nhân, viện dẫn các vấn đề như khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm, chi phí nhà ở, tình trạng di cư và sự bất ổn xã hội. Những khó khăn trong việc hẹn hò, bao gồm cả các rào cản hiện đại trong việc gặp gỡ người bạn đời tiềm năng, cũng là một yếu tố tác động. “Vì vậy, đối với một số người, việc trì hoãn kết hôn không đơn thuần là sự khước từ hôn nhân. Điều này có thể phản ánh cuộc khủng hoảng niềm tin vào khả năng xây dựng một cuộc sống ổn định và bền vững cùng người khác,” ngài nói.

Đức Giám Mục Fernandes nhấn mạnh rằng nhiều người trẻ vẫn không từ bỏ khát vọng về một tình yêu bền lâu, dù họ ngày càng hoài nghi về khả năng đạt được điều đó.

“Người trẻ vẫn không ngừng khao khát tình yêu. Điều bị suy giảm ở nhiều người chính là niềm tin rằng tình yêu có thể bền vững,” ngài nói.

Ngài kêu gọi Giáo hội hãy lắng nghe kỹ hơn những trải nghiệm của người trẻ và trình bày về hôn nhân không chỉ như một nghĩa vụ hay một thiết chế xã hội, mà như một ơn gọi được xây dựng trên nền tảng của sự tự do, lòng chung thủy và sự hiến dâng cho nhau.